Westeinde (Dwingeloo)

Plaats
Buurtschap
Westerveld
Drenthe

Westeinde (Dwingeloo)

Terug naar boven

Status

- Westeinde is een buurtschap in de provincie Drenthe, gemeente Westerveld. T/m 1997 gemeente Dwingeloo.

- De buurtschap Westeinde valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Dwingeloo.

Terug naar boven

Naam

In het Drents
't Westende. Een inwoner van deze buurtschap is een Westendeger.

Oudere vermeldingen
1812 West Einde, 1855 Het Westeinde.

Naamsverklaring
Samengesteld uit west 'westelijk gelegen' en einde 'uiteinde, plaats waar iets ophoudt'.(1) Het element ‘einde’ betekent hier: lange (straat-)weg waarlangs bebouwing. (bron: Stichting Dwingels Eigen)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Westeinde ligt rond de gelijknamige weg, ZW van Dwingeloo. O en ZO ligt de Westeindiger-es, W en NW liggen weide- en hooilanden.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De buurtschap Westeinde omvat ca. 50 huizen met ca. 120 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Dat deze plaatsnaam pas relatief laat voorkomt in de archieven, komt omdat de buurschap lange tijd als onderdeel van de kern Dwingeloo is beschouwd. Een Dwingeler uit het einde van 16e eeuw wordt dan ook vermeld als ingezetene van de marke Dwingeloo, zonder nadere plaatsbepaling, wat normaliter wel gebruikelijk was. Zijn nakomelingen hebben tot 1893 steeds hetzelfde erf in het Westeinde bewoond, tegenover havezate Oldengaerde. De kenmerkende lintbebouwing aan de noordwest rand van de es is al te herkennen op tekeningen van de essen uit 1640. Direct grenzend aan de zuidoost-zijde van de huidige straatweg Dwingeloo-Westeinde, het voormalige kerkpad, lagen (tot aan villa Nyengaerde) de zogeheten woerden. Deze percelen akkerland zijn ontstaan vóór de middeleeuwen en waren toen in gebruik als huisplaats. De huidige hoevenreeks mag beschouwd worden als de opvolger van deze eerste nederzetting. (bron Geschiedenis en Bezienswaardigheden: Stichting Dwingels Eigen)

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het Westeinde is in 1987 tot 'beschermd dorpsgezicht' verklaard.

- Het beeld van de buurschap wordt sterk bepaald door de aanwezigheid van een van de vier havezaten die Dwingeloo heeft gekend, namelijk de Oldengaerde. Het landgoed is in 1808 aangekocht door jonkheer Aalt Willem van Holthe, van 1812 tot 1852 burgemeester van Dwingeloo. Oldengaerde is sindsdien door vererving in de familie gebleven. Zijn nakomelingen hebben het Westeinde in de 20e eeuw verfraaid met villa’s als De Bork (1910), Olden Hut (1916), Nije Batinghe (1923) en Nyengaerde (1926). In dit laatste huis hebben van 1936 t/m 1969 de Dwingeler burgemeesters W.A. Stork en W.W. Hopperus Buma gewoond.

- In het Westeinde hebben van oudsher voor het overgrote deel eigenerfden landbouwers gewoond. De vele grote Saksische boerderijen zijn hiervan nog getuige. Van een aantal is recentelijk de geschiedenis achterhaald: Westeinde 20 gaat zeker terug naar het einde van de 16e eeuw en is volgens de muurankers op de voorgevel vergroot in 1711; Westeinde 49 stamt uit begin 18e eeuw en nummer 24 is gebouwd in 1825 op de plaats van een verbrande 17e-eeuwse voorganger. Tegenwoordig is nog maar één boerderij in gebruik als agrarisch bedrijf (Westeinde 18).

- Een bekend punt van samenkomst was de op het brinkje bij Oldengaerde - door de bewoners de ‘dreetippe’ genoemd - staande dikke boom. Oorspronkelijk liep de weg ‘de Westendiger diek’, de hoofdweg naar Dwingeloo, vanaf hier achter de boerderijen langs. Bij een ruilverkaveling 1978 is deze fraaie landelijke weg helaas verdwenen.

In 2002 heeft Stichting Dwingels Eigen op de 'dreetippe' een toeristisch informatiepaneel over de geschiedenis van Oldengaerde geplaatst. Het bleek een schot in de roos te zijn; vele fietsers en automobilisten nemen de moeite te stoppen om de informatie tot zich te nemen.

Reactie toevoegen