Vragender

Plaats
Dorp
Oost Gelre
Achterhoek
Gelderland

vragender_bun_al_meu_festival_1_kopie.jpg

Een feestje bouwen kun je de Vragenders wel toevertrouwen, bijvoorbeeld met het Bun al Meu festival in oktober, met op vrijdag hakken en høken, en op zondag het Oktoberfest.

Een feestje bouwen kun je de Vragenders wel toevertrouwen, bijvoorbeeld met het Bun al Meu festival in oktober, met op vrijdag hakken en høken, en op zondag het Oktoberfest.

Vragender

Terug naar boven

Status

- Vragender is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Oost Gelre. T/m 2004 gemeente Lichtenvoorde.

Terug naar boven

Ligging

Vragender ligt O van Lichtenvoorde. De dorpskern is klein en compact maar het dorpsgebied omvat ook een groot buitengebied. De grens van het dorpsgebied loopt in het W direct O langs Lichtenvoorde (Hamelandweg), in het N langs de spoorlijn Ruurlo - Winterswijk en in het Z loopt de grens tussen de Schaarsdijk en de Oude Winterswijkseweg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Vragender 78 huizen met 503 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 450 huizen met ca. 1.100 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen / actuele situatie

- Uitgangspunt voor de Ontwikkelingsvisie Vragender, in 2012 opgesteld door de gemeente Oost Gelre, was de nadrukkelijke wens vanuit het dorp voor woningbouw voor de eigen inwoners. In het plan wordt het dorp vooral qua ruimtelijke ordening gepresenteerd, met de nadruk op de cohesie tussen dorp, es en krans. Ook andere zaken zoals woningbouw en de beeldkwaliteit van het dorp komen aan bod. De gewenste nieuwbouw is er gekomen, op de plek van Gelre Metaal dat in 2012 is afgebroken. In 2013 is op die plek Plan Eschrand gerealiseerd, een nieuwe woonwijkje met ca. 15 woningen.

- Vragenders zijn trotse Achterhoekers die een afspiegeling willen zijn van de regionale mentaliteit, die zich vooral profileert in de grote hang naar gemeenschapszin - het dorp telt maar liefst een 30-tal verenigingen - en een levenshouding van onderlinge sociale zorg en respectvolle tolerantie. Reportage van TV Gelderland over Vragender d.d. 7-1-2012.

- Vragender heeft in augustus 2015, in het kader van 'Zomer in Gelderland' van Omroep Gelderland, na het vervullen van een reeks opdrachten samen met andere Gelderse dorpen de titel Mooiste plaats van Gelderland in de wacht gesleept.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Vragender heeft 2 rijksmonumenten, zijnde de ruïne van de Sint Jacobskapel en molen De Vier Winden.

- Molen De Vier Winden dateert uit 1958. Op de plaats van de huidige molen heeft tot dat jaar een uit 1860 daterende grondzeiler gestaan, die door de firma Gebr. Gunnewick in verband met windbelemmering is gesloopt. Zij hebben toen de huidige molen laten bouwen. Eén maalstoel draait uitsluitend op de wind. Twee andere maalstoelen worden electrisch aangedreven, waarbij één maalstoel zo nodig kan worden omgeschakeld naar windkracht.

- Sint Antonius van Padua-kerk. Op 12-7-2010 is door noodweer een deel van de kerktoren afgebroken. De brokstukken kwamen terecht op straat en op een café. Er zijn geen gewonden gevallen. Ook elders in de regio Oost-Achterhoek heeft het noodweer schade aangericht, waaronder omvallende bomen. Waarschijnlijk is sprake geweest van een tornado.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Vènesikke.

- Het dorp is in de regio o.a. bekend vanwege de Vragender Kermis (3e weekend na Pinksteren) met optocht, die garant staat voor spektakel, vooral omdat het niet aan regels is gebonden, waardoor de meest spectaculaire praalwagens door de straten trekken.

- Truck- en Tractorpulling (april of mei). - Truck- en Tractorpulling op Facebook.

- Met het motto 'Donatus dendert deur' is op zondag 10 juli 2016 voor het eerst sinds de jaren zestig van de 20e eeuw weer een Donatusprocessie gehouden in Vragender. Tijdens de mis rondom Donatus, de beschermheilige tegen onweer, blikseminslag, milieurampen en voor een goede oogst, zitten alle verenigingen van Vragender met vaandels in de kerk. Daarna is er de Donatusprocessie door het dorp, met o.a. bloemenmeisjes, misdienettes, acolieten en koren. De vrijwilligers die dit initiatief hebben genomen hopen en beogen dat dit weer een jaarlijkse traditie wordt.

- Bultepop (op een zaterdag eind september, bij café Overkamp) is een avondvullend muzikaal spektakel voor jong en oud.

- Het Bun al Meu festival (weekend begin oktober) omvat een popfestival op vrijdag en zaterdag en een Oktoberfest op zondag. Het festival is vernoemd naar het voetbalstadion dat vroeger op het tegenwoordige festivalterrein te vinden was.

- Onder het motto 'Vragender Gengeldorp' is er de jaarlijkse Gengeltocht door en rond het dorp (2e zondag in november). Een unieke want 'jaarlijks eenmalige' tocht, omdat er veelvuldig over particulier eigendom waaronder boerenerven wordt gelopen. Per tocht wordt er toestemming gevraagd en gekregen. Vaak is er een educatief tintje en leuke wetenswaardigheden op de pauzeplek en tijdens de route. Er is toiletvoorziening, er wordt voor een consumptie gezorgd waarbij de erwtensoep erg veel liefhebbers heeft. Vaak is er ergens op de route muzikale ondersteuning. Bij terugkomst staat er een glaasje glühwein voor de gengelaars gereed.

Voor de niet-lokaal ingewijden is natuurlijk nog de vraag: wat is gengelen? Welnu: gengelen wordt in een dialectwoordenboek beschreven als 'doelloos rondlopen'. Er zijn echter meerdere betekenissen van dit woord. De Werkgroep fiets- en wandelpaden van Vragender Belang gebruikt de volgende omschrijving: “Gengelen: rustig en ongedwongen wandelen met de handen in de zakken, genietend van de mooie omgeving en een praatje makend."

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Door haar ligging op een stuwwal uit de ijstijd is Vragender geologisch en historisch gezien een zeer interessante kleine kern. In de loop van haar geschiedenis is de nederzetting mede door de agrarische bedrijvigheid van de bewoners uitgegroeid tot het prototype van een esdorp in Nederland. Vanuit alle windrichtingen betekent een tocht naar dit dorp dat de bezoeker een klim maakt naar de dorpskern op de Bult.

- Vragender is wegens het van oorsprong kleinschalige coulissenlandschap met veel hoogteverschillen geliefd als 'wandeldorp'. Om de recreatieve waarde van het dorp voor zowel inwoners als toeristen nog verder te vergroten, zijn de afgelopen jaren een 5-tal wandelpaden, 'ommetjes', uitgezet die starten en finishen bij het Toeristisch Opstap Punt (TOP) tegenover de kerk. Onderweg geven informatiepanelen uitleg over landschap, flora en fauna. Tevens ligt het in de bedoeling de wandelaars nog meer te laten genieten door langs de routes bepaalde landschapselementen te verfraaien of opnieuw te realiseren.

- 3 km O van Vragender ligt het hoogveengebied Vragenderveen. Hoogveen dat nog leeft. Het groeit aan. In Nederland is er nog geen 100 hectare levend hoogveen meer over. Het Vragenderveen, dat onderdeel uitmaakt van het Korenburgerveen, is 110 hectare groot. De Stichting Marke Vragender Veen heeft daarvan 40 hectare in eigendom en 10 hectare, die eigendom is van andere particulieren, in beheer. Rond het veen ligt een bufferzone die het eigenlijke veen moet beschermen tegen de instroom van voedselrijk water, dat schadelijk is.

Aan de rand van het Vragenderveen is in 2014 een natuurobservatiepost gebouwd. De toren moet meer mensen de gelegenheid geven om het veen te aanschouwen, zonder dat zij een bedreiging vormen voor het kwetsbare gebied. In het zomerseizoen zijn er wel rondleidingen onder leiding van gidsen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Vragender (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Vragender.

- MFA: - In 2011 is in Vragender multifunctionele accommodatie (MFA) De Bult gerealiseerd met o.a. een sporthal en een cultuurzaal.

- Onderwijs: - De Antoniusschool is deelgenoot van de dorpsgemeenschap en wil hierbinnen ook in bredere zin iets betekenen; ze staat niet op zichzelf. De dorpelingen zijn overwegend katholiek en de school is dat ook, maar zij staat zeker ook open voor andersdenkenden. Op dit moment telt de school rond de 100 leerlingen. De verwachting is dat door 'krimp' dit aantal in de komende jaren zal afnemen tot rond de 80 leerlingen.

- Sport: - KSV (voetbal). - Tennisclub.

- Overige verenigingen: - Toneelvereniging Tof Volk is opgericht in 1979.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Vragender Vredehof.

Reactie toevoegen