Vries

Status
- Vries is een esdorp in de provincie Drenthe, gemeente Tynaarlo. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1997.
- Wapen van de voormalige gemeente Vries.
- Vries is de hoofdplaats van de gemeente Tynaarlo. Het nieuwe gemeentehuis van de in 1998 opgerichte gemeente Tynaarlo, een futuristisch pand met veel glas, ontworpen door de architecten Claus & Kaan, dateert uit 2004. Het oude gemeentehuis van Vries heet nu Suudbrink, is in 2006 na verbouwing heropend en biedt tegenwoordig onderdak aan een aantal instellingen zoals bibliotheek, wereldwinkel, kantoren en een kinderdagverblijf.

Naam
In het Drents
Vreeis.
Oudere vermeldingen
1139 kopie 16e eeuw Vrees, 1295 Vrese, 1301 in Vres, 1310 de Vrees, 1382 to Vries, 1525 van Vresse.
Naamsverklaring
Deze naam is nog niet bevredigend verklaard. Is wel geduid als de persoonsnaam Friese, Friso, die identiek is met de volksnaam van de Friezen en dit zou dan op een Frieze nederzetting wijzen. Hiervoor zijn echter geen aanwijzingen. Men heeft gewezen op mogelijke verwantschap met Vrees (Duitsland) (947 Weres) en als etymologieën voorgesteld wrege* + suffix of wrêse + ja suffix, ter aanduiding van strubbenbossen, naar de kronkelige stammen en takken(?). (1)
* Gereconstrueerde vorm.

Ligging
Vries ligt N van Assen en grenst in het O aan de A28 en aan het grote bosrijke gebied tussen Vries, Zuidlaren, Rolde, Gieten en Assen.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Vries 264 huizen met 1.741 inwoners, verdeeld in dorp Vries 56/415 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Donderen 39/267, Bunne 15/110, Winde 8/53, Yde 41/258, De Punt (het Z deel) 1/7, Tynaarlo 36/216, Zeegse 9/51, Oude Molen 3/24, Taarlo 10/73, Rhee 2/18, Ter Aard 4/25, Zeijen 39/215 en Ubbena 1/9.
- In 1998 is de gemeente Vries opgeheven en opgegaan in de nieuwe gemeente Tynaarlo met 8.608 hectare, 3.638 huizen en 9.448 inwoners. Een qua oppervlakte fors, maar qua inwonertal klein deel van de gemeente Vries is overgegaan naar de gemeente Assen. Het betrof het zuidelijk deel van de gemeente Vries met daarin de buurtschappen Ter Aard, Rhee, Ubbena, Zeijerveen en Zeijerveld (met 2.213 hectare, 179 huizen en 510 inwoners).
- Tegenwoordig heeft het dorp Vries ca. 1.700 huizen met ca. 4.300 inwoners.

Geschiedenis
Vries was de hoofdplaats van het Noordenveld, een van de zes dingspelen van Drenthe. De oerparochie reikt terug tot in de Karolingische tijd.

Als u zich nader wilt verdiepen in de geschiedenis van (de kernen van de voormalige gemeente) Vries, kunt u terecht bij Historische Vereniging Oud Vries.

Recente ontwikkelingen
Nieuwe woonwijk De Bronnen
De nieuwe woonwijk in ontwikkeling O van Vries heet De Bronnen. Deze naam verwijst naar het hoofduitgangspunt voor de ontwikkeling van de wijk; het bestaande, karakteristieke landschap dat de vormgeving van de wijk zal sturen. Een wijk bovendien, naast het voormalige brongebied van de Runsloot; een plek die ontwikkeld gaat worden als uniek, nat landschap. De Bronnen; ook vanwege de duurzame en innovatieve toepassingen van energie, schoon water en gescheiden afvalsystemen. De Bronnen (waar max. 550 woningen worden gerealiseerd) kan zo zuinig worden, dat de wijk zijn eigen energie opwekt en zelfs wat overhoudt voor de rest van het dorp. Onder meer warmtepompen en zonnecollectoren gaan daarvoor zorgen. De eerste huizen worden in 2012 opgeleverd. De wijk De Bronnen wordt ontwikkeld volgens 5 duurzame ambities. Een wijk waar je lang wilt en kunt wonen. Tussen jong en ouder, gezinnen en scholieren, forenzen en thuisblijvers. Een woongebied met een multifunctioneel gebouw als centrum: een ontmoetingsplek, waar niemand wordt gehinderd door snelverkeer. Buurten met zonnige huizen, waarin het zonlicht het huis mee verwarmt. Een plek waar afval bruikbaar is: om energie op te wekken of de tuin te bemesten. En dat allemaal naast een uniek waterlandschap: het voormalige beekdal van de Runsloot. Nadere informatie over actuele ontwikkelingen rond deze wijk in wording vindt u op de site van De Bronnen.

Bezienswaardigheden
- Vries heeft 13 rijksmonumenten.

- De huidige, grotendeels romaanse Bonifatiuskerk dateert oorspronkelijk uit de 12e eeuw en is één van de oudste kerken van de provincie. De kerk is de opvolger van twee eerdere houten kerkjes, de eerste mogelijk reeds daterend uit ca. 775, en een preromaans tufstenen kerkje uit de 9e eeuw. Het gotische koor dateert uit 1425. BijZonder is dat klokkengieter Wolter Schonenborch de Mariaklok in 1517 ter plekke heeft gegoten. Met hulp van de bevolking heeft hij de klok op zijn plaats gehangen. Zie verder bij Musea.

- Pastorie (Brink 2) uit 1923.

Musea
- In het piepkleine Kerkmuseum De Klokkengieterij, gevestigd in de kerk, kunt u zien hoe in 1517 de kerkklok ter plekke is vervaardigd.

Jaarlijkse evenementen
- De Vriezermarkt (dieren- en warenmarkt) is eind oktober, op de zaterdag na de Zuidlaardermarkt.

Natuur en recreatie
- Natuurgebied De Holten, W van Vries, is alleen toegankelijk voor wandelaars.

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)