Westernieland

Plaats
Dorp
De Marne
Hoogeland
Groningen

westernieland dorpsgezicht ca 1910 [640x480].jpg

Westernieland Dorpsgezicht ca. 1910

Westernieland Dorpsgezicht ca. 1910

Westernieland

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Westernieland.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Westernieland.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Westernieland.

Terug naar boven

Status

- Westernieland is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente De Marne. T/m 1989 gemeente Eenrum.

- Onder het dorp Westernieland valt ook de buurtschap Kaakhorn. Tot het buitengebied van het dorp behoort verder nog de Linthorst Homanpolder.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Westernijlaand, ook wel kortweg 't Nijlaand.

Oudere vermeldingen
1447 'in den nijen lande', 1579 Nylandt, 1794 Wester-Nieuwland.

Naamsverklaring
Betekent nieland 'nieuw land, op de zee gewonnen land'. Het was de laatste bedijking van de Hunzeboezem ten noorden van Eenrum. Omstreeks 1300 is een dijk gelegd langs Wierhuizen en Pieterburen, de hiervoor gelegen kwelder is in 1350 bedijkt. Zie ook Oosternieland.(1)

Terug naar boven

Ligging

Westernieland ligt N van Eenrum, O van Pieterburen, aan het eind van het Westernielandstermaar.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Westernieland 65 huizen met 500 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 100 huizen met ca. 250 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De geschiedenis van Westernieland gaat terug tot vóór 1400. Op een onbedijkte kwelder ontstaat de nederzetting Mariaburen. Na de bedijking wordt het dorp Nijlandt genoemd en ter onderscheid van een oostelijk gelegen nieuw dorp, wordt het daarna Westernieland. In de Kerstvloed van 1717 wordt het dorp verzwolgen. Aan de oostelijke kant van de kerk wordt vervolgens een nieuw dorp gebouwd. De bevolking bestaat destijds voornamelijk uit boeren, (land)arbeiders, vissers en robbenjagers. De Waddenzee levert voedsel en handelswaar, maar wordt door bedijking en inpoldering in bedwang gehouden. De landbouwgronden in de polder zijn uitgestrekt en vruchtbaar.

- Ter gelegenheid van het gereedkomen in 2002 van de restauratie van de kerk is in 2003 het boekje 'Westernieland. Geschiedenis van kerk en dorp' uitgegeven. Het boekje is inmiddels uitverkocht, daarom is het nu via de link ook online te lezen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Tot ca. 1970 is Westernieland nog een 'autonoom dorp'. In een autonoom dorp wonen, werken en winkelen de inwoners. In een autonoom dorp zijn voorzieningen aanwezig, die er mede voor zorgen dat het een leefbaar dorp is. Vandaag de dag heeft het dorp een bevolking van diverse herkomst. Er zijn bewoners die geboren en getogen Westernielanders zijn. Andere bewoners komen uit de omringende dorpen en uit de rest van Nederland, de zogeheten 'import'. Vooral in de jaren zeventig en tachtig van de 20e eeuw vestigen zich kunstenaars en mensen met vrije beroepen in Westernieland en de buurdorpen Den Andel en Pieterburen.

Westernieland draagt tegenwoordig de kenmerken van een ‘woondorp’. Inwoners van een woondorp kiezen voor de woning en de omgeving. In het dorp zijn geen winkelvoorzieningen meer. De auto maakt het mogelijk om elders te werken en in omringende grotere dorpen of Groningen zich te voorzien van dagelijkse benodigdheden. Er is oude en nieuwe bedrijvigheid: vandaag de dag betreft dat ca. 8 agrarische ondernemers in het dorp en de polder en ca. 20 (kleine) ondernemingen, variërend van een montagebedrijf, een autorijschool tot een vertaalbureau.

Vroeger waren er 3 basisscholen in het dorp. Nu is er niet één meer. De ca. 15 Westernielandse basisschoolleerlingen gaan nu in omliggende dorpen naar school.

In 2010 zijn de rapporten Het kán in Westernieland! Onderzoek naar kwaliteiten van de leefomgeving en Het leeft in Westernieland! Inwonersonderoek naar de leefbaarheid in het dorp verschenen (in opdracht van Dorpsbelangen vervaardigd door medewerkers van de Hanzehogeschool Groningen).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Hervormde kerk en toren op kerkhof. Rechtgesloten 14e-eeuws kerkgebouw met jongere zadeldaktoren. Het schip is gepleisterd. In de kerk een preekstoel met rijkgesneden kuip, klankbord, kapstokbord; eenvoudig doophek en -banken. Alle overige banken met gesneden lijsten en knoppen. Herenbank met gesneden achterschot. Rijk gesneden orgelkas en eenklaviersorgel, in 1899 gemaakt door de gebr. Van Oeckelen. Koperen kroontje. In de toren een klok uit 1753. - De kerk wordt beheerd door Stichting Oude Groninger Kerken.

- Naast de kerk ligt pastorie De Weem uit 1882. Cabaretier Freek de Jonge is in 1944 in dit pand geboren.

- Op de begraafplaats vind je o.a. grafstenen van robbenjagers, een beroep dat hier tot de eerste helft van de 20e eeuw nog werd uitgeoefend. Op de vangst van zeehonden stond per zeehond een premie en daarnaast leverde de huid voor de bontindustrie en de traan voor de zeep- en verfindustrie ook geld op (tegenwoordig worden ze één dorp verderop - in het hierom bekende Pieterburen - juist opgevangen en beschermd...). Aan de grafzerken kun je zien wie dit betreft. Zoals Tjark Derks Visser, die, 92 jaar oud, op 24 juli 1871 sterft. Het grafdicht luidt: "Tot aan zijn vijf en vijftig jaren / Heeft hij de Wadden steeds bevaren / Zeehonden vangen was zijn werk / Bij vlijt en zuinigheid zoo sterk / Om zes en dertig jaar alhier / Te leven als oud rentenier."

- Monument in de Linthorst Homanpolder met opschrift: "Dei nait wil diek'n mout wiek'n".

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Culturele Commissie Westernieland organiseert sinds 2001 jaarlijks op een zaterdag in juni een Boekenmarkt, waar een massa prachtige tweedehands en nieuwe boeken voor schappelijke prijzen worden verkocht. Er is live muziek en ook de inwendige mens wordt desgewenst goed verzorgd middels verschillende soorten versgebakken taart.

- Het Sint Jans Feest is een eeuwenoude traditie die veel in het oosten van het land en in Scandinavische landen wordt gevierd. Volgens de overlevering is 24 juni de geboortedag van Johannes de Doper. Dit geboortefeest wordt al eeuwenlang gecombineerd met het feest van de zonnewende. Op 24 juni vanaf half tien ‘s avonds is de kerk in Westernieland open. Er is een kop koffie of thee en het verhaal van het Sint Jans Feest wordt verteld. Rond tien uur start de Midzomernachtwandeling van ongeveer een uur door de omtrek van Westernieland. Bij terugkomst bij de kerk brandt er een vuur en is er muziek. Er wordt vlierbloesemsap en andere kruidendranken gedronken. Op deze manier wordt de zomer verwelkomd.

- Popfestival Westerweilandrock (weekend in juli).

- De Westernielandrun (op een zaterdag in september) is een leuke en afwisselende hardlooptocht door een prachtig buitengebied op het Groningse Hoogeland. Je kunt kiezen uit de afstanden 5 en 10 km.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Sinds 2014 is er het Ommetje Westernieland (9 km), met bijbehorend informatiepaneel bij het dorpshuis. De route is een wandeling door de tijd. Van dorp naar zeedijk volgt het de geschiedenis van de strijd tegen het water. Het ommetje was een wens van de inwoners. Het biedt een laagdrempelige toeristische en recreatieve mogelijkheid aan bezoekers, die tijdens de wandeling kunnen genieten van de rust in het gebied. De route maakt de geschiedenis van de omgeving van het kustdorp beleefbaar; van de oudste dijk uit de late middeleeuwen tot de jongste landaanwinning in de 20e eeuw.

Terug naar boven

Beeld

- Foto's van objecten in Westernieland met opschriten in het Gronings.

Terug naar boven

Links

- Site van en over Westernieland.

- Dierenopvang Faunavisie Wildcare.

- Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Westernieland.

- Doop-, Trouw- en Begraafregister kerkelijke gemeente Westernieland - Saaksumhuizen 1687-1811.

Reactie toevoegen