Volendam

Plaats
Dorp
Edam-Volendam
Waterland
Noord-Holland

Volendam-MSD-20090812-182003.jpg

Volendam, Noord Holland, oude zeilschepen tijdens de Pieperrace

Volendam, Noord Holland, oude zeilschepen tijdens de Pieperrace

Volendam-MSDS-20110614-239553.jpg

Volendam, Noord Holland, de Dijk

Volendam, Noord Holland, de Dijk

Volendam-MSDS-20110614-239625.jpg

Volendam, Noord Holland, de Dijk, het monument ter nagedachtenis van de brand in "het Hemeltje"

Volendam, Noord Holland, de Dijk, het monument ter nagedachtenis van de brand in "het Hemeltje"

Volendam-MSDS-20110614-239585.jpg

Volendam, Noord Holland, de veerboot "Jan Smit" voor de haven

Volendam, Noord Holland, de veerboot "Jan Smit" voor de haven

Volendam-MSDS-20110614-239623.jpg

Volendam, Noord Holland, de haven

Volendam, Noord Holland, de haven

volendam_noord_holland_de_haven_met_moderne_en_oude_visserschepen.4.jpg

Volendam, de haven, met moderne en oude visserschepen

Volendam, de haven, met moderne en oude visserschepen

volendam_noord_holland_de_haven_met_moderne_en_oude_visserschepen.5.jpg

Volendam, de haven, met moderne en oude visserschepen

Volendam, de haven, met moderne en oude visserschepen

volendam_noord_holland_de_haven_met_rechts_de_visafslag.3.jpg

Volendam, de haven, met rechts de visafslag

Volendam, de haven, met rechts de visafslag

volendam_noord_holland_hotel_spaander.1.jpg

Volendam, Hotel Spaander is beroemd en bezienswaardig vanwege zijn collectie van meer dan 1.400 kunstwerken. Het hotel noemt zich dan ook Art Hotel Spaander.

Volendam, Hotel Spaander is beroemd en bezienswaardig vanwege zijn collectie van meer dan 1.400 kunstwerken. Het hotel noemt zich dan ook Art Hotel Spaander.

volendam_noord_holland_hotel_spaander.2.jpg

Volendam, Art Hotel Spaander

Volendam, Art Hotel Spaander

volendam_noord_holland_hotel_spaander.3.jpg

Volendam, Art Hotel Spaander

Volendam, Art Hotel Spaander

volendam_noord_holland_stolphoevekerk.1.jpg

Volendam, de eveneens beroemde want houten Stolphoevekerk, én inmiddels uniek, want de enige van dit type kerk dat nog bewaard is gebleven. Gelukkig is dit markante object niet naar het Openluchtmuseum te Arnhem verhuisd, wat ooit de bedoellng is geweest.

Volendam, de eveneens beroemde want houten Stolphoevekerk, én inmiddels uniek, want de enige van dit type kerk dat nog bewaard is gebleven. Gelukkig is dit markante object niet naar het Openluchtmuseum te Arnhem verhuisd, wat ooit de bedoellng is geweest.

volendam_noord_holland_volendams_museum_sigarenbandenhuisje.6.jpg

Volendam, Volendams Museum, Sigarenbandenhuisje

Volendam, Volendams Museum, Sigarenbandenhuisje

Volendam

Terug naar boven

Status

- Volendam is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek Waterland, gemeente Edam-Volendam (die t/m 1974 alleen Edam heette). Het is de hoofdplaats van de gemeente.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1573 Follendam, 1639 Vollendam, 1745 Voolendam.

Naamsverklaring
Genoemd naar de in 1357 aangelegde dam waarmee de Voor-Ye van de zee werd afgesloten. Mogelijk terug te verbinden met het Zaanse vold, het verleden deelwoord van vollen 'vullen, dichtgooien, dempen', vergelijk het volde land (in 1665 te Krommenie) en het vold (weiland bij Oostzaan). Dus vollen(de)dam* of voldendam*? Verband met het Middelnederlandse (toe)vollewerke, gezegd van een dijk die volgens de voorschriften op de juiste hoogte en breedte was gebracht, is niet waarschijnlijk.(1)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Volendam ligt direct Z van Edam, O van Purmerend en grenst in het O aan het IJsselmeer.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Volendam 196 huizen met 959 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 9.000 huizen met ca. 22.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Oorspronkelijk kwam hier de E, Ye of IJe, waaraan de plaats Edam lag, in de Zuiderzee. In 1357 groeven de Edammers een kortere verbinding tussen het Purmermeer en de Zuiderzee. Daarna werd voor de oude haven van Edam een dam aangelegd en de oude haven werd dichtgemaakt; vandaar Vollendam. Al snel vestigden zich hier boeren en vissers.

Tegenwoordig is Volendam nog altijd bekend als vissersdorp, wat er samen met de kenmerkende klederdracht voor zorgt dat het dorp al decennia lang een toeristisch zeer populair oord is. Het dorp onderscheidt zich verder door het Volendamse dialect, en doordat het een katholiek dorp is een verder overwegend protestantse omgeving.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij de volgende instanties:

- Vereniging Oud Volendam.

- Waarom is Volendam verreweg het meest bekende dorp van Nederland? Waarom bezoeken jaarlijks miljoenen bezoekers uit het buitenland maar ook uit Nederland dit dorp? Hoe komt het dat dit dorp zoveel beroemde artiesten en topsporters voortbrengt? Hoe komt het dat ‘de Volendammer’ altijd wordt gebruikt voor Holland promotie? Waarom krijgt dit dorp wekelijks media-aandacht op onze nationale tv en radio zenders? Bezoek het Volendams Museum en ontdek het! Geniet van de levensechte en authentieke taferelen van het dagelijks leven van vroeger, met veel origineel filmmateriaal en met kunst van de vele kunstenaars die het dorp hebben bezocht. Én als klap op de vuurpijl het sigarenbandjeshuisje: een verbazingwekkend stuk huisvlijt van een Volendammer uitgetreden monnik die 11 miljoen sigarenbandjes in zijn huis heeft opgeplakt als prachtige mozaïeken.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Volendam heeft 3 rijksmonumenten.

- RK kerk van de HH. Maria en Vincentius, in de volksmond de Vincentiuskerk.

- In de 19e eeuw stond de houten Stolphoevekerk met een klein schooltje ernaast op een piepklein eiland achter de dijk van Volendam. Inmiddels staat het monument midden tussen de bebouwing. De historie van het gebouw begint in 1658 als een timmerman uit Hoorn een kerk bouwt in de vorm van een stolpboerderij. In Noord-Holland stonden er meer, wel een stuk of tien. O.a. bij Huisduinen, Camperduin en Den Helder. De Volendamse kerk is de enige van dit type kerk dat nog bewaard is gebleven. Het scheelde niet veel of in 1954 was het afgelopen met het karakteristieke gebouw. Het destijds enige rijksmonument van het vissersdorp stond afgeschreven en vervallen te verkommeren op het Kerkelandje, klaar om in het Openluchtmuseum te Arnhem een nieuw leven tegemoet te gaan. De toenmalige burgemeester van Alkmaar mr. dr. H.J. Wytema heeft succesvol geijverd voor behoud van de kerk.

- Volendam ligt langs de dijk van de vroegere Zuiderzee. De Dijk is dan ook de belangrijkste straat waar het leven van de Volendammers zich al eeuwen afspeelde met buitendijks de haven en binnendijks het dorp. Het is in het buitenland een van de meest bekende plekken van Nederland. Iedere korte (en langere) ‘Holland tour’ voor toeristen komt hier langs. De Dijk is dan ook rijk voorzien van toeristenwinkels, viswinkels, eetgelegenheden en fotostudio’s waar mensen zich in Volendams kostuum kunnen laten fotograferen. Op de dijk bevind zich ook het monument van de desastreuze brand in café Het Hemeltje.

- De haven van Volendam ligt buitendijks aan De Dijk. Het is de thuishaven van moderne schepen, de vissersvloot en van antieke zeilschepen. Ook vertrekt hier de Marken Express, de veerdienst naar Marken. Er worden regelmatig zeilevenementen en wedstrijden gehouden op het Markermeer en de Gouwzee. De visafslag is een monument.

- Mariakapel Maria van het water.

- Houten klokkenstoel met trouwklok uit 1771 (Haven bij nr. 64).

- Het Doolhof.

- Diamantslijperij.

- Gevelstenen in Volendam.

- Volendam heeft vele beroemde bands en artiesten voortgebracht (waaronder BZN, The Cats, Left Side, Canyon, Piet Veerman, Anny Schilder, Nick & Simon, 3js, Maribelle, Martine Bond, Next One, Tol & Tol en Jan Smit), die gezamenlijk worden aangeduid met de Palingsound. Het is dan ook niet verwonderlijk dat je in dit dorp het Palingsoundmuseum vindt. 100%NL zendt op Eerste Kerstdag de Volendam Top 100 uit.

- Hotel Spaander is beroemd en bezienswaardig vanwege de vele schilderijen die er hangen. Leendert Spaander begint hier in 1881 een hotel en nodigt kunstenaars van over de hele wereld uit om hier te komen schilderen. Hij zorgt voor een atelierruimte achter het hotel. Als dank schenken zij Spaander schilderijen. Mede dankzij dochter Alida Spaander die vanaf 1919 het hotel voortzet, is de collectie uitgegroeid tot meer dan 1.400 kunstwerken. Het hotel noemt zich tegenwoordig dan ook met recht Art Hotel Spaander.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- De Pieperrace (weekend in april) is een zeilwedstrijd voor traditionele platbodems op het zuidelijke IJsselmeer, voor de kust van het dorp.

- Volendam gaat tijdens de Volendammerdag (laatste weekend van juni) terug in de tijd. Deze dag staat in het teken van haar culturele geschiedenis. De Volendammers tooien zich in hun kleurrijke klederdracht en zo doen de inwoners samen de oude cultuur herleven. Het veelzijdige programma staat bol van muziek, kunst, cultuur en sport en biedt jong en oud uitstekend vermaak.

- De Kermis (eerste weekend van september) is hét evenement van het jaar in het dorp. Veel Volendammers sparen er het hele jaar voor.

- Kunst Kijken Volendam (weekend in oktober).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Pop- en Cultuurhuis PX.

- Van half maart t/m oktober is er een toeristische veerdienst naar Marken v.v..

- Een bezoek aan Uniek Volendam, de multimediale inloopdocumentaire in het Kras Stadion, duurt ongeveer een uur. Jan Smit heet je welkom en neemt je virtueel mee door het dorp. Hij ontmoet tal van bekende Volendammers. Zij vertellen op een zeer persoonlijke manier over het leven in dit wereldberoemde dorp. Over de successen in de muziek, de sport en het bedrijfsleven. En hoe het komt dat Volendam toeristisch zo groot geworden is. Hun verhalen zijn doorspekt met humoristische anekdotes. Unieke beelden tonen de hoogtepunten. Wat kun je er zoal doen?: Loop met Jan Smit over de Volendamse Dijk / Verbaas je over schilderijen die tot leven komen / Krijg kippenvel bij het kampioenschap van FC Volendam / Luister en bekijk de meer dan 100 Gouden platen die Volendamse muzikanten bezitten / Schuif aan tafel bij een echt Volendams gezin / Hoor alles over de Volendamse Kermis / Zing mee in het achtergrondkoor van Nick & Simon / Pel zoveel mogelijk garnalen / Lach om de achtergrond van vele bijnamen / Speel interactief een spel en stop alle penalties / Test samen met je vrienden je kennis over het dorp tijdens de interactieve quiz.

- In Experience Volendam (geopend in 2015) beleef je met de Oculus Rift een spannend avontuur waarin je de Watersnoodramp van 1916 deels ervaart en bovendien 360 graden kunt rondkijken in het dorp in vroeger tijden. Een Oculus is een virtual reality bril die je ogen omsluit en waarbinnen je beeld ziet. Als je hoofd beweegt, draait het beeld met je mee. Dit zorgt ervoor dat de drager van de bril zich geheel ondergedompeld voelt in de virtuele wereld. De Experience gebruikt de Oculus om bezoekers het dorp anno 1916 op unieke wijze te laten beleven. Deze onvergetelijke en spannende virtuele reis is toegankelijk voor jong en oud. Met behulp van de allernieuwste virtual reality technieken voert de Experience je mee naar het verhaal van een jonge visser die uit varen gaat, de watersnood overleeft en op zoek gaat naar zijn aanstaande bruid.

Experience Volendam is gevestigd in het complex waarin (op de 1e verdieping) ook café 't Hemeltje was gevestigd, dat in de nieuwjaarsnacht van 2000 op 2001 is afgebrand, waarbij 14 jongeren omkwamen en 180 personen gewond raakten, van wie velen ernstig en voor het leven verminkt. De germeente heeft het pand gerestaureerd en zocht er een herbestemming voor. Dat is middels de Experience dus gelukt. De iniatiefnemers gaan respectvol met voorheen café 't Hemeltje om: dat gedeelte wordt niet in de Experience betrokken.

- Zwembad De Waterdam.

- Parkeren doe je in de Parkeergarage Centrum Volendam.

Terug naar boven

Beeld

- Panoramisch uitzicht op Volendam vanuit een 90 meter hoge attractie op de kermis d.d. september 2015.

- Prachtig filmpje van Volendammers anno 1925, helaas zonder geluid.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Volendam (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuw-Volendam, nieuwsblad voor de gemeente Edam-Volendam en omstreken.

- Sport: - FC Volendam (voetbal). - RKAV Volendam (voetbal). - Wielervereniging Beet-It. - Handbalvereniging. - ZVV is een fusie van bijna alle Volendammer zaalvoetbalverenigingen, zijnde VFA Voldafar, Intervent, Café Rex, Schoonmaakbedrijf Succes, Gat van Nederland, Groevenbeek, Real, Kras Boys, Jan Tol van Aart en Facs Zuiderzee.

Reactie toevoegen