Vuren

Plaats
Dorp
Lingewaal
Gelderland

vuren_collage.jpg

Vuren, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Vuren, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

vuren_lingebos_kopie.jpg

Vuren is bij recreanten uit de regio een populaire bestemming vanwege het N van het dorp gelegen Lingebos. (© Jan Dijkstra, Houten)

Vuren is bij recreanten uit de regio een populaire bestemming vanwege het N van het dorp gelegen Lingebos. (© Jan Dijkstra, Houten)

Vuren J. Viruly van Vuren en Dalem 2 vaten bier 1865 (Kopie).jpg

In 1822 koopt de Rotterdamse koopman Jan Viruly de heerlijkheden Vuiren en Dalem en mag zich daardoor 'Viruly van Vuren en Dalem' noemen. Zie de ondertekening van deze brief uit 1865, waarin Viruly 2 vaten bier bestelt bij een bierbrouwer te Heumen.

In 1822 koopt de Rotterdamse koopman Jan Viruly de heerlijkheden Vuiren en Dalem en mag zich daardoor 'Viruly van Vuren en Dalem' noemen. Zie de ondertekening van deze brief uit 1865, waarin Viruly 2 vaten bier bestelt bij een bierbrouwer te Heumen.

Vuren. (2).JPG

Op de Waaldijk in Vuren

Op de Waaldijk in Vuren

Vuren.JPG

Dorpsgezicht Vuren

Dorpsgezicht Vuren

vuren_waaldijk_bij_fort_vuren.jpg

De Waaldijk bij Fort Vuren

De Waaldijk bij Fort Vuren

vuren_dijkdorp_vuren_aan_de_waal.jpg

Vuren, dijkdorp aan de Waal

Vuren, dijkdorp aan de Waal

vuren_blik_op_oud_vuren.jpg

Blik op Oud Vuren

Blik op Oud Vuren

vuren_blik_op_nieuw_vuren.jpg

Blik op Nieuw Vuren

Blik op Nieuw Vuren

GL gemeente Vuren in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Vuren in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Vuren in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Vuren

Terug naar boven

Status

- Vuren is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Betuwe, gemeente Lingewaal. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1985.

- Onder de gemeente Vuren viel ook het dorp Dalem, dat met de gemeentelijke herindeling van 1986 niet naar Lingewaal, maar middels een grenscorrectie naar de gemeente Gorinchem is overgegaan.

- Wapen van de voormalige gemeente Vuren.

- Onder het dorp Vuren valt ook de buurtschap Leuven.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1200 Uorne, 1203 Uurna, 1294-1295 Vuren. Het door sommigen met deze plaats geïdentificeerde Vurdene (1166) heeft betrekking op Vorden.

Naamsverklaring
Tervuren in België is genoemd naar het water de Voer. Mogelijk is ook hier verband met een waternaam.(1)

Terug naar boven

Ligging

Vuren ligt O van Gorinchem en grenst in het Z aan de Waal en aan de provincie Noord-Brabant.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Vuren 193 huizen met 1.392 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 133/963 (= huizen/inwoners) met buurtschap Leuven 5/35 en dorp Dalem 45/321 met buurtschap Laag-Dalem 10/73. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 900 huizen met ca. 2.100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De nederzetting Vuren is rond 900 ontstaan. In de 13e eeuw duiken de eerste adellijke heren van Vuren op, waarmee het dorp een heerlijkheid wordt. De heerlijkheid komt in de loop der eeuwen verschillende malen in andere handen. In 1822 koopt de in de Franse Tijd rijk geworden Rotterdamse koopman Jan Viruly de heerlijkheden Vuren en Dalem. De Viruly’s bezaten vrijwel alle grond en industrie in deze kernen, totdat ze in 1895 naar Gorinchem vertrokken en het kasteel lieten slopen. Toch mogen hun oudste zonen zich tot heden nog steeds Viruly van Vuren en Dalem noemen. Wat de praktische betekenis van het begrip heerlijkheid in 1822 nog was met betrekking tot Vuren, is ons niet bekend. Na de Franse inval in 1795 zijn in 1798 de heerlijkheden in ons land namelijk afgeschaft, maar in de 19e eeuw zijn verschillende 'heerlijke rechten' weer tot leven gewekt. Het bezit van een heerlijkheid als buitensteedse residentie was ook een statussumbool en een aantrekkelijke investering voor succesvolle kooplieden en leden van het stadspatriciaat. Met de aanschaf konden ze zich tegelijk een pseudo-adellijk profiel aanmeten. Wellicht gold dat ook voor Viruly.

Ondanks de vele watersnoden en afwateringsproblemen is de Vurense bevolking in de loop der eeuwen geleidelijk gegroeid. Sinds de jaren zestig van de 20e eeuw is het aanzien van het dorp aanzienlijk veranderd door ruilverkaveling, dijkverzwaringen en de vestiging van vele nieuwe bedrijven en industrieën o.a. op een nieuw industrieterrein langs de Zeiving. Als gevolg van dreigende dijkdoorbraken in 1995 en 1998 is de Waaldijk opnieuw verzwaard en verhoogd. Sinds de jaren zestig is de kern van het dorp geleidelijk verschoven van de Waaldijk naar het gedeelte tussen de Waaldijk en de destijds nieuwe provincialeweg Graaf Reinaldweg.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Historische Vereniging De Heerlijkheid Vuren. Op de site van de vereniging vindt u o.a. een korte geschiedenis van Vuren.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Vuren heeft 2 rijksmonumenten.

- Vuren heeft 3 gemeentelijke monumenten.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Koningsdag.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Het Lingebos, N van Vuren, N van de A15, is in 1969 aangelegd. In 2016 is het bos uitgedund. Het ging vooral om oude essen en populieren die er al vanaf het begin stonden en die al zwak of ziek waren. Populieren worden maximaal 60 jaar oud en die moet je op tijd kappen voor ze omvallen. Omgevallen dode bomen die geen gevaar opleveren voor bezoekers zijn deels blijven liggen. "Dood hout is goed voor een bos. Er leven insecten in, waar onder andere spechten dol op zijn. En er groeien paddestoelen en mos op", aldus boswachter Dianne Renders. Het bos is nog relatief jong. De bedoeling is dat er een mooi gevarieerd bos ontstaat. Bij een ouder bos gaat dat vanzelf. Door het dunnen wordt die cyclus versneld.

Terug naar boven

Beeld

- Meer dan 1.000 oude foto's en ansichten van Vuren.

- Filmpjes over Vuren in vroeger tijden.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Vuren (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Vuren.

- Onderwijs en kinderopvang: - Openbare basisschool De Vuurvlinder is na afloop van schooljaar 2015-2016 gesloten, omdat er te weinig leerlingen waren (ca. 30) om nog verantwoord door te kunnen gaan. De leerlingen gaan sindsdien naar de andere basisschool die er in het dorp nog is: christelijke basisschool Het Kompas. Begin 2017 is de nieuwe Brede School aan de Esdoornlaan in Vuren officieel geopend. In de Brede School zijn Basisschool Het Kompas en BSO en Peuteropvang De Kinderkamer samen onder één dak gehuisvest. Voordelen zijn een volledig aanbod en een efficiënt en effectief gebruik van de beschikbare ruimte, de overstap van peuteropvang naar basisschool wordt minder groot, en er is meer aandacht voor individuele begeleiding. De Brede School is een 'vernieuwbouw' van het oorspronkelijke gebouw waarin Basisschool Het Kompas was gehuisvest. Het gebouw is energiezuiniger gemaakt en uitgebreid met extra ruimte voor BSO en Peuteropvang De Kinderkamer. Ook de gevel van het gebouw is aangepast, zodat het pand uniformiteit uitstraalt.

- Muziek: - Brassband Harp & Luit is opgericht in 1920. Met ruim 50 leden verdeeld over het A-orkest, leerlingenorkest en Slagwerkgroep StiX biedt Harp & Luit voor ieder wat wils. Elke woensdagavond repeteren de beide orkesten en op maandagavond is de beurt aan de slagwerkgroep in Dorpshuis De Koels. De diverse concerten, concoursen, festivals en begeleiding tijdens Dodenherdenking en Koningsdag staan elk jaar garant voor een goed gevulde agenda. Tevens worden jaarlijks de lokale basisscholen bezocht met muziekprojecten om zo betrokken te blijven met de regionale cultuurontwikkeling.

- Sport: - v.v. Vuren (voetbal).

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Vuren, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen