Wehl

Plaats
Dorp
Doetinchem
Liemers
Gelderland

wehl_dorpsraad_wehl.png

Stichting Dorpsraad Wehl stelt zich ten doel het woon- en leefklimaat in de voormalige gemeente Wehl (= Wehl, Nieuw Wehl, Bedrijvenpark A18 en het buitengebied) in stand te houden en waar mogelijk te verbeteren.

Stichting Dorpsraad Wehl stelt zich ten doel het woon- en leefklimaat in de voormalige gemeente Wehl (= Wehl, Nieuw Wehl, Bedrijvenpark A18 en het buitengebied) in stand te houden en waar mogelijk te verbeteren.

Wehl

Terug naar boven

Status

- Wehl is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Liemers, gemeente Doetinchem. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2004.

- Wapen van de voormalige gemeente Wehl.

- Onder het dorp vallen ook de buurtschappen Heidekant, Kleindorp (deels), Meerenbroek, Plantage en Wehlse Broek. Voor de postadressen vallen ook het dorp Nieuw Wehl en het andere deel van de buurtschap Kleindorp onder Wehl.

Terug naar boven

Naam

Uitspraak
Wèèl.

Oudere vermeldingen
1200 Wele, 1234 in Welle, 1357/1365 Weel, 1840 en 1887 Wehl, 1883 Weel.

Naamsverklaring
Herkomst en betekenis onbekend. Gezien de ligging kan het moeilijk gaan om weel, wiel ´door dijkbreuk ontstane kolk´. De spelling met h is Duitse invloed.(1)

Anekdote
Een aardige anekdote is dat Karel de Grote op de Hettenheuvel zou hebben gestaan, over deze vlakte zou hebben uitgekeken en zou hebben gezegd: "Wat Een Heerlijk Land", waarbij de eerste letters van de woorden het woord Wehl vormen.

Terug naar boven

Ligging

Wehl ligt W van Doetinchem en grenst in het Z aan de A18.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Wehl 287 huizen met 1.981 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 59/408 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Meerenbroek 58/394, Wehlse Broek 64/419, Heidekant 61/435 en Achter Wehl (= het huidige Nieuw Wehl) 45/325. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.500 huizen met ca. 6.000 inwoners (elders worden getallen van ca. 6.800 genoemd, maar dat betreft de 'postale woonplaats' en voormalige gemeente, die ook het dorp Nieuw Wehl omvat).

Terug naar boven

Geschiedenis

Sinds 1406 viel het dorp onder de graven van Kleve. Tot 1647 was Wehl een deel van het ambt Liemers. Daarna kwam het aan de graven van Bergh als afzonderlijke heerlijkheid, die tot 1816 onder soevereiniteit van Pruissen bleef. Na de Tweede Wereldoorlog is het dorp door nieuwbouw fors in omvang toegenomen.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze voormalige gemeente, kun je terecht bij Oudheidkundige Vereniging Wehl.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Wehl heeft 8 rijksmonumenten (deels in Nieuw Wehl).

- Wehl heeft 36 gemeentelijke monumenten.

- Sint Martinuskerk. Deze oorspronkelijke pseudobasiliek is in 1916 op de twee westelijke schiptraveeën na afgebroken en in neogotische trant herbouwd. De romaanse toren uit de 12e eeuw, met vierkante traptoren tegen de noordgevel en latere kop, bleef behouden.

- Mariakapellen.

- De voormalige graansilo bij het NS-station, die in 1998 leeg is komen te staan, wordt in 2015 herontwikkeld tot bedrijfsverzamelgebouw.

- Gevelstenen in Wehl.

- Museum Ut Olde Ambacht. Ambachten en gereedschappen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. De timmerman gebruikt al sinds eeuwen de hamer en zaag, maar hoe zagen die er honderd jaar geleden ook alweer uit? Hetzelfde geldt voor de hulpmiddelen die de bakker, de smid, de drukker, de kuipenmaker en de klompenmaker dagelijks in de hand namen om hun vakmanschap te bewijzen. Museum Ut Olde Ambacht telt meer dan 15.000 gegroepeerde artikelen die een uniek verhaal vertellen. Ze tonen de logica van de menselijke geest, de kunst van 101 ambachten en de perfectie van handwerk. Overigens is het voortbestaan van het museum anno 2014 onzeker. Het museum wil verhuizen naar het gebouw van de voormalige St. Jozefschool, maar het is nog niet zeker of de financiering daarvan gaat lukken.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Stichting WEHL (Wat Een Heerlijk Land) staat voor het organiseren en begeleiden van Wehlse en Nieuw Wehlse evenementen. Voor iedereen, jong en ouder. Vandaar hun motto “veur elk wah Waels”. Hierbij worden ook de bewoners van Oldershove en Elver niet vergeten. Ze willen jaarlijks in het weekend van de 1e zondag van juni meerdere evenementen organiseren in en rondom een grote feesttent. Hierbij luisteren ze goed naar de wensen van de Wehlse en Nieuw Wehlse inwoners. In 2017 hebben ze afgetrapt met het Dorpsfeest Wehl. Via sponsorinkomsten en het organiseren van evenementen proberen ze kostendekkend te blijven. Voor de sponsoren zelf wordt een sprankelend ondernemersdiner georganiseerd met een aansprekend thema. Ze staan altijd open voor goede ideeën en beogen ook de verenigingen hierin te betrekken. Ze willen ook een soort paraplufunctie vervullen voor de overige te organiseren evenementen. Daarbij kunnen ze ondersteuning en advies bieden.

- De organisatie van de Wehleriade (op een woensdag eind juni, in 2018 voor de 36e keer) beoogt het jong en ouder zo veel mogelijk naar de zin te maken. Er staan leuke kramen en tijdens de wandeling over de Wehleriade (je mag het ook gewoon braderie noemen) word je verrast door verschillende straattheateracts. Kinderen en ouders kunnen zich op het Kerkplein uitleven in een Bellentuin of zelf een schilderij maken met verf, ballonnen en dartpijlen. Verdeeld over het hele terrein zijn er ook verschillende uitdagende attracties zoals de spider-base-jump (klimmen en springen) of een waterballenbak (in een grote bal over water lopen). En wil je even bijkomen, rust dan uit op het Smaakplein. Onder het genot van een hapje en een drankje luisteren naar live-muziek.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Wehl (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Wehl.

- Onderwijs en kinderopvang: - Kindcentrum Het Timpaan. - Peuterspeelzaal Huppel-Inn. - Ester Gelsing Kinderopvang.

- Sport: - Ruitervereniging (voor pony's en paarden) RV 't Stille Wald is opgericht in 1974. Door het jaar heen organiseren zij een reeks evenementen en activiteiten, waaronder het jaarlijkse hoogtepunt de Concours Hippique in Loerbeek. - De in 1946 opgerichte Landelijke Rijvereniging LR De Woudruiters is een gezellige vereniging voor zowel recreatieve als wedstrijdruiters.

Reacties

(1)

Hallo wij zijn sinds 1992 in het bezit van de boerderij 'De Grindslag' aan de Grindstraat nr. 8. Nu willen we graag op onze boerderij het bouwjaar laten zetten, alleen kunnen we er niet precies achter komen wat het bouwjaar nu is, we krijgen te horen rond het jaar 1870? Kunnen jullie ons hierbij verder helpen of weten jullie waar we het anders te weten kunnen komen.
mvg fam. Lamers

Red.:
Hopelijk kan de Oudheidkundige Vereniging Wehl u verder helpen. De link naar de site van die vereniging vindt u onder het kopje Geschiedenis hierboven.

Reactie toevoegen