Vollenhove

Plaats
Stad
Steenwijkerland
Kop van Overijssel
Overijssel

vollenhove kerkstraat ca 1910 [640x480].jpg

Vollenhove Kerkstraat ca. 1910

Vollenhove Kerkstraat ca. 1910

OV gemeente Stad Vollenhove in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Stad Vollenhove in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Stad Vollenhove in ca. 1870 kaart J. Kuijper

OV gemeente Ambt Vollenhove in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Ambt Vollenhove in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Ambt Vollenhove in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Vollenhove

Terug naar boven

Status

- Vollenhove is een stad en voormalige gemeente in de provincie Overijssel, in de streek Kop van Overijssel, gemeente Steenwijkerland.

- De gemeente is aanvankelijk per 1-7-1818 gesplitst in de gemeenten Stad Vollenhove (spreekt voor zich) en Ambt Vollenhove (= het landelijk gebied om de stad heen. Overigens omsloot die gemeente zowel de gelijknamige stad als de stad en gemeente Blokzijl). Per 1-2-1942 zijn die weer samengevoegd tot de gemeente Vollenhove, die in 1973 is opgegaan in de nieuwe gemeente Brederwiede (waar zij de hoofdstad van werd), die op haar beurt in 2001 is opgegaan in de nieuwe gemeente Steenwijkerland.

- Wapen van de voormalige gemeente Vollenhove. - Wapen van de voormalige gemeente Stad.... - Wapen van de voormalige gemeente Ambt....

- Onder de stad Vollenhove vallen ook de buurtschappen De Krieger en Moespot.

Terug naar boven

Naam

In het Nedersaksisch
Veno. Een inwoner van deze stad wordt daarom ook wel een Venose genoemd.

Oudere vermeldingen
944 kopie 2e helft 12e eeuw Fulnaho, 1133 Fullenho, 1146 Vullenho, 1159 Volnho, 1232-1233 Vollenho, 19e eeuw Vollenhoven, 1883 Vollenhove.

Naamsverklaring
De naam is een samenstelling met als eerste lid het Oudnederlandse ful, vôl 'veulen', in genitief meervoud, en als tweede lid 'hoogte', vergelijk het Oudengelse hôh 'hiel, uitstekende landrug', in Nieuwengels dialect hoe. Zie ook Holthone en Meddo.(1)

Terug naar boven

Ligging

Vollenhove ligt in het NW van Overijssel, ZW van Steenwijk, NW van Zwartsluis, en grenst via het Vollenhoverkanaal in het Z, W en N aan de provincie Flevoland (Noordoostpolder).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Stad Vollenhove die, zoals de naam al suggereert, alleen de stad omvatte, 262 huizen met 1.318 inwoners. In 1840 heeft de gemeente Ambt Vollenhove 305 huizen met 1.532 inwoners, verdeeld in dorp Sint Jansklooster 50/250 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Leeuwte (karspel) 98/485, Barsbeek (karspel) 127/652 en Kuinredijk en Baarlo samen 30/145. Verder omvatte die gemeente nog de buurtschappen Kadoelen, Zuurbeek, Heetveld en De Dune. Tegenwoordig telt de stad ca. 1.600 huizen met ca. 4.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Reeds in de middeleeuwen was er sprake van de streek Land van Vollenhove. De naam voor dat gebied is tegenwoordig niet meer in gebruik. Het gebied besloeg wat we tegenwoordig de Kop van Overijssel noemen, en die na een aantal gemeentelijke herindelingen vrijwel overeenkomt met de huidige gemeente Steenwijkerland. De naam als zodanig is nog wel in gebruik, maar nu wordt er het buitengebied rond de stad mee bedoeld (dus niet de hele Kop). Het was destijds een van de drie kwartieren of gewesten van Overijssel (naast Salland en Twente). - Nadere informatie over het Land van Vollenhove. - Canon van het Land van Vollenhove.

Vollenhove wordt in 944 voor het eerst vermeld, krijgt in 1354 stadsrechten maar komt pas in de 15e eeuw echt tot bloei door de visserij op steur en als bijstad van de Hanze. In de 16e eeuw schopt de stad het zelfs tot bestuurlijk centrum van Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel. Georg Schenck van Toutenburg wordt nl. rond 1500 drost van Vollenhove, in 1521 wordt hij Stadhouder van Friesland en later ook van de andere genoemde provincies. Bij het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog (1568) verliest de stad de rol van bestuurscentrum en neemt het belang van de stad af.

Verdere bijzonderheden uit de geschiedenis van de stad zijn dat bij de ontruiming van het eiland Schokland in 1859 de meeste Schokkers naar Vollenhove zijn verhuisd, dat eind 19e eeuw in deze stad een speciaal vissersschip is ontwikkeld, de Vollenhovense Bol (die ook tegenwoordig nog populair is als recreatievaartuig) en dat de stad rond 1940 een belangrijke rol heeft gespeeld als werkhaven voor de inpoldering van de Noordoostpolder.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van deze stad, kun je terecht bij:

- Canon van Vollenhove.

- Geschiedenis, gebouwen en straatnamen van Vollenhove door Henk van Heerde.

- Nadere informatie over verleden en heden van Vollenhove.

- Cultuur Historisch Centrum Land van Vollenhove. In deze instelling is o.a. de Stichting Oudheidkamer Brederwiede opgegaan.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2015 is de herinrichting van de N331 tussen Vollenhove en Zwartsluis gereed gekomen. Doel is verbetering van de verkeersveiligheid en de doorstroming. Om ook (zoog)dieren een veilige oversteek te bieden, is een faunapassage onder de weg aangelegd. Dit is een succes: o.a. steenmarters maken er gebruik van.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Vollenhove heeft een beschermd stadsgezicht. De stad heeft 53 rijksmonumenten.

- Vollenhove heeft 12 gemeentelijke monumenten.

- Landgoed Den Oldenhof omvat 8 rijksmonumenten.

- Gevelstenen in Vollenhove.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Venose Voorjaarsfestijn (februari).

- Havendagen (rond Pinksteren).

- Openluchttheater Toutenburgfestival (2e zaterdag van juni).

- Pleinpop (laatste zaterdag van juni).

- Corso Vollenhove (laatste zaterdag van augustus).

- Survivalrun (2e zaterdag van november).

Terug naar boven

Beeld

- Ca. 500 oude ansichtkaarten van Vollenhove.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Vollenhove (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Vollenhove.

- Nieuws: - Nieuws uit Vollenhove e.o.

- Belangenvereniging: - Belangenvereniging Vollenhove-Stad.

Reactie toevoegen