Zevenhuizen (Bunschoten-Spakenburg)

Plaats
Buurtschap
Bunschoten
Eemland
Utrecht

zevenhuizen_bunschoten-spakenburg_plaatsnaambord.jpg

De buurtschap Zevenhuizen heeft sinds 2012 plaatsnaamborden, zodat je nu tenminste kunt zien dat het een buurtschap is en niet zomaar wat boerderijen 'in' Hoogland of Bunschoten, en je kunt eraan zien wanneer je de buurtschap binnenkomt en weer verlaat.

De buurtschap Zevenhuizen heeft sinds 2012 plaatsnaamborden, zodat je nu tenminste kunt zien dat het een buurtschap is en niet zomaar wat boerderijen 'in' Hoogland of Bunschoten, en je kunt eraan zien wanneer je de buurtschap binnenkomt en weer verlaat.

zevenhuizen_bunschoten-spakenburg_carnavalsoptocht_hoogland_2016_kopie.jpg

De buurtschap Zevenhuizen is in 1974 middels grenscorrectie van Hoogland naar de gemeente Bunschoten gegaan. Toch voelen ze zich nog altijd met Hoogland verbonden, en doen ze bijv. nog steeds mee met de jaarlijkse carnavalsoptocht in Hoogland (foto: 2016)

De buurtschap Zevenhuizen is in 1974 middels grenscorrectie van Hoogland naar de gemeente Bunschoten gegaan. Toch voelen ze zich nog altijd met Hoogland verbonden, en doen ze bijv. nog steeds mee met de jaarlijkse carnavalsoptocht in Hoogland (foto: 2016)

Zevenhuizen (Bunschoten-Spakenburg)

Terug naar boven

Status

- Zevenhuizen is een buurtschap in de provincie Utrecht, in de streek Eemland, gemeente Bunschoten. Oorspronkelijk was er sprake van een gemeente Duist (die ook wel 'Duist, De Haar en Zevenhuizen' werd genoemd, naar de 3 buurtschappen die de gemeente omvatte) (en Duist werd ook wel geschreven als Duijst en Duits). De gemeente Duist is in 1812 toegevoegd aan de gemeente Bunschoten, in 1818 daar weer van afgesplitst tot een zelfstandige gemeente, per 8-9-1857 opgegaan in de gemeente Hoogland. In 1974 is het grootste deel van de gemeente Hoogland opgegaan in de gemeente Amersfoort. Alleen de buurtschap Zevenhuizen (beter gezegd: grosso modo het gebied van de vroegere gemeente Duist, De Haar en Zevenhuizen) is toen middels grenscorrectie overgegaan naar de gemeente Bunschoten (dit betrof 897 hectare met 284 inwoners).

- De buurtschap Zevenhuizen valt voor de postadressen onder het tweelingdorp Bunschoten-Spakenburg, maar heeft nog altijd ook banden met het dorp Hoogland, waar het t/m 1973 toe behoorde. Zo doet de buurtschap nog altijd met een eigen wagen mee aan de jaarlijkse carnavalsoptocht in Hoogland (zie foto).

- De buurtschap Zevenhuizen heeft in 2012 plaatsnaamborden gekregen en ligt buiten de bebouwde kom (daarom zijn het witte borden en geen blauwe).

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1681 Zevenhuysen, 1840 'Zevenhuizen of Neder-Duist'.

Naamsverklaring
Samenstelling van zeven (telwoord) en huizen 'huizen, woningen'.(1) Kennelijk naar het oorspronkelijke aantal huizen.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Zevenhuizen ligt direct N van het dorp Hoogland, O van Bunschoten-Spakenburg, aan de Zevenhuizerstraat, voor zover gelegen N van de A1.

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 omvatte de buurtschap Zevenhuizen 4 huizen met 31 inwoners. Verder waren er nog de buurtschappen Duist met 18 huizen en 128 inwoners en de polder De Haar met 3 huizen en 14 inwoners. Dit was zoals hierboven beschreven van 1818-1857 een zelfstandige gemeente en is in 1974 als een geheel naar de gem. Bunschoten overgegaan.

- Tegenwoordig omvat de buurtschap Zevenhuizen (waar wellicht ook Duist en De Haar onder vallen, die worden niet - meer - als aparte buurtschappen beschouwd) ca. 50 huizen met ca. 130 inwoners. Het betreft de panden aan de Zevenhuizerstraat vanaf nr. 142 even en vanaf nr. 251 oneven. Overigens curieus dat het recent gerealiseerde Grand Café en Partycentrum De Kooi helemaal in het N, op de hoek met de Bunschoterweg (als vervanging van een oud buurtcafeetje), huisnr. 1 heeft gekregen. Dat ligt aan de even kant en had dan in principe huisnr. 172 moeten krijgen. Sommige bronnen stellen dat Zevenhuizen ca. 200 inwoners zou hebben 'inclusief het buitengebied'. Maar het buitengebied om Zevenhuizen is nauwelijks bebouwd (dat betreft o.i. alleen 2 boerderijen aan de Achterduijst). Wellicht trekt men de N van de Groeneweg gelegen 15 boerderijen aan de Groeneweg er nog bij (die vanouds altijd al onder Bunschoten-Spakenburg hebben gevallen).

Terug naar boven

Geschiedenis

De overwegend katholieke gemeenschap van Zevenhuizen voelde en voelt zich meer aangetrokken tot het eveneens overwegend katholieke Hoogland dan tot het overwegend protestantse Bunschoten-Spakenburg. De ingebruikstelling van de rijksweg, met aanvankelijk één rijbaan met gelijkvloerse kruising in 1952, zorgt voor een hindernis in de verbinding met het dorp Hoogland. Bij de uitbouw van de rijksweg naar autosnelweg A1, begin jaren zeventig, krijgt de Zevenhuizerstraat een viaduct over de A1. In 1974 gaat de gemeente Hoogland op in de gemeente Amersfoort. Alleen de buurtschap Zevenhuizen wordt aan de gemeente Bunschoten toegewezen. De concrete motivaties hiervoor zijn ons vooralsnog niet bekend.

- In 2002 is het boekje 'Ver in 't Veld. De vergeten minigemeente Duist, de Haar en Zevenhuizen 1817-1857' verschenen (auteurs: Piet van Elteren, Gijs Hilhorst en Gerard Raven. Uitg. Historische Kring Hoogland). "Ver in het Veld. Zo heette de boerderij achterin polder De Haar, maar zo kunnen we ook de gemeente Duist, de Haar en Zevenhuizen als geheel kenschetsen. Het was een afgelegen gebied dat je niet eens van west naar oost kon doorkruisen, omdat daar geen wegen liepen. Er woonden ook maar zo'n 200 mensen. Nauwelijks de moeite voor een aparte gemeente; vandaar dat deze in 1857 is gefuseerd met Hoogland. Bij de opheffing van de gemeente Hoogland in 1974 is het Bunschoter grondgebied geworden.

Wie woonden er zo ver in het veld? Hoe groot was hun gezin en hun boerderij? Om daar een antwoord op te vinden is een werkgroep van de Historische Kring Hoogland in de winter van 2000-2001 aan de slag gegaan. Deze bestond uit Piet van Elteren, Piet Hilhorst, Lies Hilhorst, Nolda Noteboom-Tesson en Jan Penterman. Samen hebben zij de archieven van de voormalige gemeente Duist, de Haar en Zevenhuizen doorgespit. Zo werden de volkstellingen en het bevolkingsregister toegankelijk gemaakt. Hetzelfde gebeurde met het Kadaster van 1832, toen voor het eerst de percelen van de hele gemeente werden opgemeten en is vastgelegd wie de eigenaar was. Al met al een hele klus.

Nadat al die gegevens waren verzameld en bewerkt ontstond het idee ze te presenteren in een themanummer van De Bewaarsman. Daarin was al eerder over Duist, de Haar en Zevenhuizen gepubliceerd, maar er moest nog aanvullend onderzoek worden gedaan in het archief. Zo ontstonden de ruwe teksten, die de redactie bewerkte tot een samenhangend geheel. Het bestuur van de Historische Kring Hoogland is trots op dit boekje. Het is immers een voorbeeld van samenwerking. Als veel enthousiaste mensen met verschillende gaven de handen ineenslaan komt er iets uit waar je aanvankelijk niet van had durven dromen. Dit boekje dragen wij op aan de bewoners van het gebied. Maar ook is het een gedenkteken voor de boeren die er recentelijk uit moesten vertrekken vanwege de aanleg van Vathorst", aldus de Historische Kring Hoogland.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De buurtschap Zevenhuizen heeft naast nieuwe en vernieuwde panden ook nog een behoorlijk aantal oude monumentale boerderijen. In het Bestemmingsplan Buitengebied (2007) heeft de gemeente in Zevenhuizen 12 panden geïnventariseerd die mogelijk als gemeentelijk monument kunnen worden aangewezen. Het betreft de huisnummers 146, 154, 160, 162, 166, 168, 257, 263, 269 en 279.

Reactie toevoegen