Echten FR
lokatie
Status
- Echten is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Lemsterland.
- Onder het dorp Echten valt ook de buurtschap Commissiepolle.
Naam
In het Stellingwerfs
Echten.
In het Fries
Ychten.
Oudere vermeldingen
1245 kopie 2e helft 13e eeuw Acthne, 1283 GN de Echten, 1335 Echene, 1505 Echtna.
Naamsverklaring
Is wel uit aik-iþja* 'eikenbos' verklaard. Ook heeft men een archaïsche naam overwogen, uit aht-in-ja*. Verder is Echten vergeleken met Achtene onder Oostakker, Gent (B), 830 kopie 10e eeuw Actinio. Deze naam wordt herleid tot een prehistorisch Akatinion*, bij een persoonsnaam Akatinos, waarin akat*- 'uitstekend, hoog'. Zou ook in de vormen 1482 Achtelum en Echtelen voorkomen. Zie ook Achlum en Echten (gem. De Wolden).(1)
* Gereconstrueerde vorm.
Ligging
Echten ligt NO van Lemmer en grenst in het N aan het Tjeukemeer.
Statistische gegevens
- In 1840 had Echten 172 huizen met 894 inwoners.
- Tegenwoordig heeft Echten ca. 250 huizen met ca. 620 inwoners.
Geschiedenis
Echten en omgeving was oorspronkelijk een gebied met veel bos afgewisseld met stukjes weidegrond. Na 1750 is dit gebied voor een groot deel vergraven voor turfwinning en heeft het gebied in de loop der jaren grote veranderingen ondergaan. Rond 1840 is men begonnen de uitgeveende plassen droog te malen en in cultuur te brengen. Enkele percelen die herinneren aan de vorige periode zijn nog terug te vinden in het gebied. Ook de drie sluisjes die voor de afvoer zijn gebruikt, bestaan nog steeds. De huidige vaarten rond Echten dienden destijds voor de afvoer van de turf.
Begin 1825 is de kerk een schuilplaats en redding geweest voor veel mensen, want in dat jaar was er een grote overstroming als gevolg van dijkdoorbraken. Het water stond op veel plaatsen 1.50 meter boven maaiveld. Van de 182 woningen die destijds in Echten stonden, zijn er meer dan 150 deels zwaar beschadigd en verdwenen. Juist in die tijd waren de verveningen nog in volle gang. De op het veld staande voorraden turf spoelden weg en het vee verdronk, waardoor ook de armoede daarna groot was.
Bezienswaardigheden
- Hervormde Lourentiuskerk.
- Gemaal Echten uit 1913 (Hoofdweg 27).
- Bij het gemaal staat het standbeeld van Tsjûke en March. Een informatiepaneel ter plekke vertelt de legende genaamd 'De held en de draek' over het ontstaan van het Tjeukemeer / Tsjûkemar. De namen van de eilanden in het Tjeukemeer, Tsjûkepolle en Marchjepolle, zijn aan deze legende ontleend.
Oorlogsmonument
Dodenherdenking en bevrijdingsdag hebben op 17 april 2009* in Oosterzee en omgeving een bijzonder karakter gekregen door de postume uitreiking van de Yad Vashem onderscheiding (= voor mensen die tijdens de oorlog Joden hebben geholpen bij de ontsnapping aan hun lot, bijvoorbeeld door ze bij hen thuis te laten onderduiken) aan Gosse en Hinke Kuipers. Zij woonden aan de Gietersevaart (op de huidige nr. 5) en hebben in de oorlog onderdak gegeven aan het Joodse meisje Elli Katz, die bij de plechtigheid aanwezig was. Op 17 april 2009 was ook de onthulling van een monument aan de Middenweg in Echten voor al die mensen die hier in de buurt tijdens de oorlog onderdak gegeven hebben aan Joodse kinderen, zoals Siemen en Hielkje Visser aan Loek Groenteman. Zij woonden aan de Middenvaart 32. Groenteman heeft het monument geschonken. Hij wil met dit monument zijn dankbaarheid uitdrukken voor alles wat al die mensen belangeloos en met gevaar voor eigen leven aan goeds hebben gedaan.
* Oosterzee en omgeving zijn op 17 april 1945 bevrijd, vandaar deze jaarlijkse herdenkingsdatum in deze regio.
Overnachten
- Vakantiehuizen in Echten en omgeving (online te boeken).
Links
- Site van en over Echten, Echtenerbrug en Delfstrahuizen.