Heijen

Status
Heijen is een dorp in de provincie Limburg, gemeente Gennep. T/m 1972 gemeente Bergen. Bij de gemeentelijke herindeling van 1973, waarbij de gemeente Ottersum in de gemeente Gennep is opgegaan, is tegelijkertijd middels een grenscorrectie, het dorp Heijen overgegaan van de gemeente Bergen naar de gemeente Gennep. De reden zal geweest zijn dat Heijen beduidend dichter bij Gennep ligt dan bij Bergen.

Ligging
Heijen ligt ingeklemd tussen de Maas en Julianakanaal in het W, de A77 in het Z, de N271 in het O en bedrijventerrein Hoogveld in het N.

Statistische gegevens
- In 1840 had Heijen 58 huizen met 350 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Heijen ca. 800 huizen met ca. 2.000 inwoners.

Recente ontwikkelingen
In 2010 archief Kasteel en Heerlijkheid Heijen ontdekt
Sinds maart 2010 heeft de gemeente Gennep kopieën in bezit van het archief van Kasteel en Heerlijkheid Heijen. De originelen liggen in het Staatsarchief van het Duitse Münster/Westfalen. De archieven waren in de 19e eeuw door Duitse adellijke families naar Duitsland gehaald. De documenten dateren uit de 13e eeuw en later en zijn geschreven in een oud-Nedermaas' dialect, Latijn, of een mix van Duitse- en Middelnederlandse talen.

De archieven zijn aangelegd door de Heren van Heijen en de Middeleeuwse laatbank, later schepenbank van de heerlijkheid Heijen. Ze waren nauw verweven met het hoogadellijke geslacht Van Gennep en met de Duitse Niederrhein adel. De archieven bevatten niet alleen informatie over Heijen zelf, maar ook over omliggende plaatsen en zijn daarom voor de hele regio van belang. Zo hoopt men ook in Gennep hierdoor meer te weten te komen over hun historie, omdat bij de grote stadsbrand van 1597 de archieven van Gennep tot die tijd verloren zijn gegaan.

Het betreft 150 oorkonden en 30.000 tot 40.000 aktes. De documenten geven een beeld van het reilen en zeilen van het openbare bestuur tussen 1338 en 1800. Er zit informatie in over eigendommen, pachtovereenkomsten, het jachtverkeer en het visrecht, benoemingen van pastoors en kosters, betwiste grensafbakeningen, vooral met het Opper-Gelderse gebied, over de school en de schutterij en over de mergel die uit Zuid-Limburg werd aangevoerd en kapot geslagen als middeleeuwse meststof. Dit gaat over alle facetten van het dagelijks leven in de gemeenschappen uit die tijd.

De Venraijse amateurhistoricus en paleograaf Rien van den Brand, die de archieven bij toeval ontdekte, gaat de teksten vertalen. Door de vertaling van de vaak moeilijk leesbare teksten wil Van den Brand de informatie toch toegankelijk maken voor burgers. Hij wil laten zien hoe de schout en schepenen - de door de Heren benoemde 'burgemeester en wethouders' van weleer - de bestuurlijke en juridische zaken van de lokale gemeenschap afhandelden. "Geïnteresseerde burgers kunnen er informatie uithalen over families en over de ontwikkeling van een kleine gemeenschap tot het welvarende dorp dat Heijen in 1800 was. De informatie over de periode daarna is beschikbaar in de gemeentearchieven, waarin deze historie nog een blinde vlek was.", aldus Van den Brand.

Bezienswaardigheden
- Kasteel Heijen.
- Gerardamolen te Heijen/Diekendaal.
- Mariakapel.

Jaarlijkse evenementen
- Aan de Internationale Schapen Lente Trial (wedstrijden schapendrijven, weekend in maart) doen ca. 70 Border Collies en hun handlers (herders) mee. Binnen 7 minuten moeten de honden een kudde schapen over een parcours langs poortjes naar de zogenoemde pen dirigeren. De deelnemers komen uit het hele land, maar ook uit Engeland, België en Duitsland. Filmpje van het Schapendrijven Heijen 2011.

Overnachten
- Vakantiehuizen in de omgeving van Heijen (online te boeken).

Links
- Site over Heijen met o.a. actualiteiten en lokale links.
- De maandelijkse nieuwsbrief Hejs Nejs is online te raadplegen.
- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Heijen.