Wolvega

Plaats
Dorp
Weststellingwerf
Stellingwerven
Fryslân

wolvega_collage.jpg

Wolvega, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Wolvega, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

wolvega rijksstraatweg naar steenwijk 1912 [640x480].jpg

Wolvega Rijksstraatweg naar Steenwijk 1912

Wolvega Rijksstraatweg naar Steenwijk 1912

wolvega_dorpsgezicht.jpg

Wolvega, dorpsgezicht

Wolvega, dorpsgezicht

wolvega_kerk_op_de_hoogte.jpg

Wolvega, Kerk op de Hoogte

Wolvega, Kerk op de Hoogte

wolvega_doopsgezinde_kerk.jpg

Wolvega, Doopsgezinde kerk

Wolvega, Doopsgezinde kerk

wolvega_molen_windlust.jpg

Wolvega, Molen Windlust

Wolvega, Molen Windlust

wolvega_huize_lindenoord.jpg

Wolvega, Huize Lindenoord

Wolvega, Huize Lindenoord

wolvega_lendevallei_z_van_wolvega.jpg

De Lendevallei Z van Wolvega

De Lendevallei Z van Wolvega

wolvega_lendevallei_scheepvaart.jpg

Op een deel van het riviertje de Lende is scheepvaart mogelijk.

Op een deel van het riviertje de Lende is scheepvaart mogelijk.

Wolvega

Terug naar boven

Status

- Wolvega is een dorp in de provincie Fryslân, in de streek Stellingwerven, gemeente Weststellingwerf. Het is de hoofdplaats van de gemeente.

- In 1812 is de gemeente Weststellingwerf opgesplitst in 3 gemeenten, waaronder Wolvega. Per 1-10-1816 is de gemeente Weststellingwerf van voor 1812 weer in ere hersteld, dus Wolvega is slechts een kleine 5 jaar een gemeente geweest.

- Op de kaart van Schotanus (1664) is Z van het centrum van Haule sprake van de veldnaam Haule (niet te verwarren met het in Ooststellingwerf gelegen dorp Haule), in de 19e eeuw wordt deze naam vermeld als buurtschap. Sinds de 18e eeuw wordt het gebied ook De Heide genoemd. Tegenwoordig is dit een wijk van Wolvega.

Terug naar boven

Naam

In het Stellingwerfs
Wolvege.

In het Fries
Wolvegea.

Oudere vermeldingen
1320 Wluegho, 1399 en 1664 Wolvegae, 1408 Wolbego, 1512 Vuluega, 1515 Wuluego, 1543 Woluega. Vanaf de 17e eeuw wordt Wolvega het meest gebruikt, al spelde men aanvankelijk ook nog wel regelmatig Wolwegae (zoals in 1622).

Naamsverklaring
Het tweede element van de naam is het element go, dat hier verwant is aan ga 'dorp, dorpsgebied', het eerste is wellicht een persoonsnaam Wolf '(sterk als een) wolf'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Wolvega ligt ZO van Heerenveen en grenst in het O aan de A32. De provincialeweg N351 (Emmeloord - Oosterwolde) loopt N om het dorp heen.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Wolvega 227 huizen met 1.202 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 5.500 huizen met ca. 12.500 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De eerste aanleiding voor de groei van het voorheen bescheiden agrarische dorp Wolvega vormt de aanleg van de rijksstraatweg Zwolle-Leeuwarden in de jaren twintig van de 19e eeuw. Het dorp komt hierdoor strategisch op de kruising te liggen van deze N-Z weg met de O-W verbinding Oosterwolde-Kuinre. Precies op deze kruising (Heerenveenseweg 1) wordt in 1835 het Grietenijhuis (gemeentehuis) gerealiseerd, waarmee Wolvega definitief de hoofdplaats van de gemeente Weststellingwerf wordt. In 1868 komt er nog een strategisch punt bij wat aanleiding geeft tot verdere groei en het belang van het dorp als centrumplaats van de gemeente, namelijk de realisatie van de spoorlijn Arnhem-Zwolle-Leeuwarden, waaraan Wolvega een station krijgt.

- De Oudheidkamer Weststellingwerf is gevestigd in de voormalige ambtswoning van diverse burgemeesters van de gemeente Weststellingwerf (Hoofdstraat Oost 52).

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2016 wordt de gelijkvloerse overweg Om den Noort vervangen door een onderdoorgang.

- De beide doorgaande wegen die vroeger door het dorp liepen, lopen er tegenwoordig omheen. De N-Z rijksstraatweg Zwolle - Leeuwarden is opgevolgd door de A32, die voor het deel Ter Idzard - Wolvega - Steenwijk in 1988 gereed komt en die O om het dorp heenloopt. De weg Oosterwolde - Emmeloord (N351) loopt tegenwoordig N om het dorp heen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Wolvega heeft 12 rijksmonumenten.

- Wolvega heeft 18 gemeentelijke monumenten.

- De Kerk op de Hoogte (Hervormd PKN) uit 1646 dankt zijn naam aan de ligging op een kerkheuvel.

- Ichtuskerk (Gereformeerd PKN) uit 1923.

- In 1861 komt de eerste RK kerk in Wolvega. In 1913 wordt deze wegens bouwvalligheid vervangen door een nieuwe kerk, die op zijn beurt in 1938 wegens 'te klein geworden' wordt vervangen door de huidige Franciscuskerk. De kerk is onderdeel van de HH. Petrus en Paulusparochie.

- De Doopsgezinde Kerk dateert uit 1875.

- Molens: - Molen Windlust. - Molen De Gooyer. - Windmotor Lindevallei. - Windmotor De Meenthe. - Karnmolen in molen Windlust.

- Het voormalige Grietenijhuis uit 1835, later gemeentehuis (Heerenveenseweg 1) is een rijksmonument. In 1980 is het door de gemeente verkocht en herbestemd tot horecagelegenheid. Tegenwoordig is het op de begane grond een kantoor met erboven appartementen. Op 12 september 2017 is een grote brand ontstaan waarbij de 1e verdieping is afgebrand en op de begane grond grote (water)schade is aangericht, waardoor het pand in principe als verloren wordt beschouwd. Wolvega heeft echter niet veel monumenten. De gemeente wil daarom onderzoeken of het beeldbepalende gebouw toch kan worden behouden.

- Het stationsgebouw uit 1868 is in 1991 gerenoveerd.

- Huize Lindenoord is het enige nog bestaande 'buitenhuis' in Wolvega.

- Museum 't Kiekhuus is gevestigd in een voormalige bakkerij. Het is ontstaan uit een verzamelwoede van de fam. Bakker en is uitgegroeid tot een volwaardig museum. Het herbergt diverse verzamelingen, zoals blikverpakkingen in verschillende uitvoeringen en emaille reclameborden, die door fabrikanten gebruikt werden om hun waren aan te prijzen. Voor veel mensen zijn de volledig ingerichte Kruidenierswinkel, en de Schoolklas uit grootmoederstijd een hernieuwde kennismaking met hun jeugd. Er is ook een Sigarenwinkel uit grootvaderstijd. Als je de winkel binnen stapt, dan komt de aroma van tabak je tegemoet.

- Gevelstenen in Wolvega.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Fiets 4 daagse.

- Het Lindefestival (weekend eind september) is hét feest van Wolvega en omstreken. Met activiteiten als touwtrekken, markt, foodtrucks, vuurwerk en live muziek.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- De Lendevallei (NL: Lindevallei) ZO van het dorp is een gevarieerd moerasgebied van 785 hectare in het beekdallandschap van de rivier de Lende (NL: Linde). Het is ook een oase van rust, waar bijzondere moerasvogels een plekje vinden. Het gebied ligt zowel N als Z van de Lende en aan beide zijden van de weg Wolvega-Steenwijk. Twee monumenten in dit gebied horen, naast het gebied zelf, tot het bezit van It Fryske Gea: watermolen De Gooyer bij de Blessebrug en de oude houten veensluis in de Helomapolder.

Door de Lendevallei lopen verschillende wandelpaden: in de Helomapolder, de Driessenpolder en het Oude Stroomdal. De eerste twee zijn in het broedseizoen gesloten. Fietsen door het gebied kan over het pad langs de Lende tussen de Kontermansbrug bij De Hoeve tot aan de Driewegsluis bij Nijetrijne. Varend over de Lende is de vallei ook mooi te overzien, aanleggen mag alleen aan de steigers. Poldermolen De Gooyer is te bezichtigen als hij in werking is. Buiten het broedseizoen geldt dat ook voor het oude veensluisje in de Helomapolder. Vogelkijkhut de Blauwborst met informatiepaneel is te bereiken vanaf de Blessebrug over de Lende in de weg Wolvega-Steenwijk.

- Wolvega heeft met Victoria Park het modernste drafsportcentrum van Nederland. Hier worden naast Duindigt de meeste professionele wedstrijden, waar gewed kan worden, gehouden.

- Kinderboerderij Wolvega.

- In de Kijkzaal kun je exposities zien van professionele kunstenaars maar ook van amateurkunstenaars in groepsverband, uitsluitend uit Weststellingwerf.

- Kringloopwinkel Wolvega.

Terug naar boven

Beeld

- Oude en recente foto's van Wolvega op Facebook.

- Oude foto's en prentbriefkaarten van Wolvega op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Wolvega (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Lokale links: - Wolvega e.o. linkspagina.

- Sport: - Gymverenigingen csv Kwiek en kgv Arena bieden lessen aan voor kinderen van 2 tot 6 jaar voor het Nijntje Beweegdiploma. Dat is een soort zwemdiploma, maar dan gericht op alle grondvormen van bewegen. Een opstapje naar alle andere sporten die het kind in zijn leven tegen kan komen. Nijntje is de ‘ambassadeur’ van dit beweegaanbod. Bewegen is gezond, belangrijk en bovendien heel leuk voor je kind. Balanceren, rollen, duikelen, huppelen, klauteren, springen, steunen en zwaaien zijn een aantal vaardigheden die van groot belang zijn voor ontwikkeling van een goede motoriek. Deze vaardigheden worden geoefend in de gymles. Dit door leuke en uitdagende situaties uit te zetten en activiteiten aan te bieden waarbij de kinderen onbewust en spelenderwijs hun motoriek ontwikkelen. Een goede motoriek helpt bijvoorbeeld bij het leren fietsen, het voorkomen van vallen of het beter opvangen van een val.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Wolvega alg. en - idem RK.

Reactie toevoegen