Zuiddorpe

Plaats
Dorp
Terneuzen
Zeeuws-Vlaanderen
Zeeland

zuiddorpe_carnavalsvereniging_de_pottnstampers.jpg

Zuiddorpe heeft een carnavalsvereniging, de Pott'nstampers, die ieder jaar met carnaval het eigen dorp en ook andere dorpen in de regio op stelten zet.

Zuiddorpe heeft een carnavalsvereniging, de Pott'nstampers, die ieder jaar met carnaval het eigen dorp en ook andere dorpen in de regio op stelten zet.

ZL gemeente Zuiddorpe in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Zuiddorpe in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Zuiddorpe in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Zuiddorpe

Terug naar boven

Status

- Zuiddorpe is een dorp in de provincie Zeeland, in de streek Zeeuws-Vlaanderen, gemeente Terneuzen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 31-3-1970. Per 1-4-1970 over naar gemeente Axel, in 2003 over naar gemeente Terneuzen.

- Wapen van de voormalige gemeente Zuiddorpe.

- Onder het dorp Zuiddorpe vallen ook de buurtschappen De Muis, De Ratte, De Sterre en Oude Polder.

- Beschrijving van Zuiddorpse buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

In het Zeeuws
Zuudurpe.

Terug naar boven

Ligging

Zuiddorpe ligt Z van Axel en grenst in het Z (via het buitengebied) aan België.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Zuiddorpe 156 huizen met 878 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 124/702 (= huizen/inwoners) en de Oude Polder 32/176. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 400 huizen met tegen de 1.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Brouwerij
Van 1899 tot 1937 was er in Zuiddorpe de Stoombierbrouwerij Wilhelmina.

Bedevaartsoord
Tot in de jaren vijftig van de 20e eeuw was het dorp een bekend bedevaartsoord van Onze Lieve Vrouwe van Lourdes.

Boekweit
Is Koewacht bekend om zijn vlas, Zuiddorpe staat van oudsher bekend om zijn boekweitteelt. De boekweit was tot op het eind van de 19e eeuw een belangrijk volksvoedsel. Op de droge zandgronden en op licht ontwaterde en afgebrande hoogvenen werd deze eenjarige plant veel verbouwd. Boekweit wordt in mei gezaaid, als het nachtvorstgevaar is geweken, en bloeit in juli en augustus met witte trossen aan tot 60 cm lange rode stengels met pijlvormige bladen. De bloemen worden druk door bijen bezocht. Van de driekantige vruchtjes, de zogenaamde boekweitgrutten, worden onder andere pannenkoeken gebakken. Ook is het een veel gebruikt vogelvoer. De naam is afgeleid van boek = beuk (vanwege de gelijkenis der driekantige vruchtjes met beukennootjes) en weit = tarwe. Oorspronkelijk is de boekweit afkomstig uit Midden-Azië.

Jeugdherinneringen van Marie-Cécile Moerdijk
- Marie-Cécile Moerdijk verhaalt in haar boek 'Onder de linden. Het dorp waar ik geboren ben' (uitg. Michon, Bussum, 1987. ISBN 906761016X) smakelijk over haar geboortedorp Zuiddorpe. Aan bod komen onder meer het ‘moer dijken’ (turfgraven) van haar voorouders, de drukkerij van haar grootouders, het trammetje naar Moerbeke, haar ouders, de school, haar lening van dorpsgenoten om haar zangstudie te kunnen bekostigen, de spanning rond de 1.000-ste inwoner, haar baan als eerste ambtenaar, het gemeentelijke belang tussen een waak- en een luxe hond, het klokkenluiden, bijnamen, het recept voor Zuiddorpse of Lierse Vlaaien en het Zuiddorps oftewel Siedurps dialect (volgens Marie-Cécile een taal, omdat het Siedurps een heel eigen grammatica heeft).

Zie verder:
- Geschiedenis van Zuiddorpe door dr. K.A.H.W. Leenders.

- Geschiedenis van Zuiddorpe door PZC-redacteur Willem Staat.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Basisschool Canisius heeft helaas de deuren moeten sluiten na afloop van schooljaar 2014-2015. In 2013 waren er nog 40 leerlingen, in 2014 nog 30 en in het nieuwe schooljaar 2015-2016 zouden het er nog ca. 20 zijn. Daarmee kwam de school onder de landelijke opheffingsnorm van 23. De gemeente had in 2016 plannen om Dorpshuis 't Kaaike naar het schoolcomplex te verhuizen, maar na overleg met de lokale verenigingen blijken die in meerderheid de voorkeur te geven aan de bestaande locatie. Dat heeft ertoe geleid dat Dorpshuis 't Kaaike (dat o.a. het thuishonk is van ouderenbond KBO, de Aan Z-commissie voor ouderenactiviteiten en biljartclub De Kaaimannen) in 2017 wordt opgeknapt tot multifunctionele accommodatie en dat het schoolgebouw verkocht wordt.

- Bestemmingsplan Koewacht - Overslag - Zuiddorpe.

- Volgens de richtlijnen hoort langs de Hoofdweg Zuid, de Overslagseweg en de Zuiddorpseweg, oftewel de weg van Zuiddorpe naar Overslag, een fietspad te liggen. In 2013 is dat dan ook gerealiseerd. Voorheen reden alle weggebruikers, dus ook de fietsers, op de rijbaan waar een maximum snelheid van 60 km/uur geldt. Door de aanleg van het fietspad is de verkeersveiligheid verbeterd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Zuiddorpe heeft 6 rijksmonumenten.

- Zuiddorpe heeft 4 gemeentelijke monumenten.

- Het pittoreske dorpsplein geeft Zuiddorpe een bijzonder sfeervolle aanblik.

- De RK kerk O.L. Vrouwe ten Hemelopneming of Maria Hemelvaart (Dorpsplein 1) is een driebeukige basilikale kruiskerk met een recht gesloten koor en een aan de noordwestzijde geplaatste toren van twee geledingen met ingesnoerde vierzijdige spits. Deze neogotische kerk is in 1886 gebouwd naar ontwerp van P.J. van Genk ter vervanging van een voorganger uit 1817. Het interieur wordt gedekt door gestukadoorde houten kruisgewelven, waarvan de polychromie (1906) rond 1965 grotendeels onder witkalk is verdwenen.

Belangwekkend is de van 1637 daterende, rijk gebeeldhouwde preekstoel (zonder klankbord) met afbeeldingen van de 4 evangelisten op de kuippanelen (gerestaureerd 1994). Tot de inventaris behoren verder diverse door J. van Genk-Seelen vervaardigde ongeschilderde houten beelden, op koper geschilderde kruiswegstaties (1907) van A. Windhausen en een door B. Pels & Zn. gebouwd orgel uit 1929. In 2016 is het leien dak vernieuwd. Verschillende leien waren in de loop der jaren kapot gegaan, door onder meer hagel. Het onderliggende houtwerk, dat daardoor was gaan rotten, is ook vervangen.

- In de kerk staan veldkruisen van tijdens de bevrijding van Zuiddorpe (sept. 1944) omgekomen Poolse militairen.

- Beeld 'Moere' uit 1996.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Pott'nstampers.

- Voorjaarsfair (op een zondag in maart).

- Tijdens de Kermis (juni) is er op zaterdag de Dikkebandenrace voor de jeugd, op zondag een motortoertocht van ca. 150km door Zeeuws-Vlaanderen, en op maandag is er de Boekweitronde (wielrennen). Al deze wielerevenementen worden georganiseerd door Wielercomité De Zwaluw.

- Boekweitfeesten (weekend in augustus).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Rondwandeling rond Zuiddorpe (bijna 13 km).

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zuiddorpe (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Zuiddorpe.

- Nieuws: - Actualiteiten uit Zuiddorpe op Facebook.

- Sport: - Wielercomité De Zwaluw. - Biljartclub De Kaaimannen. - VV Stevo (volleybal) is recentelijk ontstaan uit een fusie tussen VV Voorwaarts uit Axel en SV De Sterre uit Zuiddorpe.

- Zorg: - Activiteitencentrum De Vier Elementen biedt zinvolle dagbesteding door gebruik te maken van een gevarieerd en doelgericht activiteitenaanbod. Zo kan er worden gewerkt met hout, steen, textiele werkvormen of in de moestuin en kas. Andere mogelijkheden zijn: schilderen, tekenen, houtsnijden, graveren, wandelen en fietsen in de mooie omgeving. De cliënten kunnen zich oriënteren op hun eigen mogelijkheden, deze ontdekken en ontwikkelen op creatief, ADL en sociaal/maatschappelijk gebied met agogische doelen. Deze doelen zijn gericht op groei met als doel daardoor eigenwaarde, zelfvertrouwen en stabiliteit in het leven te krijgen en behouden.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Zuiddorpe, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen