Weesp

Status
- Weesp is een stad en gemeente in de provincie Noord-Holland, in de regio Gooi en Vechtstreek.
- Wapen van de gemeente Weesp.
- De gemeente Weesp is per 1-8-1966 vergroot met een deel van de gemeente Weesperkarspel.
- Er is al enkele jaren overleg gaande over een mogelijke fusie van de gemeenten Muiden, Weesp, Bussum en Naarden tot een nieuwe gemeente Naardermeer. Anno 2010 is dit echter nog niet definitief.
- Onder de stad Weesp vallen ook de buurtschappen De Horn, De Klomp en Uitermeer.
- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Weesp.

Naam
Oudere schrijfwijzen
1131 Wesepa, 1156 Wisepe, 1233 Wesepe.
Naamsverklaring
De naam is wel verklaard als een samenstelling van apa* ´water´ en wisi-* ´goed´. Begter lijkt het uit te gaan van een (a)pa* afleiding van het Indo-Europese wis*, weis* ´stromen, wegstromen´, een verbaalstam die ook in andere waternamen aannemelijk is, vergelijk Wezup, Wijster, Oosterwijzend (en, buiten Nederland: Wezeren en Vesdre in België, de Weser in Duitsland en de Vézère in Frankrijk). Aan wese* ´weide´ (Duits Wiese, Oudhoogduits wisa) moet niet gedacht worden. Ter plaatse gevonden aardewerkscherven duiden op een in de vroege middeleeuwen terugreikende menselijke aanwezigheid(1).
* Gereconstrueerde vorm.
Bijnaam
Een (geboren) Weesper wordt ook wel een Weesper mop genoemd, naar het plaatselijke amandelkoekje.

Ligging
Weesp ligt O van Amsterdam(-Zuidoost), ZW van Muiden.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Weesp 585 huizen met 2.882 inwoners, verdeeld in stad Weesp 562/2.775 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Bloemendaal 7/30, Stammerdijk (ged.) 8/42, Klompweg 5/22 en ´s Gravelandscheweg 3/13.
- Tegenwoordig heeft de gemeente Weesp ca. 8.500 huizen met bijna 18.000 inwoners.

Geschiedenis
Er zijn in Weesp resten gevonden van nederzettingen uit de 6e eeuw voor Christus. In de Aetsveldse polder Z van Weesp is een vindplaats ontdekt uit de Midden- en Late IJzertijd, waaruit men de conclusie heeft getrokken dat reeds omstreeks 300-200 v.Chr de oevers aan de Vecht intensief werden bewoond.

Vesting Weesp
Vóór 1355 had Weesp al een aarden en houten omwalling. In 1355 verleende Willem van Beieren, graaf van Holland, stadsrechten aan Weesp. De stad lag namelijk strategisch aan de grens tussen de graven van Holland en de bisschop van Utrecht. De stad kreeg met de stadsrechten een eigen bestuur, eigen rechtspraak en ook werd het poorterrecht ingevoerd, dat noodzakelijk was voor de bewoners die een eigen beroep of bedrijf wensten uit te oefenen. Door het verlenen van deze stadsrechten en uitbreidingen daarop door Albrecht van Beieren en Karel V, werd Weesp een welvarende stad. De stadsrechten maakten het ook mogelijk dat de stad zich beter kon verdedigen en vanaf 1517 werden er stenen stadsmuren aangelegd.

Na de Franse belegering in 1672 werd de verdediging van Weesp flink uitgebreid met vier bastions, waarvan twee op de Ossenmarkt, het door het graven van een gracht ontstane eiland in de Vecht. De vesting werd echter nooit voltooid. De overige vier bastions die in het ontwerpplan zaten werden niet gebouwd, waarschijnlijk door geldgebrek. Twee singels markeren de plaats waar deze bastions zouden komen. De vesting met het torenfort aan de Ossenmarkt en de in de omgeving liggende forten maakten deel uit van de Hollandse Waterlinie en later ook van de Stelling van Amsterdam. Weesp is lid van de Vereniging Nederlandse Vestingsteden.

Nijverheid was altijd belangrijk voor Weesp: jeneverstokerijen, cacaoproductie en porselein speelden eeuwenlang een rol in de lokale economie. Op Kromme Elleboogsteeg 2 bevindt zich nog de voormalige eerste Nederlandse Porselein Fabriek, in 1757 gesticht door Graaf Van Gronsveld Diepenbroick. Het Weesper porselein is hier vervaardigd(2).

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van Weesp, kunt u terecht bij de Historische Kring Weesp.

Bezienswaardigheden
- Weesp heeft 221 rijksmonumenten.
- Grote Kerk of Sint Laurenskerk.
- RK Sint Laurentiuskerk.
- De Maarten Lutherkerk (Nieuwstad 36) is, na de fusie van hervormden, gereformeerden en lutheranen tot Protestantse Gemeente Weesp en Driemond, verbouwd en heeft sinds 2010 een herbestemming als tandartsenpraktijk.
- Van Houten kerkje met pastorie en voormalige bewaarschool.
- Molen De Vriendschap.
- Molen 't Haantje.
- Molen De Eendragt.
- Vestingwerken.
- Stadhuis.

Musea
- Gemeentemuseum Weesp.

Jaarlijkse evenementen
- De Nacht van Weesp (weekend in mei) is een autorally van ca. 300 km die door verschillende provincies voert.
- De Vechtloop (eind juni) is een hardloopwedstrijd over verschillende afstanden, die deels langs de Vecht en door Weesp loopt. Het evenement trekt ca. 1.000 deelnemers.

Overnachten
- Hotels in Weesp en omgeving (online te boeken).

Literatuur
- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Weesp (online te bestellen).

Links
- Officiële site van de gemeente Weesp.
- Weesp linkspagina.
- Weesp actualiteiten.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)
   
2. 2. Wikipedia,
   x
   , (2011)