Oosterland ZL

lokatie

samenvatting:

Status
- Oosterland is een dorp in de provincie Zeeland, op het schiereiland en in de gemeente Schouwen-Duiveland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1960. In 1961 over naar gemeente Duiveland, in 1997 over naar gemeente Schouwen-Duiveland.
- De gemeente Oosterland is in 1816 vergroot met de gemeente Sirjansland.
- Wapen van de voormalige gemeente Oosterland.

Naam
In het Zeeuws
Oôsterland.
Oudere vermeldingen
14e eeuw Oesterniewelant in Duveland (polder), 1752 Oosterland.
Naamsverklaring
Samenstelling van ooster, naar de ligging, en land 'polderland'.(1)

Ligging
Oosterland ligt O van Zierikzee en Nieuwerkerk, W van Bruinisse, aan Rijksweg N59.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Oosterland 170 huizen met 1.212 inwoners, verdeeld in de dorpen Oosterland 122/917 (= huizen/inwoners) en Sir Jansland 48/295.
- Tegenwoordig heeft Oosterland ca. 900 huizen met ca. 2.400 inwoners.

Geschiedenis
Het dorp Oosterland kon ontstaan nadat in 1353 en 1354 de slikken oostelijk van het toenmalige eiland Duiveland werden bedijkt. Deze nieuwe polder werd aanvankelijk nog Oesterniewelant in Duveland genoemd, wat al snel werd ingekort tot Oosterland. Bij de bedijking werd de kreek Marevliet afgedamd, de resten hiervan staan tegenwoordig bekend als de Geule.

Aan de Oostersteynweg heeft slot Oostersteyn gestaan. Het is in 1744 afgebroken.

Bezienswaardigheden
- Oosterland heeft 6 rijksmonumenten.
- Hervormde (PKN) Judocuskerk (Torenplein 1). De toren met zadeldak en het schip van de kerk zijn gebouwd omstreeks 1400, het koor volgt rond 1500. Het schip is afgebrand in 1612, sinds die tijd staat de toren los van het overige deel van de kerk.
- Kerk van de Gereformeerde Gemeente (Sint Joostdijk).
- Kerk van de Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland (Burgemeester van der Havestraat).
- De korenmolen Oosterlandse Molen uit 1752 is een ronde ongetailleerde stenen bovenkruier zonder stelling.
- Gasthuis (Sint Joostdijk 29). De molen draagt een gevelsteen met de wapens van Cau en Lonque. Oosterland heeft veel te danken gehad aan Suzanna Maria Lonque. Zij stichtte het Gasthuis aan de Sint Joostdijk. Zij bepaalde de stichting per testament, maar maakte dit zelf niet meer mee. Ze stierf in 1752, het Gasthuis werd gesticht in 1754. Vroeger woonden er 14 arme gezinnen die er gratis onderdak vonden. In tegenstelling tot wat men in Zeeland zou verwachten, is niet het natuurgeweld van de watersnoodramp van 1953 de grootste bedreiging voor het voortbestaan van het Gasthuis geweest, maar het oorlogsgeweld van de Tweede Wereldoorlog. Op 4 januari 1945 werd het dorp Oosterland zwaar gebombardeerd door de geallieerden, die er een concentratie van Duitse eenheden vermoedden. De schade was groot maar de bevolking was gelukkig bijtijds geëvacueerd. Ook de bejaarde inwoners van het Gasthuis hadden met enkele bezittingen een goed heenkomen gevonden. Na de bevrijding werd het grootste deel van het dorp nieuw opgebouwd. Het hofje werd echter in oude stijl hersteld. Men greep de gelegenheid aan om het Gasthuis weer het aanzicht te geven dat het in 1754 moet hebben gehad. In dat jaar werd het hofje gebouwd uit ‘Liefde en Barmhartigheid’ en, belangrijker, van het nagelaten kapitaal van Suzanna Maria Cau, geboren Lonque, ambachtsvrouwe van Oosterland, Sirjansland en Oosterstein. Haar familiewapen en dat van haar man sieren een fraaie gevelsteen, die het bombardement onbeschadigd heeft doorstaan.

Jaarlijkse evenementen
- Het Menevenement (op een zaterdag in mei) omvat verder ook een springconcours en dressuurwedstrijden. De toegang is gratis, de opbrengsten komen ten goede aan goede doelen.
- Rommelmarkt (op een woensdag begin augustus).

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Oosterland (online te boeken).

Links
- Dorpsraad Oosterland.
- Filmpje waarbij een automobilist u in sneltreinvaart in precies 1 minuut door Oosterland leidt.