Zwammerdam

Plaats
Dorp
Alphen aan den Rijn
Groene Hart
Zuid-Holland

zwammerdam rijngezicht 1910 [640x480].jpg

Zwammerdam Rijngezicht 1910

Zwammerdam Rijngezicht 1910

Zwammerdam 1.jpg

Dorpsgezicht Zwammerdam.

Dorpsgezicht Zwammerdam.

Zwammerdam.jpg

De Hervormde kerk van Zwammerdam.

De Hervormde kerk van Zwammerdam.

Zwammerdam straatje.jpg

Een straatje in het hart van Zwammerdam.

Een straatje in het hart van Zwammerdam.

Dorosgezicht Zwammerdam-001.jpg

Midden in het dorp Zwammerdam.

Midden in het dorp Zwammerdam.

ZH gemeente Zwammerdam in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Zwammerdam in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Zwammerdam in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Zwammerdam

Terug naar boven

Status

- Zwammerdam is een dorp in de provincie Zuid-Holland, gemeente Alphen aan den Rijn. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-1-1964. Verder zijn er ook delen van de gemeente overgegaan naar de gemeenten Bodegraven, Boskoop en Reeuwijk (de buurtschap Tempel).

- Wapen van de voormalige gemeente Zwammerdam.

Terug naar boven

Ligging

Zwammerdam ligt ZO van Alphen aan den Rijn, NW van Bodegraven. De dorpskern ligt ingeklemd tussen de Oude Rijn in het N en de spoorlijn Woerden-Alphen en de naastgelegen N11 (Bodegraven-Leiden). N van de Oude Rijn en Z van de N11 liggen ook nog stukken buitengebied van het dorp.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Zwammerdam 201 huizen en 1.195 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 84/496 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Binnen-Polder 32/192, Overtocht 54/307 en Tempel 31/200. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 800 huizen met ca. 1.950 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instantie en site:

- Historische Werkgroep Zwammerdam.

- Geschiedenis van Zwammerdam en van het station.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsvisie Zwammerdam.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Zwammerdam heeft 6 rijksmonumenten.

- Vrienden van de Dorpskerk organiseert activiteiten in en rondom de Dorpskerk van Zwammerdam (zoals concerten, tentoonstellingen, trouwerijen, dineren) met de bedoeling fondsen te genereren voor het onderhoud ervan.

- Molens: - De Dikke Molen. - De molenromp van de Achtkante of Nieuwe Ziendemolen ligt in de bocht van de Ziendeweg, formeel net op grondgebied van Nieuwkoop (voorheen Zwammerdam).

- Het gemeentehuis van Zwammerdam is eigenlijk 'per ongeluk' tot stand gekomen. De erbarmelijke staat van het schoolgebouw is er de oorzaak van dat in 1825 plannen voor een nieuwe school werden ontwikkeld. Burgemeester Leendert Proos Hoogendijk stelt voor om bij de school dan ook maar een gemeentehuis te bouwen. In 1827 komt het pand gereed. Het gemeentehuis brandt in 1906 af, maar wordt binnen een jaar op dezelfde plaats herbouwd. Het blijft in gebruik tot de opheffing van de gemeente in 1964.

- Gevelstenen in Zwammerdam.

- Het Grootmoederstijdmuseum (direct Z van het dorp maar formeel nét in Alphen aan den Rijn gelegen) is gehuisvest in een boerderijschuur, waar nauwgezet een boerenkeuken, kruidenierswinkel, apotheek en fietsenreparatiewerkplaats uit de jaren twintig van de vorige eeuw zijn gereconstrueerd. Het beheerdersechtpaar heeft de objecten over een periode van jaren op rommelmarkten, veilingen en via het internet bij elkaar verzameld. Een feest van herkenning van het leven in de 20e eeuw. Open: tussen 1 mei en 1 oktober, alleen op afspraak. Adres: J.C. Hoogendoornlaan 28, Alphen aan den Rijn. Tel. 0172-612320.

- Op het terrein van De Hooge Burch zijn contouren van een castellum te zien, gemarkeerd in het gras en met behulp van zogenoemde belevenispoorten. Het fort, dat Nigrum Pullum (‘zwarte aarde’) moet hebben geheten, is het kleinste langs de Limes in Nederland. Het is gedeeltelijk opgegraven tussen 1966 en 1971, waarbij ook 6 scheepswrakken uit de Romeinse tijd zijn gevonden. In het Archeon in Leiden is een replica van één van die schepen te bezichtigen. Anno 2015 zijn er plannen om 5 'Romeinse Zwammerdam-schepen' voorgoed naar Alphen te halen.

Op De Hooge Burch is in 2016 een Limes Bezoekerscentrum met Grand Café De Haven (Spoorlaan 19) gerealiseerd met een Romeinse Route en een permanente tentoonstelling. Deze tentoonstelling gaat over de internationaal beroemde Romeinse Zwammerdam-schepen, fort Nigrum Pullum en het leven langs de grens van het Romeinse Rijk. Het bezoekerscentrum wordt deels gerund door cliënten en bewoners van het landgoed van zorginstelling Ipse De Bruggen. Geopend ma t/m wo 9-16 uur, do t/m zo 9-17 uur.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Dorpsfeest (weekend in augustus).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Toeristisch Overstappunt.

Terug naar boven

Beeld

- Film over Zwammerdam (36 minuten) met gedigitaliseerde oude films uit de jaren dertig tot en met negentig.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zwammerdam (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Zwammerdam.

- Onderwijs: - Basisschool Oranje Nassau.

- Muziek: - Als grootste muziekformatie van mensen met een verstandelijke beperking ter wereld musiceert het Jostiband Orkest uit Zwammerdam al meer dan 50 jaar met groot succes.

- Sport: - v.v. Zwammerdam (voetbal).

- Zorg: - De grootste werkgever in het dorp is Landgoed Hooge Burch (onderdeel van zorginstelling Ipse De Bruggen). In een groene omgeving aan de rand van het dorp wonen hier 480 cliënten in verschillende woningen. Op het landgoed is ook een behandelkliniek voor mensen met een lichte verstandelijke handicap en een gedragsstoornis. Hooge Burch biedt volop mogelijkheden voor dagbesteding en recreatie.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op begraafplaats Zwammerdam-Buitendorp.

Reactie toevoegen