Firdgum
Onderdelen
lokatie
Status
- Firdgum is een dorp in de gemeente Franekeradeel. T/m 1983 gemeente Barradeel.
- Onder het dorp Firdgum valt ook de buurtschap Dijkshoek.
Naam
In het Fries
Furdgum.
Oudere vermeldingen
Ws. 802-817 kopie 1150-1158 in Fardincheim, 944 kopie 1150-1158 in Ferdigheim, 1456 in Firdighum, 1482 Feyrdigum, Ffyrdigum, 1505 Ffirdgum.
Naamsverklaring
- De naam stamt van het Oudfriese hem `woonplaats`, verhoogduitst tot heim, van de lieden van de persoon Fardo.(1)
- Een andere theorie stelt dat de oudste naam erop zou duiden dat hier vroeger een feir of veer is geweest, waarschijnlijk over de Middelzee naar andere dorpen zoals Hallum. (aldus de site van het Yeb Hettinga Museum).
Ligging
Firdgum ligt N van Franeker, NO van Tzummarum.
Geschiedenis
Grienedyk
De oude zeedijk (grienedyk) die door Beetgum en Berlikum rond Het Bildt loopt, verenigt zich op de bodem van het dorp Firdgum met de zeedijk en vormt een grens tussen de grietenijen Barradeel en het Bildt.
States
Het gehucht ontleende enige belangrijkheid aan vier states die hier hebben gestaan. De namen zijn nog terug te vinden op oude landkaarten. Het waren Klein Folta of Folopta, de Jelgersma State, Farnia State en Camstra State. Deze Staten zijn later overigens allemaal in boerderijen veranderd. Van de Camstra State is nog het een en ander in oude staat overgebleven; een kelder met opkamer, waarin een grote schouw met bovenmantel van zandsteen, bewerkt in vroeg renaissancestijl, waarschijnlijk van omstreeks 1500, met een betegeling van ruitertjes van Karel V en wapens in terra cotta.
Schooltje
Het voormalige schooltje is thans in gebruik als Yeb Hettinga Museum.
Kerk en toren
De NH Nicolaaskerk is in 1794 afgebroken. Sinds dat jaar gaan de Firdgummers in Tzummarum naar de kerk. De kerktoren is behouden gebleven.
Recente ontwikkelingen
Dorpsvisie Tzummarum-Firdgum
De Dorpsvisie Tzummarum-Firdgum is een inventarisatie van de huidige situatie in deze dorpen en schetst de door de dorpelingen wenselijk geachte ontwikkelingen voor de komende jaren.
Archeologische opgravingen
In 2011 hebben archeologen van de Rijksuniversiteit Groningen opgravingen verricht in de dorpsterp van Firdgum. Over een lengte van 160 meter is een doorsnede door de terp blootgelegd. Het archeologisch onderzoek richt zich op de vroegmiddeleeuwse ontstaansgeschiedenis van Firdgum, in navolging van eerder onderzoek in de ‘koningsterp’ van Wijnaldum. Gedurende de vroege middeleeuwen was het Friese kustgebied nog niet door hoge dijken omringd en moest men op kunstmatig opgeworpen heuvels (terpen) wonen om zich tegen het zeewater te beschermen. De terp van Firdgum is rond 1920 deels afgegraven voor de winning van vruchtbare terpaarde, ter verrijking van de armere gronden in de veen- en zandgebieden. Het talud van het resterende terplichaam is tijdens het archeologische onderzoek schoongemaakt en nauwkeurig gedocumenteerd. Nadere informatie over de archeologische bijzonderheden van Firdgum op de site OudTzummarum.nl.
Zodenhuis
De Rijksuniversiteit Groningen en de Yeb Hettinga Skoalle willen in 2012 in Firdgum een gebouw uit ongeveer 700 n.Chr. reconstrueren. Dit zogeheten 'zodenhuis' krijgt dikke muren van op elkaar gestapelde graszoden, zoals in deze periode gebruikelijk was in het terpengebied. Ook op de terp van Firdgum hebben waarschijnlijk zulke zodenhuizen gestaan. De opgravingen van 2011 hebben randen van huispodia en veedrinkplaatsen aan het licht gebracht, die volgens dezelfde technieken zijn gebouwd.
Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Firdgum (online te boeken).
Links
- Dorpsbelang Tzummarum-Firdgum.
Nieuwe reactie inzenden