Wogmeer

Plaats
Buurtschap
Koggenland
West-Friesland
Noord-Holland

Wogmeer-MSD-20120302-254754.jpg

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer-MSD-20120302-254759.jpg

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer-MSD-20120302-254770.jpg

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer-MSD-20120302-254749.jpg

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer-MSD-20120302-254755.jpg

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer-MSD-20120302-254756.jpg

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer, Koggenland, West Friesland, Noord Holland

Wogmeer borden 400 jaar (Kopie).jpg

In 2012 hebben in de buurtschap Wogmeer borden gestaan om het 400-jarig bestaan van de Wogmeerpolder kenbaar te maken.

In 2012 hebben in de buurtschap Wogmeer borden gestaan om het 400-jarig bestaan van de Wogmeerpolder kenbaar te maken.

Wogmeer

Terug naar boven

Status

- Wogmeer is een buurtschap in de provincie Noord-Holland, in de streek West-Friesland, gemeente Koggenland. T/m 1978 deels gemeente Hensbroek (over naar gemeente Wester-Koggenland), t/m 2006 tevens deels gemeente Obdam.

- De buurtschap Wogmeer valt voor de postadressen grotendeels onder het dorp Hensbroek en voor een klein O deel onder het dorp Spierdijk (ca. 30 panden, huisnrs. 84-130 en 97-135) (een vergelijkbare situatie dus als met de buurtschap Bobeldijk aan de andere kant van Spierdijk).

- Buurtschap Wogmeer heeft blauwe plaatsnaamborden en heeft dus een bebouwde kom (met 50 km-zone), wat bij buurtschappen doorgaans niet het geval is omdat ze daar meestal te dunbebouwd voor zijn.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1343 Wogmeir.

Naamsverklaring
Samenstelling van meer 'water' en misschien de persoonsnaam Wogo*.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Wogmeer ligt rond de gelijknamige weg, Z van Obdam, O van Hensbroek, W van Spierdijk. Vanouds heette deze weg, die dwars door de Wogmeerpolder loopt, Middenweg. De inwoners vonden het een goed plan om deze weg Wogmeer te noemen. Dat is in 1979, gelijk met de herindeling van dat moment, ingegaan. De heemkundekring heeft een Omnummerlijst gemaakt, met per pand de oude en nieuwe straatnaam met huisnummer (ook de huisnummers zijn namelijk veranderd).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Wogmeer 29 huizen met 205 inwoners onder de gemeente Hensbroek en 15 huizen met 94 inwoners onder de gemeente Obdam. Tegenwoordig heeft de buurtschap ca. 120 huizen met ca. 300 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De inpoldering van de binnenmeren spreekt nog altijd tot de verbeelding. De Beemster is een beroemd voorbeeld. Minder bekend is dat veel van de oudste, 16e-eeuwse droogmakerijen in West-Friesland liggen. De kunst van het inpolderen is als het ware hier, in West-Friesland, uitgevonden. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de toepassing van getrapte bemaling. Met deze bemaling konden meren worden drooggemalen die dieper waren dan de diepgang van een schepradwatermolen.

De polder Wogmeer is vermoedelijk het eerste binnenmeer dat met getrapte bemaling is drooggemalen. Bij de westelijke ringvaart, op de grens van Hensbroek en Ursem, bouwden de bedijkers vier schepradmolens. Die voerden het meerwater met een tussenkolk in twee trappen op tot in de Uitgang. Twee schepradmolens aan het westeinde van de Uitgang sloegen het water vervolgens uit op de Heerhugowaard. De Wogmeer viel in 1608 droog en is in 1609 verkaveld en in gebruik genomen.

De bekende landmeter Gerrit Dirksz Langedijk uit Alkmaar was verantwoordelijk voor de technische leiding van de bedijking van de Wogmeer. Hij was ook bij de Beemster betrokken. Het gaat misschien wat te ver om de Wogmeer een ‘proefpolder’ voor de Beemster te noemen. Maar de investeerders en collega-landmeters zullen van zijn Westfriese ervaringen dankbaar gebruik hebben gemaakt. Over de waterhuishouding van de omliggende dorpen Obdam, Hensbroek en Ursem en de droogmaking van de Wogmeer zijn veel bronnen bewaard gebleven. Deze berusten grotendeels in het Westfries Archief. De originele handschriften zijn voor de ongeoefende lezer vaak moeilijk leesbaar. Om ze toch toegankelijk te maken zijn er transcripties van gemaakt. (© Westfries Archief)

Kennelijk is de inpoldering pas in 1612 geheel voltooid, omdat de buurtschap in 2012 het 400-jarig bestaan van de Polder Wogmeer heeft gevierd (= website over het feestjaar, met o.a. fraaie series 'gewone' foto's en luchtfoto's). Om de polder loopt een ruim 12 km lange dijk. De contouren van de ovale polder, waar de lintbebouwing van de buurtschap dwars doorheen loopt, zijn op plattegronden goed te zien.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Wogmeer heeft 1 rijksmonument: de Greta Hoeve op Wogmeer 88.

- Van de 6 molens die bij de drooglegging van het Wogmeer zijn gebruikt, is er één bewaard gebleven: molen Nieuw Leven.

- De buurtschap heeft nog heel wat monumentale boerderijen. Een heel bijzondere is de boerderij op nr. 105. Vroeger was dit een proefboerderij, waar nieuwe landbouwtechnieken werden uitgeprobeerd en toegepast. De laatste boerenzoon besloot in 2002 een nieuw experiment te beginnen: De Nieuwe Proef. Een woongroep met 8 appartementen in de boerderij, waar gewoond en gewerkt wordt.

Een nieuwe manier van wonen met respect voor mens, natuur en milieu, ingevuld volgens de behoeftes en verlangens van nu. Duurzaamheid dragen de bewoners hoog in het vaandel. In de eerste plaats door de grote boerderij bewoonbaar te houden en open te stellen voor meerdere huishoudens. En in de tweede plaats door de groenten zoveel mogelijk zelf te verbouwen en energie op te wekken door middel van zonnepanelen en een eigen windmolen. Zie ook de reportage over De Nieuwe Proef in de Volkskrant, 6-5-2009.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Tractor Pulling West-Friesland (op een zaterdag in juli).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Groene Wissel Wogmeer is een wandeling van 17 km vanaf NS-station Obdam rond de Wogmeerpolder. Met foto's.

- Volgens ons dezelfde wandeling rond de Wogmeerpolder, op een andere manier beschreven en afgebeeld.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Wogmeer van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Wogmeer (online te bestellen).

Reactie toevoegen