Vrouwenpolder

Plaats
Dorp
Veere
Walcheren
Zeeland

vrouwenpolder_kustloop.jpg

De Kustloop (op een zaterdag in september) is naar eigen zeggen Walchers Mooiste Halve Marathon, door het prachtige natuurgebied van Vrouwenpolder.

De Kustloop (op een zaterdag in september) is naar eigen zeggen Walchers Mooiste Halve Marathon, door het prachtige natuurgebied van Vrouwenpolder.

DK_20110718_2338_Amfibi_npoel_natuurgebied_Zeeuws_landschap_Vrouwenpolder.jpg

Vrouwenpolder, deze aangelegde amfibieënpoel komt de biodiversiteit (de diversiteit van planten en dieren) in het gebied ten goede.

Vrouwenpolder, deze aangelegde amfibieënpoel komt de biodiversiteit (de diversiteit van planten en dieren) in het gebied ten goede.

ZL gemeente Vrouwenpolder in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Vrouwenpolder in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Vrouwenpolder in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Vrouwenpolder

Terug naar boven

Status

- Vrouwenpolder is een dorp in de provincie Zeeland, in de streek Walcheren, gemeente Veere. Het was een zelfstandige gemeente t/m 30-6-1966.

- De gemeente Vrouwenpolder is in 1857 vergroot met de gemeente Gapinge.

- Wapen van de voormalige gemeente Vrouwenpolder.

Terug naar boven

Naam

In het Zeeuws
Den Polder.

Oudere vermeldingen
1474 (in der) Vrauwen Poldre, 1840 Vrouwe-Polder.

Naamsverklaring
- Dankt zijn naam aan de ligging in de polder, die in 1750 wordt vermeld als Onze-Lieve-Vrouwenpolder en dus waarschijnlijk genoemd is naar de maagd Maria.(1)
- "Het dorp ontleent zijn naam aan eene ‘wonderdadige’ schilderij der H. Maagd, die in eene kapel geplaatst, in den grafelijken tijd duizenden bedevaartgangers naar het noorden van Walcheren voerde. In 1572 werd deze kapel verwoest. Sedert werd er eene Herv. kerk gesticht, aanvankelijk een houten loods, doch die in 1622 en 1623 door een steenen gebouw is vervangen."(2)
- In 1314 werd in Nuwenpolre buiten Serooskerke een kapel gesticht die 10 jaar later tot parochiekerk van het dorp Niepolre werd verheven. Later werd het dorp Vrouwenpolder genoemd naar Onze Lieve Vrouwe Maria aan wie de kerk was gewijd.(3)

Terug naar boven

Ligging

Vrouwenpolder ligt NW van Veere, in het uiterste N van Walcheren, aan de provincialeweg N57 (Rotterdam-Middelburg), en grenst in het O, via de in 1961 aangelegde Veerse Gatdam tussen het Veerse Meer in het Z en de Noordzee in het N, aan Noord-Beveland. Onder invloed van deze dam vindt aan de zeezijde aanwas van zand plaats.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Vrouwenpolder 126 huizen met 784 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 71/385 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Schellach 15/124 en Zandijk-Buiten (tegenwoordig als Zanddijk een buitenwijk van Veere) 40/275. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 450 huizen met ca. 1.100 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

(zie ook bij Naam)

Romeinse dakpannen
Op het strand van Breezand in Vrouwenpolder spoelen van tijd tot tijd fragmenten van Romeinse dakpannen aan, sommige met het stempel van de 'aanhankelijke en getrouwe vloot van Germanië' (CGPF). Vermoedelijk heeft hier aan de monding van de Schelde een steunpunt van de Romeinse vloot gelegen.(4)

Fort den Haak
In 1588 wordt Fort den Haak gebouwd om de ingang van het Veerse Gat te dekken. Op het Breezand landt op 30 juli 1809 een Engels leger onder bevel van Lord Chatham met het doel de Franse bezetting van Walcheren te verdrijven, een Frans eskader op de Schelde te vernietigen en zodoende de vaart naar Antwerpen vrij te maken. Ofschoon de landing goed verloopt (waarbij Fort den Haak wordt verwoest), slagen de Engelsen er niet in Walcheren te bevrijden; op eerste kerstdag 1809 zijn de laatste Engelsen alweer onderweg naar hun vaderland.

Breezand 1
Bungalowpark Breezand 1, gelegen in ‘t Vroon aan de voet van het duin bij Vrouwenpolder, is een van de eerste vakantieparken in Zeeland. Het park heeft een bijzondere ontstaansgeschiedenis en is nog altijd een uniek park. De eerste huizen van Breezand stammen uit de  jaren dertig; De Wijde blik, Hosa Semna, Duinrust en het Zeepaardje. Deze huisjes liggen aan wat nu de Vroonweg heet, tegen het duin aan. Na de oorlog wil de gemeente het vreemdelingenverkeer bevorderen door de ontwikkeling van een zomerwoningenterrein in ‘t Vroon. In 1949 wordt er een uitbreidingsplan vastgesteld voor 65 woningen, en in 1950 koopt de gemeente een brede strook grond aan de zuidzijde van de Vroonweg (toen nog Betonweg). Al snel melden zich 9 belangstellende pioniers die er wel een huisje willen bouwen. Gedurende de jaren vijftig zijn deze huisjes gebouwd.

De bouw loopt echter vertraging op omdat er, i.v.m. de naoorlogse schaarste aan bouwmateriaal, aanvankelijk alleen toestemming wordt gegeven voor bouwwerken onder de fl 2000. Dit wijkt af van het oorspronkelijke plan waarin staat dat er 'landhuizen' gebouwd mogen worden. Om die reden worden de eerste huisjes gebouwd met oude materialen van houten noodwoningen die na de drooglegging van Walcheren (Walcheren is voor een deel onder water gezet tijdens de oorlog om de Duitse posities te verzwakken, de zogeheten inundatie) beschikbaar waren gekomen. Later zijn deze huisjes alsnog versteend. In 1953 staan er 10 huisjes op Breezand. In de jaren erna wordt er snel bijgebouwd, zeker als na 1955 ook duurdere woningen mogen worden gebouwd. Het park rond de huisjes is ontworpen door de bekende landschapsarchitect Christiaan Pieter Broerse (1902-1995), oorspronkelijk afkomstig uit Serooskerke.

In 1960 herziet de gemeente de bestemmingsplannen voor het gehele gebied. Naast een hotel aan het duin, huizen langs de Fort den Haak weg en winkels in het dorp, wil de gemeente uitbreiding van het bungalowpark. Aanvankelijk moet dit park (Breezand 2) eenzelfde karakter krijgen als Breezand 1, maar het project loopt flinke vertraging op, doordat een projectontwikkelaar het terrein heeft opgekocht. Door juridisch getouwtrek duurt het nog jaren voor er echt gebouwd kan worden. Ook verloopt de verkoop van huisjes aanvankelijk moeizaam. Breezand 2 heeft daardoor een heel ander ander karakter gekregen dan Breezand 1, met privé tuintjes en afgebakende percelen. Sinds de begintijd zijn bijna alle huisjes grondig verbouwd of heeft er herbouw plaatsgevonden. De huisjes zijn voor het grootste deel nog altijd in particulier eigendom, vele zelfs nog in de oorspronkelijke families. Een deel van de huisjes wordt verhuurd. Sinds 1992 hebben de eigenaren zich verenigd in Onderhouds- en Belangenvereniging Breezand 1. (bron: 'Een uniek park', uitgave t.g.v. het 10-jarig bestaan van de vereniging in 2002)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het project ‘Vrouwenpolder 2020’ is een van de grote strategische projecten binnen de gemeente Veere. Het project behelst 1) een Dorpsplan als visie voor de toekomstige ruimtelijke en economische ontwikkeling van het dorp en omgeving. Vastgesteld in 2012, uitvoering gefaseerd t/m 2020. 2) Het herinrichten van de openbare ruimte van het centrumgebied en de dorpsentree. Met deze herinrichting is een aantrekkelijk verblijfsgebied gecreëerd, waar het autoverkeer slechts te gast is. Uitgevoerd 2013. 3) Een Masterplan voor het gebied Fort den Haakweg en omgeving. Vastgesteld in 2015.

- Ook in Vrouwenpolder is het een belangrijk thema dat men de ouderen zo lang mogelijk in het dorp wil laten wonen, opdat zij niet naar een andere kern hoeven te verhuizen. Verder wil men ook inspelen op de behoeften van oudere toeristen. Voorzieningen voor ouderen kunnen wellicht aan beide groepen ten goede komen. In het kader van deze thema's gaat het dorp vanaf 2015 werken aan een Zorgvisie.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Vrouwenpolder heeft 5 rijksmonumenten.

- In de Tachtigjarige Oorlog, tijdens het Beleg van Middelburg (1572-1573), wordt de Hervormde (PKN) Pelgrimskerk (Fort den Haakweg 2) ernstig beschadigd. In 1622-1624 is de kerk hersteld, met gebruikmaking van de resterende muurdelen. Het resultaat is een typisch 17e-eeuwse zaalkerk, vijf traveeën lang en met een dakruiter op de nok van het dak. Het torentje is in 2007 gerestaureerd. Houtrot en houtkevers hadden de draagbalken aangevreten. Als herstel niet tijdig zou hebben plaatsgevonden, zou het torentje in elkaar zijn gezakt. Ook het uurwerk is gerepareerd. De restauratie, die bijna €100.000 heeft gekost, is betaald door de gemeente Veere.

- De voormalige Gereformeerde Kerk (Fort den Haakweg 16) uit 1952 is na de fusie met de Hervormden tot PKN in 2004 aan de eredienst onttrokken en verkocht. Het pand is herbestemd tot woning en atelier.

- De Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt (Schoolstraat 9) kerkt in een zaalkerk uit ca. 1903.

- De RK Parochie van Onze Lieve Vrouw van de Polder start in 1958 in de openlucht met een altaar van twee schragen en een plank en de kerkgangers in het gras eromheen. De diensten worden veelal geleid door der Paters van Mill Hill. Later worden de openluchtdiensten vervangen door diensten in een tent, die tijdens een storm in 1966 bezwijkt. Sinds 1967 gebruikt men een eenvoudige houten loods aan de Fort den Haakweg. De kerk heet tegenwoordig Toeristenkerk.

- Gevelstenen in Vrouwenpolder.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Koningsdag.

- Eventing Zeeland (weekend begin juni) is een jaarlijks paardensportevenement. De deelnemers, uit binnen- en buitenland, kunnen meedoen vanaf klasse BB (beginnende ruiters) tot de hoogste landelijke klasse Z (zwaar). Tijdens deze samengestelde wedstrijd (eventing) rijden de combinaties eerst een dressuurproef, vervolgens een springparcours en komen vervolgens aan de start in de cross-country. De resultaten van deze onderdelen bepalen samen de uiteindelijke score in de wedstrijd. De cross is het meest avontuurlijke onderdeel van deze veelzijdige discipline. En levert altijd spectaculaire, boeiende en afwisselende sport. De cross gaat door de weilanden en bossage van Manege De Eendracht, waarbij natuurlijke hindernissen overwonnen moeten worden. Natuurlijke hindernissen zijn bijvoorbeeld de waterbak-combinatie, een weidehek, de brug, een sloot. De cross wordt op tijd verreden. Te langzaam rijden levert strafpunten op, maar ook te snel rijden wordt bestraft. In de klasse B (beginners) wordt er ook op rijstijl beoordeeld.

- De Kustloop (op een zaterdag in september) is naar eigen zeggen Walchers Mooiste Halve Marathon door het prachtige natuurgebied van Vrouwenpolder.

- Winterfair (eind december).

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Bij Deltapark Neeltje Jans ben je een hele dag onder de pannen met het gezin. O.a. zeehonden, orkaanmachine, 3D film, waterspeelplaats, zeeleeuwenshow, het grootste zeeaquarium van Zeeland, rondvaart en desgewenst zwemmem met zeeleeuwen.

- Vrouwenpolder is een populaire badplaats, met het brede Noordzeestrand Breezand, het noorderstrand van Walcheren, in de geschiedenis bekend door de landing der Engelsen op 30 juli 1809 (zie bij Geschiedenis). Naast de bekende reguliere stranden zijn er ook 2 naaktstranden.

- De duinen van Natuurgebied Oranjezon en het O daarvan gelegen Breezand zijn van grote natuurwetenchappelijke waarde. Het pompstation van Evides Waterbedrijf staat bij de entree van natuurgebied Oranjezon, op een plek die vroeger ingericht was als groot bedrijfsterrein. Een aantal oude gebouwen is enkele jaren geleden al weggehaald. Het pompstation, dat aan vervanging toe is, wordt in 2018 vervangen door een nieuw, energiezuinig station dat wordt ingepast in de duinen. Een duinpan en begroeiing bedekken dan deels het nieuwe pompstation.

- Subtropische tuin Fort den Haak is geopend van april t/m oktober.

- KEC Vrouwenpolder (de afkorting staat voor 'kunst en cultuur') organiseert door het jaar heen allerlei activiteiten en evenementen op dit gebied. Verder zet de KEC zich sinds 2016 in voor de realisatie van de Kloostertuin, waarvoor ze de KNHM 'Kern met Pit'-prijs 2016 hebben gewonnen. In 1993 worden in het centrum van het dorp fundamenten en beerputten ontdekt van een klooster dat hier vroeger heeft gestaan. Er worden lage muurtjes opgemetseld om de contouren zichtbaar te maken. Maar de inwoners vinden het maar een saai desolaat plein waar je nooit iemand ziet, en wat ze graag willen omtoveren tot een kleurig ontmoetingspunt; de Kloostertuin. Onder de link vind je een mooi animatiefilmpje dat je een indruk geeft van hoe het beoogt te gaan worden.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Vrouwenpolder (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Vrouwenpolder.

- Nieuws: - Actualiteiten m.b.t. Vrouwenpolder o.a. wat er te doen is, op Facebook.

- Onderwijs: - Basisschool De Goede Polder.

- Sport: - Tennisclub Vrouwenpolder.

Reactie toevoegen