Zuid-Beijerland

Plaats
Dorp
Korendijk
Hoeksche Waard
Zuid-Holland

zuid beijerland groeten uit 1958 [640x480].jpg

Zuid-Beijerland Groeten uit 1958

Zuid-Beijerland Groeten uit 1958

ZH gemeente Zuid-Beijerland in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Zuid-Beijerland in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Zuid-Beijerland in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Zuid-Beijerland

Terug naar boven

Status

- Zuid-Beijerland is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek Hoeksche Waard, gemeente Korendijk. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1983.

- Wapen van de voormalige gemeente Zuid-Beijerland.

- Onder het dorp Zuid-Beijerland vallen ook de buurtschappen Hitsertsekade, Nieuwendijk (grotendeels), Schenkeldijk, Zuidzijde (deels) en Zwartsluisje (grotendeels) en het oostelijke deel van het eiland Tiengemeten (op de oude plattegrond hieronder is dat goed te zien; de buurtschap Tiengemeten valt ook onder het dorp Zuid-Beijerland). In totaal zijn dit 6 buurtschappen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vemeldingen
Zuid-Beijerland werd vroeger ook Den Hitsert genoemd.

Terug naar boven

Ligging

Zuid-Beijerland ligt ZZW van Oud-Beijerland, ZO van Nieuw-Beijerland en Goudswaard, NW van Numansdorp, ZW van Klaaswaal en grenst in het Z aan het Haringvliet.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Zuid-Beijerland 178 huizen met 1.351 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 80/798 (= huizen/inwoners), buurtschappen Hitzersche Kade 30/146, Nieuwendijk (ged.) 26/153 en Zwartsluisje 35/212 en eiland Tiengemeten (ged.) 7/42. De gemeente omvatte verder de buurtschappen Zuidzijde (deels), Schenkeldijk, Bommelskous en een reeks polders. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.000 huizen met ca. 2.500 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Aan de rand van Zuid-Beijerland is bedrijventerrein De Leeuw in ontwikkeling. Omwonenden hebben begin 2018 geklaagd over het uitzicht op de 'grauwe blokkendozen'. Volgens de gemeente is wel afgesproken dat het terrein "landschappelijk zou worden ingekleed", is het geheel anno 2018 nog in ontwikkeling, en is het zeker wel de bedoeling dat e.e.a. nog verder wordt ingericht met o.a. woonhuizen en groen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Zuid-Beijerland heeft 11 rijksmonumenten.

- Eendrachtskerk.

- Molen Landzigt staat op de zuidelijke dijk van een polder genaamd Groot Zuid-Beijerland; een bedijking die in 1631 gereed komt, waarna op deze dijk het dorp Zuid-Beijerland wordt gesticht. In het begin is het inwonertal zo klein dat het de moeite niet loont om een eigen korenmolen te hebben. De inwoners laten hun koren daarom aanvankelijk malen op de korenmolens van Piershil en Numansdorp. Na de bedijking van nog een grote polder; de Eendrachtspolder aan de zuidzijde van het dorp, in 1653, groeit het dorp voorspoedig, zodat het haalbaar wordt om hier een eigen korenmolen te stichten. In 1659 moet er reeds een molen hebben gestaan, omdat dan het “windrecht” wordt getransporteerd. De molen die dan wordt gebouwd is een houten wipkorenmolen. De oude molen is aan slijtage onderhevig en in 1857 wordt een geheel nieuwe molen gebouwd voor rekening van de familie Blaak, een welgesteld boerengeslacht. Dat is de huidige Molen Landzigt.

De molen blijft bijna een eeuw in de handen van de familie Blaak. Uiteindelijk raakt de molen in verval. De dan hoogbejaarde telgen van de familie Blaak kunnen de herstelkosten van de molen niet dragen. In 1955 verkoopt de familie de molen aan graanhandelaar Henk de Kuijper. Hij krijgt het voor elkaar om - met steun van de provincie - de molen bedrijfsvaardig gerestaureerd te krijgen en neemt de molen weer in bedrijf, maar niet voor lang. In 1962 wordt de molen verkocht aan fouragehandelaar Kruidenier, die nog een enkele keer met de molen maalt en daarna de molen hoofdzakelijk als opslagplaats gebruikt. Inmiddels is de economische rol van de windmolens in deze omgeving tot een eind gekomen. De toestand van de molen gaat langzaam achteruit en hij raakt weer in verval.

In 1975 wordt de vervallen molen aangekocht door Maarten Hunink, een molenliefhebber, die samen met een aantal molenvrienden de molen in de vrije tijd, zonder steun van de overheid, restaureert tot een maalvaardige molen. Al vrij snel - in oktober 1976 - wordt de molen weer feestelijk in bedrijf genomen. Tijdens de restauratie is voorzichtig begonnen met het malen van tarwemeel, dat op kleine schaal verkocht wordt aan particulieren. Maarten Hunink profileert zich steeds meer als vakmolenaar en spoedig is de molen 3 dagen per week in bedrijf voor de ambachtelijke meelvoorziening van bakkers en particulieren.

Op 25 januari 1990 raast een zeer zware storm over Nederland. Zelfs boven land wordt windkracht 12 gemeten. Het noodlot slaat toe; bij een hevige windstoot breekt de ketting waarmee de wieken van de stilstaande molen zijn geborgd en de molen begint langzaam door de vang te draaien. Door de wrijving tussen de vang en het draaiende bovenwiel ontstaat zoveel warmte dat de molen vlam vat. Bij de gevaarlijk draaiende molen is het voor de brandweer niet mogelijk om de brand doelmatig te bestrijden. De bluswerkzaamheden worden pas effectief als de wieken en kap van de molen zijn gewaaid waardoor de brandweer bij de molen kan komen. Wat rest is een troosteloze molenromp die, op de begane grond na, volledig is uitgebrand. Er wordt een stichting opgericht om de herbouw van de molen te verwezenlijken. Ditmaal is er wel financiële steun van de overheden. Door de inspanningen van vele vrijwilligers, die onder andere de wielen voor de molen vervaardigen, blijven de kosten laag en wordt de molen binnen afzienbare tijd herbouwd.

Op 16 mei 1992 kan de herbouwde molen weer feestelijk in gebruik worden genomen. Maarten Hunink blijft de trotse molenaar en maalt regelmatig met de molen om de meelwinkel in de molen te bevoorraden. In 2006 ziet hij weer kans de molen van de stichting terug te kopen. In 2014 is de molen overgedragen aan zijn opvolger: Peter Reedijk, die vol enthousiasme het molenbedrijf voortzet. De stichting blijft voortbestaan om de molenaar bij het beheer van de molen te ondersteunen. In de molenwinkel kun je terecht voor diverse meelsoorten, broodmixen en toebehoren. Adres: Molendijk 19, Zuid-Beijerland. Openingstijden: vrijdagmiddag van 13.30-17.30 uur en zaterdag 9.00-17.00 uur. (bron: site van Molen Landzigt)

Terug naar boven

Evenementen

- Oranjevereniging Zuid-Beijerland - naar eigen zeggen de gezelligste vereniging van de Hoeksche Waard - grijpt Koningsdag aan om gelijk een hele wéék feest te vieren. Koningsweek dus zou je kunnen zeggen.

- De Trekkertrek Zuid-Beijerland is kennelijk eens in de 2 jaar, want de volgende keer is in 2017 (eind mei).

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Zuid-Beijerland door Kees Wittenbols uit Breda. Zie onderaan de pagina ook deel 2.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zuid-Beijerland (online te bestellen).

Reactie toevoegen