Fiemel
lokatie
Status
- Fiemel is een buurtschap in de gemeente Delfzijl. T/m 1989 gemeente Termunten.
- De buurtschap Fiemel valt onder het dorp Termunten.
Naam
Oudere vermeldingen
Fimel, 10e eeuw in Fimilon, 1487 to Fymelen, 1547 Fi(j)mele.
Naamsverklaring
Fimilon is datief meervoud van Fimel, een variant van de riviernaam Fivel 'de geweldige stroom', verwant met het Oudnoorse fimbul 'groot, geweldig, machtig'. Betekent '(nederzetting) aan de Fimel'. De kwartiernaam Fivelgo alterneert in oude kronieken met Fimelgo.(1)
Anderen stellen dat Fiemel vernoemd zou zijn naar het door de Dollard verzwolgen dorpje Finse.
Ligging
De buurtschap Fiemel ligt O van Termunten, rond de noordelijke Dallingeweersterweg, aan de Eemsdijk.
Statistische gegevens
- In 1840 omvatte de buurtschap Fiemel 4 huizen met 20 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Fiemel nog maar 1 woonhuis, dat wordt bewoond door de rayonbeheerder Oost van Stichting Het Groninger Landschap. De buurtschap Fiemel dingt dus mee naar de titel 'kleinste plaats van Nederland'.
Beschrijving
Zes rechthoekige baksteenrode gebouwtjes (opslag van de Duitsers in de oorlog), een boerderijtje met schuur, het huisje De Vluchtheuvel, vier grote massieve bunkers (waarvan er twee door een boer als opslagplaats in gebruik zijn genomen, op een andere staat een opvallend hoge zendmast, terwijl nummero vier een dak van gras heeft), een schilderachtig schuurtje midden in het weiland, een dicht, schier ondoordringbaar boscomplex en het gemaal De Fiemel. In het oude dijkje, waarin het gemaal voor 90 procent is weggewerkt, is nog een stuk muur van de oude sluis uit 1862 te ontwaren. De bunkers maakten deel uit van de Batterij Termunten, die bestemd was voor de bescherming van Emden.
NO van Fiemel ligt De Punt van Reide, een uitstekende landtong, die in de Volkstelling van 1840 als aparte buurtschap, los van Fiemel dus, wordt vermeld, met in dat jaar 2 huizen met 10 inwoners. "Het ligt op een vooruitstekende punt buitendijkschen grond, tusschen den Dollard en den mond van de Eems, en wordt met veel kosten onderhouden ten einde de aanslibbing van nieuwe gronden te bevorderen. Waarschijnlijk is het een overblijfsel van het voormalige dorp Westerreide." (Witkamp, 1877)
Bezienswaardigheden
- Gemaal De Fiemel.
Natuur en recreatie
- Stichting Het Groninger Landschap is bezig om van de Z van Fiemel gelegen polder Breebaart een natuurgebied te maken. Deze kwelder is in de jaren zeventig ingepolderd om de realisatie van het veelbesproken buitendijkse Dollardkanaal mogelijk te maken. De politiek kwam echter op dit besluit terug, een voor vele miljoenen gebouwde sluis werd weer gesloopt en de smienten, kluten, oeverzwaluwen en blauwborsten kregen weer volop plaats. Ook een oude wadgeul is weer opengegraven. Verder is er een informatiecentrum gerealiseerd, zijn er vogelkijkhutten gebouwd en wandelpaden aangelegd.