Zuuk

Plaats
Buurtschap
Epe
Veluwe
Gelderland

Zuuk

Terug naar boven

Status

- Zuuk is een buurtschap in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Epe.

- De buurtschap Zuuk valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Epe.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Zuick, Zuidwijk, 1390? Groot en Klein-Zwtwike, 1526 Zueck, 1840 Zuuk, 1851 ook Zuik.

Naamsverklaring
Betekent 'zuidwijk, zuidelijk gelegen vestigingsplaats'. In de namen Suikerkamp en Suikerbrug (Wapenveld) is suiker een samentrekking van zuidwijker, naar het goed Zuidwijk.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Zuuk ligt direct ZO van Epe, rond de N309 en afslag 27 van de A50.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Zuuk 69 huizen met 533 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 120 huizen met ca. 300 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De buurtschap Zuuk is doormidden gesneden en voor een deel opgeofferd voor de aanleg van de A50 en afrit 27 van deze snelweg ter plekke.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Kapel / Zondagsschool. Aan het Koepad in Zuuk, op de plaats van het huidige gebouwtje, is aan het einde van de 19e eeuw op initiatief van een een zekere Jan Zwarts uit Emst een eenvoudig zondagsschoollokaaltje gebouwd in het toenmalige Zuukerveld, een land van heide en hutjes. Jan Zwarts heeft hier in alle eenvoud ruim 40 jaar een zondagsschool geleid. Eigenaar van het gebouwtje was Evangelisatievereniging Bethel uit Emst. In 1924 werd het gebouwtje voor een bedrag van ƒ65,00 door de Rechtzinnig Hervormde Evangelisatie Vereniging te Epe aangekocht van de erfgenamen van de laatste evangelist van Bethel, de heer Van Wijk. De Eper evangelisatievereniging was, in navolging van Bethel, in 1880 gesticht door evangelist Wesseldijk, ook in dienst van de N.E.P.V. Deze evangelisatievereniging heeft zijn voortzetting gevonden in de Hervormde gemeente Goede Herderkerk te Epe, de huidige eigenaar.

In 1937 was het lokaaltje dermate bouwvallig geworden dat het gesloopt is en op dezelfde plaats een nieuw gebouwtje werd opgericht, geschonken door Jan Kamphuis, ter nagedachtenis aan de zondagsschoolonderwijzer Zwarts. Dit gebouwtje vind je nu aan het Koepad. Het is tot op heden steeds gebruikt voor zondagsschoolwerk en jeugd- en verenigingswerk. Sinds 2001 is het een rijksmonument, met de volgende motivatie: "Van architectuurhistorische waarde als gaaf en goed voorbeeld van een zondagsschool-gebouw uit het Interbellum, dat opvalt door het zeer kleine formaat en de uiterst sobere maar kenmerkende vormgeving, met enkele in het oog vallende details zoals de uitgemetselde ingangspartij en de metalen dakruiter. Van stedebouwkundige waarde als kenmerkend onderdeel van de landelijke bebouwing aan het Koepad. Het gebouw speelt hier vanwege de ligging, opmerkelijke vorm en functie een beeldbepalende rol. Van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van het protestantse geloof op de Veluwe, als voorbeeld van de ontwikkeling van het godsdienstonderwijs op het platteland." In 2005 is de inrichting van de kapel volledig gerestaureerd en opnieuw ingericht. De kapel wordt ook gebruikt voor trouwdiensten. (bron: Goede Herder Kerk Epe)

- Een der oudste wateraangedreven molens op de Veluwe is de Kopermolen in Zuuk (Kopermolenweg 5), die reeds in 1539 in de archieven wordt vermeld. De naam van de molen verwijst naar de functie die hij het laatst heeft gehad. Aanvankelijk is het een korenmolen, later een papiermolen geweest. In 1746 wordt de molen omgebouwd tot kopermolen. De molen is niet draaivaardig. Het waterrad verkeert in slechte staat.

- Ook de Zuukermolen (Gelriaweg 22) is een bijzondere watermolen, vanwege de vroegere functies én de huidige functie. De molen heeft o.a. gefungeerd als duitenknipperij; een inrichting voor het knippen van muntplaatjes uit koperen platen die op de bovengelegen Kopermolen werden geplet. Na 1854 is dat opgevolgd door de functies papiermolen, fabriek voor sigarenkistjes, melkfabriek en wasserij. In 1945 geeft de dan opgerichte firma Veluwse Machine Industrie (VMI) de molen weer een betaalbestemming. In 1950 worden de vervallen waterraderen verwijderd. In 1990 krijgt de molen t.g.v. het 45-jarig bestaan van genoemde firma een nieuw waterrad. En sinds 2012 wordt met de molen elektriciteit opgewekt. Op een paneel bij de molen kun je zien hoeveel stroom de molen opwekt.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Zuukerfeest (gedurende 4 dagen eind juni). - Zuukerfeest op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- In 2014 is het boek Vier seizoenen Zuuk verschenen.

Terug naar boven

Links

- Buurtvereniging: - Buurtvereniging Zuuk. - Buurtvereniging op Facebook.

- Onderwijs: - Buurtschap Zuuk heeft een eigen basisschool: de Zuukerschool.

Reactie toevoegen