Woudsend

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

woudsend_collage.jpg

Woudsend, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Woudsend, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

woudsend_houtzaagmolen_de_jager_1.jpg

Woudsend, houtzaagmolen De Jager

Woudsend, houtzaagmolen De Jager

woudsend_molen_t_lam_1.jpg

Woudsend, Molen 't Lam

Woudsend, Molen 't Lam

Woudsend

Terug naar boven

Status

- Woudsend is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. T/m 2010 gemeente Wymbritseradiel.

- Om het dorp heen liggen 4 kleine plaatsjes, die soms als dorp worden betiteld omdat ze eeuwen geleden een kerk hebben gehad en een eigen postcode en plaatsnaam hebben in het postcodeboek en daarmee formele woonplaatsen zijn. In de praktijk zijn de kernen echter van zeer geringe omvang en voor de dagelijkse voorzieningen aangewezen op Woudsend. Daarom opteren wij er voor om ze in de praktijk als buurtschappen van dat dorp te beschouwen (zoals de lokale dorpssite zelf overigens ook doet). Het betreft de buurtschappen Indijk, Koufurderrige, Smallebrugge en Ypecolsga.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Wâldsein.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Woudsend ligt ZZW van de buurtschap Smallebrugge, het tweelingdorp Jutrijp-Hommerts en de stad Sneek, ZW van het meer De Kûfurd en het dorp Langweer, WNW van de buurtschap Koufurderrige en de dorpen Idskenhuizen en Sint Nicolaasga, NW van het dorp Tjerkgaast, NNW van de stad Sloten, N van het Slotermeer en het dorp Wijckel, NO van de buurtschap Ypecolsga en de dorpen Harich, Balk en Oudega, ONO van het meer de Fluessen en het dorp Elahuizen, O van de buurtschap Indijk en het Heegermeer, OZO van het dorp It Heidenskip, ZO van het dorp Gaastmeer, ZZO van het dorp Heeg en Z van de stad IJlst.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Woudsend 228 huizen met 1.181 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 550 huizen met ca. 1.400 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Historische Kring Woudsend.

- Dorpsarchief Woudsend.

- Kerkdocumenten van Woudsend - Ypecolsga - Indijk - Smallebrugge 1598-1958.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Masterplan Woudsend.

- Bestemmingsplan Woudsend-West.

- Stichting Woudsend Anno 1816 is in 2004 voortgekomen uit de in dat jaar gestopte gelijknamige Onderlinge Schadeverzekeringmaatschappij. In 2004 is de agrarische brandportefeuille overgedragen aan Woudsend Verzekeringen, die inmiddels is opgegaan in ASR Nederland. De vestiging in het dorp is gesloten. De stichting verstrekte donaties aan organisaties en instellingen die zich zonder winstoogmerk inzetten voor maatschappelijke projecten in de doelgroepen: Kunst en Cultuur, Zorg en Welzijn en Natuur en Milieu, in het bijzonder betreffende de regio rond het dorp en evt. de voormalige gemeente Wymbritseradiel en de provincie Fryslân.

In 2017 is de stichting opgeheven. De doelstelling om het vermogen inclusief rendement via donaties volledig naar de samenleving terug te brengen met als horizon 2016, oftewel 200 jaar na de oprichting van Onderlinge Schadeverzekeringsmaatschappij Woudsend Anno 1816, is namelijk behaald. Het eind 2016 nog aanwezige saldo is volledig toegezegd aan projecten die in 2017 zijn uitgevoerd. In de 12 jaar van haar bestaan heeft de stichting in totaal 5,5 miljoen euro uitgekeerd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Woudsend heeft 25 rijksmonumenten.

- De Protestantse (PKN) Dorpskerk De Karmel is een 19e-eeuwse zogeheten Waterstaatskerk.

- Houtzaagmolen De Jager is in 1719 gebouwd en heeft 3 zaagramen en een sleephelling. De huidige eigenaar is sinds 1965 Stichting Zon en Vrijheid uit Amsterdam. In 1975 is de molen gerestaureerd en weer zaagvaardig gemaakt. Houtzaagmolen De Jager op Facebook.

- Molen 't Lam dateert van voor 1698 en is de oudste korenmolen van Fryslân. In de molenaarswoning is een moleninformatiecentrum en molenwinkel gevestigd. In 2001 is het pelwerk van de molen in ere hersteld. Enkele malen per jaar wordt er weer gerst tot gort gepeld. De beroepsmolenaar maalt dagelijks streekeigen produkten op ecologische basis.

- Gevelstenen in Woudsend.

Terug naar boven

Evenementen

- Eens in de twee jaar organiseert Shantykoor de Pôllesjongers het Shantyfestival. Duizenden mensen bezoeken Woudsend tijdens dit festival om optredens te horen van gerenommeerde koren. Naast diverse markten kunnen ook de kinderen hun spulletjes verkopen. Er zijn verschillende andere attracties voor kinderen en er zijn demonstraties. Het festival wordt afgesloten met een vlootschouw. Versierde en verlichte schepen presenteren zich in het donker aan het publiek. De vloot bestaat onder andere uit aken en skûtsjes met zingende koren.

- Het SKS Skûtsjesilen in Woudsend is een jaarlijks evenement ergens in de zomermaanden. Elk jaar strijden 13 skûtsjes op het Heegermeer om de winst. Honderden mensen zien op het water, langs de kant of vanuit de lucht wie er wint, waarna het feest in het dorp losbarst. Het Woudsender skûtsje de ‘Klaas van der Meulen’ is elk jaar van de partij. In 1985, 1989 en 1991 is deze kampioen geworden.

- De Friese Sleepbootdagen (weekend in mei, 1x in de 2 jaar, in de even jaren) worden sinds 1986 in Woudsend georganiseerd. Er komen dan ca. 60 sleepboten naar het dorp. Een van de belangrijkste onderdelen van deze dagen is het benoemen van de sleepbootschipper, hét ereburgerschap van het dorp. Tijdens deze dagen is er van alles te beleven. Naast de Braderie als vast onderdeel bedenkt de organisatie iedere keer weer een origineel programma.

- Het Wâldseiner Wykein (juni) is een 3-daags evenement met een uitgebreid programma voor jong en ouder.

- De Nacht van de Nacht (op een zaterdag eind oktober) is een jaarlijks evenement op vele plaatsen in het hele land, georganiseerd door de Natuur- en Milieufederaties, om aandacht te vragen voor de 'lichtvervuiling'. Sinds 2016 neemt ook Woudsend deel aan de Nacht van de Nacht. In het historische dorpscentrum, de gehele Midstrjitte, Eewâl en de stegen, zijn de lichten zo veel als mogelijk uit, zowel binnen als buiten. Glazen potjes met waxinelichtjes verlichten de straten en stegen. Ook in de huizen worden waxinelichtjes op de vensterbanken gezet. Dit is op zich al een prachtige beleving. Verder is er van alles te doen, zoals verhalenvertellers die optreden, sterren kijken met een telescoop, schminken, kinderverhalen, nachtgedichten, winkelen bij kaarslicht, live muziek, en borrelen en eten bij kaarslicht.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- In 2015 is er een Passantenhaven in Woudsend gerealiseerd.

- In 2015 is een snel fietspad tussen Woudsend en Sneek aangelegd, van duurzaam hergebruikt beton.

Terug naar boven

Beeld

- Oude ansichtkaarten van Woudsend.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Woudsend (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Woudsend, met o.a. ook beschrijvingen van de 4 onder Status genoemde buurtschappen.

- Onderwijs: - Meester van der Brugschool. - Bonifatiusschool.

- Muziek: - Het in 1974 opgerichte Koor Om 'e Nocht zingt vrolijke liedjes ter opluistering van kerkdiensten, en heeft ook een poprepertoire.

- Duurzaamheid: - Energiecoöperatie Duurzaam Woudsend.

Reactie toevoegen