Hemelumer Oldeferd

Status
Hemelumer Oldeferd is een voormalige gemeente in de provincie Fryslân. De gemeente is in 1984 grotendeels opgegaan in de nieuwe voormalige gemeente Nijefurd, deels in de nieuwe gemeente Gaasterlân-Sleat (dit betrof de streek Noordwolde, zie verder bij Naam). Nu is het onderdeel van de gemeente Súdwest-Fryslân. De hoofdplaats was Koudum.

Naam
Oudere benamingen
T/m 1955 heette de gemeente `Hemelumer Oldephaert en Noordwolde` (wat in poststempels werd afgekort als H.O.N.). Vermoedelijk is de naam toen gewijzigd omdat de toevoeging Noordwolde verwarring opriep met het dorp Noordwolde in de gemeente Weststellingwerf. Noordwolde was geen plaatsnaam, het was de naam van het gebied waar de dorpen Kolderwolde, Oudega, en Elahuizen (met daaronder begrepen het voormalige Nijega) in liggen. Dit gebied is bij de herindeling van 1984 naar de gemeente Gaasterlân-Sleat overgegaan.

Statistische gegevens
- Bij de volkstelling van 1840 had de gemeente Hemelumer Oldephaert en Noordwolde 532 huizen en 2.914 inwoners, verdeeld in dorp Koudum 175/925 (= huizen/inwoners) met de buurtschappen Bovenburen 7/38, Galamadammen 4/15 en Koudumerwiske 5/20, dorp Kolderwolde 9/51, dorp Oudega 65/366 met buurtschap Heidenschap 3/17, dorp Nijega 39/214 met buurtschap Heidenschap 8/41, dorp Elahuizen 9/71, dorp Hemelum 24/182 met buurtschap Nijeburen 15/58, dorp Warns 35/252 met de buurtschappen Noorderburen 59/209 en Zuiderburen 12/82, dorp Scharl 7/48 met de buurtschap Laaxum 6/24 en dorp Molkwerum 50/301.