Berkhout

Status
- Berkhout is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek West-Friesland, gemeente Koggenland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1978. In 1979 over naar gemeente Wester-Koggenland, in 2007 over naar gemeente Koggenland.
- Wapen van de voormalige gemeente Berkhout.
- Onder het dorp Berkhout valt ook het grootste deel van de buurtschap Bobeldijk en een deel van de buurtschap De Hulk. Andere buurtschappen die vanouds onder Berkhout vielen (zie bij Statistische gegevens) vallen inmiddels onder andere dorpen of zijn in de loop der tijd zelf een dorp geworden.

Naam
Oudere vermeldingen
Ca. 1312 Berchout, 1387 Berchout, 1745 Berckhout.
Naamsverklaring
Samenstelling van hout 'hoogstemmig bos' en de boomnaam berk.(1)

Ligging
Berkhout ligt direct W van Hoorn, NO van Avenhorn en grenst in het O aan de A7.

Statistische gegevens
- In 1840 had de gemeente Berkhout 254 huizen met 1.438 inwoners, verdeeld in dorp Berkhout 127/766 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen De Burg 3/14, De Goorn 21/98, Zuid-Spierdijk 44/228, Bobeldijk 29/143, De Leek of Leekermeer 4/20, Baarsdorpermeer of Baarsdorp of Berkhoutermeer 8/52, Zuidermeer 10/62, Zeedijk en De Hulk 5/43 en De Groote Waal 3/12. De gemeente Berkhout omvatte verder nog de buurtschap Hoogendijk.
- Tegenwoordig heeft het dorp Berkhout ca. 700 huizen met ca. 1.800 inwoners.

Beschrijving
Het dorp Berkhout was oorspronkelijk een lintbebouwing met in het midden het eigenlijke dorp. De andere delen met bewoning waren vroeger buurtschappen. Zo waren er het Westeinde en het Oosteinde. Westeinde was het westelijk einde van Berkhout noemde, totdat de buurtschap De Burgt ook onder Westeinde ging vallen. Door de uitbreiding van de bewoning verdween het verschil tussen Westeinde en de dorpskern van Berkhout, en daarmee verdween Westeinde als plaatsduiding. Alleen De Burgt vormde lange tijd een uitzondering, maar uiteindelijk verdween ook deze naam als plaatsduiding. In de jaren zeventig van de 20e eeuw werd de straat De Burg van de oude buurtschap De Burgt onderdeel van het dorp De Goorn.

Oosteinde wordt ter plekke nog wel als buurtschap beschouwd, vooral omdat de bewoning daar niet zo sterk is uitgebreid als op het Westeinde, zij het dat het oorspronkelijk begin van het Oosteinde, bij de dorpskern van Berkhout, tot de kern Berkhout wordt gerekend. De grens tussen dorp en buurtschap ligt nu bij de eerste grote sloot die het Oosteinde kruist vanuit Berkhout gezien.

Bezienswaardigheden
- Berkhout heeft 7 rijksmonumenten.
- Hervormde kerk (PKN) uit 1884 (Kerkebuurt 172).

Musea
- Bromfietsmuseum Berkhout van Cor Grotenhuis is geopend als het bordje Bromfietsmuseum buiten hangt.

Overnachten
- Vakantiehuizen in Berkhout en omgeving (online te boeken).

Links
- Berkhout is Boos (protest tegen bedrijventerrein Distriport).

1. 1. Nederlandse plaatsnamen. Herkomst en historie.,
   Berkel, G. van; K. Samplonius
   , (2006)