Vilsteren

Plaats
Dorp
Ommen
Salland
Overijssel

vilsteren uitspanning vilsteren ca 1910 [640x480].jpg

Vilsteren Uitspanning Vilsteren ca. 1910

Vilsteren Uitspanning Vilsteren ca. 1910

Vilsteren

Terug naar boven

Status

- Vilsteren is een dorp in de provincie Overijssel, in de streek Salland, gemeente Ommen. T/m 30-4-1923 gemeente Ambt Ommen.

- Onder het dorp Vilsteren valt ook de buurtschap Achterveld.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Vilsteren ligt op het gelijknamige landgoed, WZW van Ommen, en heeft een compacte dorpskern met een groot buitengebied. Het dorpsgebied grenst in het N aan de Vecht en in het O aan de N348 (Ommen-Raalte).

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Vilsteren 22 huizen met 146 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 150 huizen met ca. 390 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Vilsteren is een esdorp, voor het eerst genoemd in 1244. Al in 1381 is er sprake van een hof en in 1690 blijkt het bestaan van een spieker. De marke bestaat in 1457 uit zes en in 1664 uit elf erven, waar gemengd bedrijf plaatsvindt met akkerbouw op de enkgronden en veeteelt op de groengronden langs de Vecht. Eén daarvan, erve Gerner, biedt vanaf 1675 onderdak aan een katholieke schuilkerk. In de 18e eeuw raakt gaandeweg de hele marke in één hand en ontstaat het landgoed Vilsteren.

Rond 1830 wordt de weg van Zwolle naar Ommen over het dorp aangelegd. Na 1850 volgt de vernieuwing van een aantal boerderijen en de bouw van een molen. In 1902 krijgt Vilsteren een, inmiddels verdwenen, haltegebouw aan de spoorlijn Zwolle-Ommen, waarmee het dorp verder wordt ontsloten. Na 1945 vindt een herverkaveling plaats van de essen, en sinds 1973 zijn de meeste boerderijen aan de pachters verkocht. Het resultaat is een katholieke enclave met een gaaf gebleven dorpsstructuur, waarin landhuis, kerk en pastorie liggen aan een driezijdig veld met een brinkachtig karakter.(1)

Terug naar boven

Actuele situatie

- Er wordt dikwijls gezegd dat Vilsteren een dorp met ‘pit’ is. Een actieve woon- en leefgemeenschap met een kerk, school, herberg en een aantal ondernemingen. Een gemeenschap waar het verenigingsleven bloeit. Een dorp met maar liefst 17 verenigingen waaronder een bruisende carnavalsvereniging, een aktieve voetbalvereniging, zangkoren, een ouderenvereniging en een activiteitencommissie.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Vilsteren heeft 20 rijksmonumenten.

- Vilsteren heeft 4 gemeentelijke monumenten.

- Vilsterse Molen. - Interview met molenaar Jos Rutten (2017).

- R.K. Begraafplaats.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Activiteiten Commissie Vilsteren heeft als doel het organiseren van activiteiten om zo fondsen te werven voor restauratie en onderhoud van kerk en parochiehuis. De commissie bestaat uit een vast groepje vrijwilligers. Dit groepje organiseert in grote lijnen alles rondom de activiteiten. Al naar gelang de activiteit worden er verschillende vrijwilligers bij de activiteit betrokken, bij de kerstwandeltocht zijn bijvoorbeeld wel 80 vrijwilligers in de weer. De commissie organiseert met name het Paasvuur, de Typisch Vilsterse Wandeltocht, de Balkenbrijwandeltocht, en de Levende Kerstwandeltocht.

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Piepenplassers is opgericht in 1968.

- Elk jaar op 1e paasdag wordt in Vilsteren traditiegetrouw het Paasvuur ontstoken. De leden van de Scouting steken om 20.30 uur hun fakkels aan met de paaskaars uit de Willibrorduskerk. Voor het kerkgebouw kunnen kinderen een lampion kopen. Vervolgens gaan de welpen gevolgd door vele belangstellenden in een korte fakkel- en lampionoptocht op weg naar de paasbult aan het Stuwepad. Nadat een kort woord is gericht tot de aanwezigen, wordt de paasbult ontstoken. Onder het genot van een hapje en drankje kan men zich warmen bij het vuur.

- Op een zondag begin mei kun je wandelen, kijken en proeven tijdens de Typisch Vilsterse Wandeltocht. Speciale koeien (Lakenvelders) tref je aan en je gaat spelt proeven. Vilsteren heeft fantastische producten van eigen bodem. De smaakpapillen zullen niet teleurgesteld worden. Want wandelen in Vilsteren; dat smaakt! Je kunt kiezen uit de afstanden 5, 10 en 15 km. Deelname kost €3,- (volwassenen) en €1,50 (kinderen). Hiervoor ontvang je informatie over de bezienswaardigheden onderweg. En na afloop kun je genieten van een kopje koffie of thee. Tevens kun je tegen een geringe bijdrage genieten van overheerlijke pannenkoeken.

- Vilsteren Bruist! (1e zaterdag van juli) wordt samen met 12 verenigingen georganiseerd. Elke vereniging draagt actief bij. De ene verkoopt oliebollen, haring of krentewegge, de andere voert een prachtig toneelstuk op of begeleidt actieve spelen. Op deze dag heb je vrije toegang tot vele prachtige gebouwen die het dorp rijk is waaronder de neogotische pseudobasiliek, de molen, authentieke paardenstallen, de koeschuur, en ook de tuin van Huize Vilsteren. Zowel moderne als authentieke ambachten worden getoond. Wat te denken van de heerlijke geur van broodbakken of het roken van palingen. Maar ook het maken van prachtig aardewerk, schilderijen of grote houtsculpturen. Op de Ambachtenmarkt vind je veel zelfgemaakte producten; van hippe accessoires tot mooie sculpturen, van heerlijke wijnen tot de lekkerste jam van het Vechtdal.

Verder is er een rommelmarkt, met een apart gedeelte voor kinderen. De hele dag vinden er door heel Vilsteren heen optredens plaats van verschillende (shanty)koren en straatmuzikanten. Bij het ondergaan van de zon wordt het programma voorgezet in en rondom de feesttent midden in het dorp. Zo vindt er een ludieke veiling plaats. Samen met overheerlijke hapjes vanuit de verschillende eetstandjes wordt het samen met verschillende artiesten en een DJ een bruisende zomeravond. Al met al een dagje Genieten met een grote G.

- Het najaar zorgt voor prachtige taferelen. Tijdens de Balkenbrijwandeltocht (op een zondag eind oktober) kun je genieten van Vilsteren in herfsttooi. Je kunt starten tussen 10.00 en 13.00 uur. Deelname kost 3 euro. Je ontvangt een boekje met informatie over de punten waar je langs wandelt. Na afloop kun je in het Landgoedcentrum genieten van een stukje overheerlijke traditionele balkenbrij.

- Op tweede kerstdag bij het invallen van de avond kun je in de bossen van Vilsteren onder begeleiding van een verteller een wandeling maken door het kerstverhaal (in 2017 voor de 24e keer). Tijdens deze Levende Kerstwandeltocht ervaar je welke ontberingen de herders in het begin van de jaartelling tijdens een volkstelling hebben moeten ondergaan. Je ontmoet de herders, Romeinen, een engel, de drie koningen kom je onderweg tegen en uiteindelijk zul je Jozef, Maria en het kindje Jezus aantreffen in een stalletje.

Vanaf 17.00 uur vertrekt er iedere 10 minuten een groep vanuit het Parochiehuis. De laatste groep vertrekt om 21.00 uur. De voorverkoop van de kaartjes is in het Parochiehuis achter de kerk van Vilsteren op een zaterdag rond 10 december 2017, van 13.30 tot 14.30 uur. Ze kosten 4,50 euro per stuk. Het heeft overigens geen zin om 26 december op de bonnefooi te komen, want doorgaans zijn de kaartjes van tevoren al uitverkocht.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- "Vraag tien willekeurige mensen wat een landgoed is en negen zullen antwoorden dat het iets met een groot huis of kasteel is. Soms zal er ook gesproken worden over de tuin eromheen of het bijhorende park, maar dan houdt het waarschijnlijk wel op. Een landgoed is echter veel meer. Het gaat bij een landgoed nu juist om de samenhang van de verschillende functies. Het beheer van het landgoed is erop gericht het geheel in stand te houden, verder te ontwikkelen en aan de volgende generatie over te dragen. De gebouwen, bossen, natuurterreinen, landerijen, boerderijen e.d. vormen dus zowel landschappelijk, cultuurhistorisch als economisch een eenheid waarbij er onderdelen zijn die geld opleveren en onderdelen die geld kosten. Voor het behoud van het landgoed met alle aanwezige waarden is het natuurlijk van belang dat inkomsten en uitgaven met elkaar in evenwicht zijn.

Landgoed Vilsteren voldoet voor 100% aan de hiervoor genoemde omschrijving van een landgoed. Op dit moment is het landgoed ca. 1.051 hectare groot. Hiervan is ca. 416 hectare landbouwgrond (grotendeels verpacht aan boeren), ca. 530 hectare is bos en natuurterrein en de rest bestaat uit het dorp, de wegen, waterpartijen, het Gasuniecomplex etc. Het is een particulier familielandgoed ondergebracht in een BV. Voor het beheer is de directeur-rentmeester verantwoordelijk. Uitgangspunt hierbij is het beleid zoals dat door de aandeelhouders is vastgesteld in het beleidsplan." Aldus de site van Landgoed Vilsteren.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Vilsteren (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Plaatselijk Belang Vilsteren is opgericht in 1977. Het is een vereniging met veel leden en een actief bestuur. Het bestuur onderhoudt contacten met Landgoed Vilsteren, met het gemeentebestuur van Ommen en met de bestuursleden van de Plaatselijk Belang-verenigingen uit de regio.

- Onderwijs: - St. Willibrordusschool.

- Jeugd: - Scouting St. Lodewijkgroep in Vilsteren heeft voor zover ons bekend geen website (meer).

- Muziek: - Shantykoor De Stuwzangers omvat ca. 50 zangers en 5 muzikanten. Ze treden veel op bij evenementen in de wijde omgeving zoals braderieën, speciale marktdagen, fairs en dergelijke. Ook verzorgen ze optredens in bejaarden- en verzorgingsinstellingen. Ze worden ook af en toe door particulieren uitgenodigd om er samen een mooi feestje van te maken. En er staan ook optredens in Duitsland op de agenda.

- Sport: - v.v. Vilsteren (voetbal) is opgericht in 1981. - Tennisvereniging.

- Openbaar vervoer: - Sinds april 2017 is er de Buurtbus Vilsteren, die rijdt tussen Dalfsen en Ommen. In totaal bemensen ca. 30 vrijwilligers de bus, waardoor iedereen gemiddeld maar ca. 1x in de 14 dagen dienst hoeft te doen. Dankzij deze bus worden ook o.a. de buurtschappen Hessum, Vennenberg, Rechteren, Giethmen en Dalmsholte aangedaan.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Vilsteren, met foto's van de grafzerken.

Reactie toevoegen