Zevenbergschen Hoek

Plaats
Dorp
Moerdijk Drimmelen
West-Brabant Baronie en Markiezaat Amerstreek
Noord-Brabant

zevenbergschen_hoek_zomercarnaval_2015_kopie.jpg

In Zevenbergschen Hoek hebben ze aan alleen wintercarnaval niet genoeg, dus doen ze het in de zomer gewoon nóg een keer...

In Zevenbergschen Hoek hebben ze aan alleen wintercarnaval niet genoeg, dus doen ze het in de zomer gewoon nóg een keer...

zevenbergschen hoek hcr brabant [640x480].jpg

Zevenbergschen Hoek hcr Brabant

Zevenbergschen Hoek hcr Brabant

Zevenbergschen Hoek

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Zevenbergschen Hoek.

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Zevenbergschen Hoek.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Zevenbergschen Hoek.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Zevenbergschen Hoek.

Terug naar boven

Status

- Zevenbergschen Hoek is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, in grotendeels de streek Baronie en Markiezaat, en deels de streek Amerstreek, in grotendeels gemeente Moerdijk (t/m 1996 gemeente Zevenbergen, in 1997 over naar gemeente Moerdijk), deels gemeente Drimmelen (t/m 1996 eveneens gemeente Zevenbergen, in 1997 over naar gemeente Drimmelen).

Een klein stukje van Zevenbergschen Hoek is bij de herindelingen van 1997 middels grenscorrectie overgegaan naar de gemeente Drimmelen. Het betreft met name de Eerste Weg, Tweede Weg, en Derde Weg even kant (de oneven kant is gemeente Moerdijk). Dit buurtje heeft toen een eigen postcode gekregen (4766, het dorp zelf heeft postcode 4765). Dit buurtje omvat slechts een 10-tal panden. Aanvankelijk viel ook het pand op Korte Landekensweg 2 hieronder. Later is dit alsnog voor het postadres onder het dorp Lage Zwaluwe gebracht.

- Onder het dorp Zevenbergschen Hoek vallen ook de buurtschappen Drie Hoefijzers en Strooiendorp en ca. de helft van de buurtschap Achterdijk.

Terug naar boven

Naam

In het Brabants
In de volksmond heet het dorp kortweg Den Hoek, in het Brabants Den Oek. De bewoners heten Hoekenaren.

Spelling
De naam hoort gespeld te worden zonder koppelteken tussen de twee woorden. Op richtingborden in de omgeving staat de naam foutief; met koppelteken.

Naamsverklaring
Zo genoemd naar de ligging in de scherpe bocht van de straatweg en de oude zeedijk bij Zevenbergen. (1)

Terug naar boven

Ligging

Zevenbergschen Hoek ligt ZO van Moerdijk, 5 km NO van Zevenbergen, ingeklemd tussen de spoorlijn naar Breda, de snelweg A16 Dordrecht-Breda en de goederenspoorlijn naar Geertruidenberg. En sinds 2005 is daar ook de Hogesnelheidslijn (HSL) nog bij gekomen… Zie verder bij `Recente ontwikkelingen`.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Zevenbergschen Hoek 90 huizen met 587 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 700 huizen met ca. 1.700 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Bestemmingsplan Zevenbergschen Hoek.

Gevolgen van de Hogesnelheidslijn (HSL)
In Zevenbergschen Hoek zijn in 1999 circa 130 woningen afgebroken voor de aanleg van de Hogesnelheidslijn (HSL)en de verbreding van de A16. Het ging daarbij om de vlak aan de ‘infrabundel’ gelegen woningen aan de Hoofdstraat, Van Gilsstraat en De Wieken, die toch al een bijzonder hoge ‘geluidsbelasting’ hadden. Elders in het dorp is vervangende nieuwbouw gerealiseerd: in de ‘oksel’ van de Driehoefijzerstraat en de Bloemendaalse Zeedijk is een nieuwe wijk gebouwd, Zevenbergschen Hoek-Zuid, met circa honderd (grotendeels vrijstaande) woningen op vijf schiereilanden. De wijk is allereerst bestemd voor ‘HSL-slachtoffers’. Een deel van hen heeft echter al zelf elders woonruimte gevonden, omdat zij buitenaf wilden blijven wonen. De wijk kon gerealiseerd worden door de aankoop van elf hectare grond plus opstallen van akkerbouwer De Lint. Deze hield nog zo’n veertig hectare over en is een nieuw bedrijf begonnen aan de Derde Weg, precies aan de andere kant van zijn kavel. Het woonhuis uit de 17e eeuw staat op de monumentenlijst en is dus niet gesloopt. De HSL zal langs het dorp razen over een twaalf meter hoge dijk, omdat hij even verderop over de spoorbaan Breda-Rotterdam heen moet. Langs de bestaande spoorlijn wordt een geluidsscherm geplaatst met een hoogte van negen meter, waardoor er geen woningen in Zevenbergschen Hoek meer zijn die meer geluidshinder hebben dan in de wet is toegestaan. De gemeente heeft overigens (zonder succes) tegen het visuele obstakel geprotesteerd. Voordeel is dat de geluidsoverlast van de A16 en de bestaande spoorlijnen een stuk minder wordt. Verder is er op de vrijkomende ruimte rond het scherm een park aangelegd. De wijk Zevenbergschen Hoek-Zuid wordt in de volksmond ook Hogesnelheidswijk genoemd.

Station Lage Zwaluwe > Station Moerdijk?
- De gemeente Moerdijk wilde, na de naamswijziging van deze gemeente in 1998 (de voorlopige gemeentenaam was ‘Zevenbergen’), ook de naam van station Lage Zwaluwe wijzigen in Moerdijk. De gemeente wilde daarmee nadrukkelijker aangeven dat het station in de gemeente Moerdijk ligt. Bovendien is het goed voor de naamsbekendheid van de gemeente en het gelijknamige dorp en bedrijventerrein. Burgemeester J. Elzinga van de gemeente Drimmelen (waar Lage Zwaluwe onder valt) voelde er echter niets voor: “Natuurlijk ontken ik niet dat Moerdijk een grote industriële allure heeft. En dat een station de gemeente ten goede komt. Maar deze actie is echt pure cosmetica. Het enige dat ze willen is een naambordje.” Bovendien vindt hij het verwarrend voor reizigers die met de trein naar Lage Zwaluwe willen. Een naamsverandering zou verwarring scheppen. “En daar komt bij dat Jules Deelder ooit een gedicht over het station heeft geschreven. Dat mag toch niet verloren gaan? Bovendien is Lage Zwaluwe toch echt het dichtstbijzijnde dorp van het station.” (338)

Wij vermoeden dat de burgemeester niet kan kaartlezen: Zevenbergschen Hoek is ook een dorp en ligt toch echt dichter bij het station dan het dorp Lage Zwaluwe… Daarnaast valt het station topografisch gezien onder het dichtstbijzijnde dorp in de gemeente Moerdijk - omdat het in die gemeente ligt - en ook dat is Zevenbergschen Hoek. De NS moeten overigens toestemming geven voor een naamswijziging, mede omdat het nogal wat consequenties heeft. Op allerlei plaatsen o.a. in dienstregelingen e.a. bestanden moet dan de naam worden veranderd. In 1998 is het niet gelukt. In 2008 heeft het CDA het nog eens geprobeerd. Dat is - wederom - afgeketst op de hoge kosten (inmiddels opgelopen naar ca. €100.000). Dus het station blijft Lage Zwaluwe heten...

Het oude stationsgebouw is afgebroken in het kader van de aanleg van de Hogesnelheidslijn (HSL), die dwars over het voormalige station loopt, en de verbreding van de A16. Ook het bij het station gelegen buurtje aan de Streeplandseweg is in 2000 afgebroken. Er is een nieuw station gebouwd, dat een loopbrug over alle sporen heen heeft gekregen, zodat men de perrons kan bereiken. Zowel vanaf de westzijde als de oostzijde van het station is deze loopbrug bereikbaar. Dat is vooral handig voor fietsers uit Zevenbergschen Hoek (het dorp ligt O van de HSL en de bestaande spoorlijn, het station is W daarvan komen te liggen).

Overigens was er iets naar het zuiden wél een station (formeel 'stopplaats') Zevenbergschen Hoek, aan de spoorlijn Lage Zwaluwe - 's-Hertogenbosch (van 1886 tot 1938). De spoorwegwachterswoning, later uitgebouwd tot stationsgebouw (Bloemendaalse Zeedijk 4) is tegenwoordig in gebruik als woning.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Zevenbergschen Hoek heeft 3 rijksmonumenten.

- Zevenbergschen Hoek heeft 2 gemeentelijke monumenten.

- De huidige RK H. Bartholomeuskerk is gebouwd na de Tweede Wereldoorlog, ter vervanging van de zeer monumentale koepelkerk, die door het oorlogsgeweld volledig is verwoest. Tegenwoordig is dit de kerk van Cluster Oost van de in 2005 opgerichte regionale Immanuelparochie. De overige kerken in Cluster Oost (Lage Zwaluwe, Langeweg en Moerdijk) zijn kennelijk aan de eredienst onttrokken.

- De molenromp was oorspronkelijk een ronde stenen stellingkorenmolen. Op de molen heeft het opschrift ‘Dujardin’ gestaan.

- Mariakapelletje uit 1967 nabij de afrit van de A16.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. Naast het reguliere carnaval in de winter, heeft Zevenbergschen Hoek ook een zomercarnaval (weekend eind augustus of begin september).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Zonzeelse Polder ligt gedeeltelijk in de gemeente Moerdijk (t/m 1997 gemeente Zevenbergen), gedeeltelijk in de gemeente Drimmelen (t/m 1996 gemeente Made en Drimmelen). De naam geniet vooral bekendheid vanwege het ‘Knooppunt Zonzeel’, de aansluiting van de A16 op de A59 ZO van Langeweg, Z van Zevenbergen. De polder ligt tussen Wagenberg, Zevenbergschen Hoek en Hooge Zwaluwe. ZW van het knooppunt Zonzeel ligt de Zonzeelse Dijk.

De turfafgravingen (‘moernering’) zijn in dit gebied al vroeg aangevangen. In 1267 begint men hier aan de ontginning van een ‘moer’ van 258 hectare. "Tegenwoordig is Zonzeel een belangrijk gebied voor weide- en trekvogels. De aanwezige petgaten, die in het verleden gegraven zijn voor de winning van turf, zijn nu prima plekken voor moeras- en watervogels” (70). “Sinds een aantal jaren heeft Staatsbosbeheer hier bijna 100 hectare grasland in beheer met het doel de vogelstand van dit gebied weer op zijn oude niveau te herstellen. Staatsbosbeheer doet dat niet alleen, maar samen met het Waterschap en vooral ook samen met boeren die de graslanden in dit gebied in gebruik hebben. Dit voorbeeld bewijst dat zo’n herstel niet altijd een langdurig proces hoeft te zijn.

Uit voorbereidend onderzoek is gebleken dat de botanische ontwikkelingsmogelijkheden van het graslandgebied in Zonzeel beperkt zijn en daarom heeft Staatsbosbeheer hier gekozen voor een zogenaamde weidevogeldoelstelling. Dit betekent dat de graslanden regelmatig licht bemest worden met ruige stalmest. In combinatie met een extensief hooi- en weilandbeheer geeft dat een goed ontwikkelde bodemfauna, die weer als voedsel moet dienen voor broedende grutto’s en tureluurs en trekkende goudplevieren en wulpen.

In overleg met het Waterschap is het waterpeil opgezet en zijn de sloten in het gebied aanzienlijk verbreed, waardoor deze een brede oeverstrook hebben gekregen. Ook zijn met de pachters afspraken gemaakt over de tijdstippen waarop het vee de wei ingaat en er gemaaid wordt. Pachters en natuurbeschermers hebben ook afspraken gemaakt over weidevogelbescherming in dit gebied. Samen zoeken zij de nesten van de weidevogels op en plaatsen nestbeschermers, zodat de legsels gespaard worden bij eventuele werkzaamheden en niet vertrapt kunnen worden door het vee.

De aantallen broedende grutto’s en tureluurs in dit gebied nemen duidelijk toe. Daarnaast broeden er typische ‘natte-graslandsoorten’ zoals gele kwikstaart en de zeldzame zomertaling. De laatste jaren worden tijdens het broedseizoen ook regelmatig baltsende watersnippen aangetroffen. Behalve deze kenmerkende weidevogels staat het gebied ook bekend om blauwborst, rietzanger, snor, waterral en bruine kiekendief die in de moerasruigten en rietstroken tot broeden komt. Ook soorten van extensieve agrarische landschappen zoals paapje, roodborsttapuit, grasmus en patrijs zijn geregelde broedvogels. ’s Winters vertoeven er weer flinke aantallen ganzen (tot wel 2.500 exemplaren, meest kolganzen) en smienten in de dan plas-dras staande weilanden. Het gebied is trouwens ook om andere redenen de moeite waard. Zo komen hier ook de heikikker en de rugstreeppad voor, twee amfibiesoorten waarvan vooral de eerste in Noord-Brabant uitgesproken zeldzaam is en wiens voorkomen hier samenhangt met de aanwezigheid van veen in de ondergrond” (80).

Terug naar boven

Beeld

- Film over Zevenbergschen Hoek anno 1964 (46 min.).

Terug naar boven

Links

- Site van en over Zevenbergschen Hoek.

- Zevenbergschen Hoek op Facebook.

- Dorpsraad Zevenbergschen Hoek.

- Actualiteiten uit Zevenbergschen Hoek op de site van Bn/De Stem.

- Fotoreportage over Zevenbergschen Hoek, met onderaan de pagina actuele krantenartikelen over het dorp.

- Basisschool De Hoeksteen.

Reactie toevoegen