Zeldert

Plaats
Buurtschap
Amersfoort
Eemland
Utrecht

coelhorst_bord_hoogland-west.jpg

In ambtelijke stukken wordt het groene gebied tussen Eem en Bunschoterstraat Hoogland-West genoemd. Cultuurhistorisch, geografisch en maatschappelijk gezien betreft dat de laatste overgebleven buurtschappen van Hoogland: Coelhorst en Zeldert.

In ambtelijke stukken wordt het groene gebied tussen Eem en Bunschoterstraat Hoogland-West genoemd. Cultuurhistorisch, geografisch en maatschappelijk gezien betreft dat de laatste overgebleven buurtschappen van Hoogland: Coelhorst en Zeldert.

zeldert_gemaal.jpg

Gemaal Zeldert is in 1896 herbouwd als stoomgemaal en is in 1926 omgebouwd tot elektrisch gemaal.

Gemaal Zeldert is in 1896 herbouwd als stoomgemaal en is in 1926 omgebouwd tot elektrisch gemaal.

zeldert_boerderij_zeldertseweg_16.jpg

Buurtschap Zeldert, boerderij op Zeldertseweg 16

Buurtschap Zeldert, boerderij op Zeldertseweg 16

zeldert_boerderij_zeldertseweg_20.jpg

Buurtschap Zeldert, boerderij op Zeldertseweg 20

Buurtschap Zeldert, boerderij op Zeldertseweg 20

Zeldert

Terug naar boven

Status

- Zeldert is een buurtschap en polder in de provincie Utrecht, in de streek Eemland, gemeente Amersfoort. T/m 1973 gemeente Hoogland.

- De buurtschap Zeldert valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Hoogland.

- De buurtschap Zeldert heeft geen plaatsnaamborden. Samen met buur-buurtschap Coelhorst wordt het gebied tussen de Bunschoterstraat in het O en de Eem in het W door de gemeente Amersfoort betiteld als 'Hoogland-West'. Bij de ingang van Coelhorst vanaf de Amersfoortse kant staat ook een plaatsnaambord met die naam.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1363 weteringe van Zeldrecht, 1363 Zeldrecht, 1381-1383, 1403, 1447 Zeldert, 1388 gerechte van Zeldrecht, 1599 en 1665 Seldert.

Naamsverklaring
Samenstelling van drecht 'overtoom, veer, waterloop' en een eerste deel zel, verklaard als verkorte vorm van het Middelnederlandse zeel 'touw, kabel, lijn' of als sele, ontstaan uit het Germaanse salah* 'wilg (Salix)'.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Zeldert ligt NW van het dorp Hoogland, W van de voormalige Hoogandse buurtschap, thans Amersfoortse nieuwbouwwijk Nieuwland, rond grotendeels de Zeldertseweg, met ook nog een handvol panden N hiervan, aan de Neerzeldertseweg. De buurtschap grenst in het W aan de Slaagseweg, in het Z aan de buurtschap Coelhorst, in het O aan de N199 (Bunschoterstraat) en in het N aan de A1.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Zeldert 30 huizen met 180 inwoners. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 40 huizen met ca. 100 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Gemaal Zeldert, gelegen in de Eemvallei, aan de Slaagseweg, nabij Zuidereind 35, is in 1896 als stoomgemaal herbouwd, nadat het bij een dijkdoorbraak was weggespoeld. Er was destijds sprake van het 'waterschap De Gecombineerde Stoombemaling van de Zelderdsche Wetering'. In 1926 is het stoomgemaal vervangen door een elektrisch gemaal. De twee elektromotoren kunnen per minuut 120.000 liter water verplaatsen. Met dit gemaal houdt Waterschap Vallei en Veluwe een gebied van ruim 10.000 hectare droog. Het water is afkomstig uit de polders Overzeldert, Neerzeldert, De Slaag en een deel van Eemland waaronder de Amersfoortse wijk Nieuwland. Het gemaal pompt water uit de Zeldertse Wijde Wetering in de Eem. In de onder het zeeniveau liggende polders wordt de hoogte van het waterpeil afgestemd op de wensen van agrariërs, bewoners en natuurbeheerders. In 1991 is het gemaal geautomatiseerd.

In 2011 is Gemaal Zeldert geheel gerenoveerd. Het authentieke karakter van het gebouw is vergroot door het terugbrengen van verschillende details die op oude tekeningen zijn gevonden. Zo zijn ramen in oude stijl teruggebracht, betonnen trappen uitgevoerd in metselwerk en hebben deuren een monumentale uitstraling gekregen. Ook is de gevel opnieuw gevoegd. Binnen zijn de oude spanten weer zichtbaar en ligt er weer een tegelvloer van gebakken tegels. Aan de buitenzijde zijn de topgevels verfraaid met een authentieke trekbalk en een koningsstijl. Aan het gemaal zaten zwaluwnesten. Voor de renovatie moesten deze worden verwijderd. Als compensatie is een zwaluwtil met kunstnesten geplaatst.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Gemaal Zeldert ligt aan een knooppuntennetwerk en aan het Netelenburchpad (klompenpad). Naast renovatiewerkzaamheden zijn in 2010 door het waterschap ook verschillende voorzieningen aangelegd voor de recreant. Er is een vogelkijkhut met scherm gebouwd en naast het gemaal zijn twee picknickplaatsen ingericht, parkeerplaatsen aangelegd en is er een fietsoplaadpunt geplaatst. Vanuit de houten vogelkijkhut aan een zijarm van de Eem, ter hoogte van Zuidereind 35, vlakbij het gemaal, kun je ganzen, eenden en meeuwen zien. Een gevlochten scherm van wilgentakken zorgt ervoor dat je de hut onopvallend kunt benaderen, zodat de vogels niet worden verstoord.

Reactie toevoegen