Zeevang

Voormalige gemeente
Edam-Volendam
Waterland
Noord-Holland

Zeevang

Terug naar boven

Status

- Zeevang is een voormalige gemeente in de provincie Noord-Holland, in de streek Waterland.

- De gemeente Zeevang is per 1-8-1970 ontstaan uit samenvoeging van de gemeenten Beets, Kwadijk, Middelie, Oosthuizen en Warder.

- De gemeente Zeevang omvatte de dorpen Beets, Hobrede, Kwadijk, Middelie, Oosthuizen, Schardam, Warder en de buurtschappen Etersheim en Verloreneinde.

- De gemeente Zeevang is in 2016 gefuseerd met de gemeente Edam-Volendam tot 1 nieuwe gemeente, die de naam Edam-Volendam heeft gekregen.

- Wapen van de voormalige gemeente Zeevang.

Terug naar boven

Ligging

De gemeente Zeevang lag in de driehoek tussen Hoorn in het N, de A7 in het W, Purmerend in het ZW, Edam in het ZO en het IJsselmeer in het O.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De gemeente Zeevang had vlak voor haar opheffing in 2016 ca. 2.500 huizen met ca. 6.300 inwoners op een oppervlakte van 5.619 hectare.

Terug naar boven

Beschrijving

Vroeger was Holland een dik veenpakket wat zo´n 2 meter boven de zeespiegel lag. Zich in het oosten uitstrekkend tot ver in het huidige Markermeer en IJsselmeer. Het regenwater wat er viel verzamelde zich in veenstroompjes, wat afwaterde naar lagergelegen gebied en uiteindelijk de zee. Toen de mens zich vestigde was er nog akkerbouw mogelijk in de regio en er was bos. Doordat het land steeds meer ontgonnen werd door het graven van sloten dwars op de oorspronkelijke veenstromen, waterde het veen meer dan natuurlijk af, wat resulteerde in het inklinken van het veenpakket. Dit betekent uitdrogen omdat het water uit het veen verdween, waardoor het land zakt. Doordat het land in snel tempo zakte en er meer water te verwerken was, konden de oude veenstromen hun water niet kwijt, en bij vloed overspoeldde het land. Zware stormen maakten de veenstromen tot meren waardoor kleine en grotere binnenzeeën ontstonden. Omdat de situatie onhoudbaar bleek is men begonnen de resterende eilanden te bedijken.

De Polder Zeevang is zo´n voormalig eiland. Wie hier goed om zich kijkt heeft ziet duidelijk de kronkelende veenstromen, en de dwars hierop gegraven sloten. Dit heet veerverkaveling. Het toont de oudste bewoningsgeschiedenis in het veengebied. Vroeger, toen de Zuiderzee er nog was, zetten ze bij eb gewoon de sluizen open, en dan stroomde het water weg. Nu moeten grote gemalen de Zeevang drooghouden. Het kwam nog wel eens voor dat er een storm opstak, juist als het vloed was. Dan gebeurde het wel dat de dijk brak. Dan repareerden ze de dijk door met een bocht om het gat heen, een nieuwe dijk te maken. Op de plek waar de dijk brak, bleef vaak een klein meertje, een braak of wiel. Eén van die 'braken' was de Etersheimerbraak. (bron: Bezoekerscentrum De Breek, Etersheim)

Momenteel ligt het water in de sloten van de Zeevang door inklinking ongeveer 2,30 meter onder N.A.P. Het laagst gelegen gebied in deze polder is de Etersheimerbraakpolder. Met 6,60 meter onder N.A.P is dit het op één na laagste punt van Nederland.

De gemeente Zeevang heeft een relatief korte geschiedenis; ze is ontstaan uit een vrijwillige herindeling van 5 gemeenten in 1970. Het gemeentehuis was gevestigd in Oosthuizen. Deze kern, waar meer dan de helft van het aantal inwoners woont, vervulde ook de centrumfunctie voor de gemeente. De meeste voorzieningen zijn daar geconcentreerd.

Zeevang was een uitgestrekte en landelijke gemeente, gesitueerd aan het Markermeer. Het gebied kenmerkt zich door het waterrijke karakter, de lintdorpen en de openheid. Het wordt dan ook aangeprezen als open agrarisch cultuurlandschap met waarden op het gebied van natuur, recreatie, landschap en cultuurhistorie. Het grondgebied maakt deel uit van het Nationaal Landschap Laag Holland en is aangewezen als Natura2000 gebied.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Kerken van de Protestantse Gemeente Zeevang en Oudendijk.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- In 2013 is het Natura 2000-Beheerplan voor Polder Zeevang vastgesteld. Het beheerplan geeft aan hoe het gaat met de beschermde vogelsoorten in het gebied en of er aanvullende maatregelen nodig zijn om deze soorten te beschermen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Zeevang (online te bestellen).

Reactie toevoegen