Westhem

Plaats
Dorp
Súdwest-Fryslân
Fryslân

westhem_collage.jpg

Westhem, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Westhem, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Westhim.JPG

Daar zijn we bij Westhem.

Daar zijn we bij Westhem.

Westhim..JPG

De Bartolomeüskerk met een toren uit de 13e eeuw in Westhem.

De Bartolomeüskerk met een toren uit de 13e eeuw in Westhem.

Westhim (2).JPG

Nog even omkijken naar Westhem.

Nog even omkijken naar Westhem.

Westhem

Terug naar boven

Status

- Westhem is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Súdwest-Fryslân. t/m 2010 gemeente Wymbritseradiel.

- Vanouds viel het pas in 1949 officieel een dorp gewordern Blauwhuis als buurtschap onder het dorp Westhem. Tegenwoordig zijn de rollen omgedraaid: gezien de grootte of beter gezegd kleinte van dat dorp, zijn de inwoners voor voorzieningen aangewezen op buurdorp Blauwhuis. Het dorpje heeft wel een eigen dorpsbelang / feestcommissie Underlinge Wille, die zelf ook het e.e.a. organiseert.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Westhim.

Terug naar boven

Ligging

- Het dorp Westhem ligt W van de dorpen Abbega en Oosthem en ZO van het dorp Blauwhuis.

- Een topografisch curiosum is dat op recente kaarten de naam van een vermeende buurtschap Feytebuorren staat, op de plek van het 'centrum' (met de kerk) van Westhem. En volgens (1) zou op de plek waar op recente kaarten Westhem staat aangegeven, sprake zijn van de buurtschap Feytebuorren (volgens genoemde bron zou de Friese spelling overigens Feitebuorren moeten zijn, Nederlands: Feiteburen). Beide namen zouden dus op elkaars plaats staan. Maar de straat waaraan het kerkje ligt, heet óók Feytebuorren. Onze conclusie is vooralsnog dat er geen sprake is van een buurtschap Feytebuorren (de naam komt ook nog niet voor in de Volkstelling van 1840), maar dat het doodlopende weggetje Feytebuorren 'gewoon' een straat is die samen met de hoofdweg De Kat het dorp Westhem vormt.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Westhem 18 huizen en 122 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp (dat alleen de wegen De Kat en Feytebuorren omvat) ca. 35 huizen met ca. 70 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsvisie van de dorpen Blauwhuis, Greonterp‚ Westhem en Wolsum (2008).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Westhem heeft 1 rijksmonument, zijnde de Bartholomeüskerk (Feytebuorren 1) uit 1708 (op de fundering van de middeleeuwse voorganger) met 13e-eeuwse toren. Kerk en naastgelegen boerderij zijn een beschermd dorpsgezicht. De kerk behoort aan de Stichting Alde Fryske Tsjerken. De kerk is te bezichtigen en een aantal keren per jaar worden er exposities, koffieconcerten, oecumenische diensten e.d. georganiseerd door de plaatselijke commissie. Ook kan er het burgerlijk huwelijk gesloten worden. Sinds de restauratie, afgerond in 2006, heeft de kerk gas, elektra en water.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Waterloop de Westhemmer Sylroede wordt voor verschillende doeleinden gebruikt: kanovaren, vissen en schaatsen.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Café De Kat (vroeger ook café Tolsma en kennelijk ook café De Kot gezien de reportage hierna, tenzij dat een drukfout is?) (De Kat 21) is er sinds 1904. Johannes Tolsma komt in dat jaar vanuit Ferwert naar Westhem om een zaak over te nemen. Het is dan nog een gecombineerde fouragehandel annex kruidenierszaak annex café. De drie zaken zorgen samen voor een inkomen. Zoon Dominicus Tolsma is pas 18 jaar als Johannes overlijdt. Hij neemt de zaak over, eerst samen met zijn moeder, later met zijn vrouw. De kruidenierszaak sluit in de jaren zestig. Als Dominicus overlijdt, komt het bedrijf tijdelijk in handen van al zijn kinderen. Tot zijn zoon Rudolf - dan nog maar 23 jaar oud - besluit het café van de familie te kopen. Zo blijft het café voortbestaan en blijft het in handen van de familie Tolsma.

De afgelopen jaren zijn honderden dorpscafés gesloten. Tolsma is er trots op dat hij het café nog altijd kan openhouden. Dat komt omdat hij er ook niet van hoeft te leven, naast zijn beroep als timmerman. Café De Kat in Westhem is nog een echt ouderwets dorpscafé. En er is geen bar: het bier wordt alleen in flesjes geschonken. Het café fungeert ook als dorpshuis / ontmoetingsfunctie voor de inwoners, die er o.a. biljarten en klaverjassen. (bron en nadere informatie: Reportage over café De Kat in Friesch Dagblad, 2004). Update 2012: In 2012 is café De Kat overgenomen door de voorheen Amsterdamse kroegbazin Lieke Bömer.

Terug naar boven

Links

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Westhem.

Reactie toevoegen