Veldhoek

Plaats
Buurtschap
Bronckhorst Berkelland
Achterhoek
Gelderland

veldhoek_veldhoeksfeest_2016.jpg

Hét evenement van het jaar in de Hengelose en Ruurlose buurtschap Veldhoek is het Veldhoeksfeest (weekend in september) met allerlei sport- en spelactiviteiten en 's avonds liveoptredens. In 2019 is het voor de 100e keer, dus dan is het extra groot feest!

Hét evenement van het jaar in de Hengelose en Ruurlose buurtschap Veldhoek is het Veldhoeksfeest (weekend in september) met allerlei sport- en spelactiviteiten en 's avonds liveoptredens. In 2019 is het voor de 100e keer, dus dan is het extra groot feest!

Veldhoek

Terug naar boven

Status

- Veldhoek is een buurtschap (hoewel het een kerk heeft en dus ook dorp genoemd zou kunnen worden) in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, in deels gemeente Bronckhorst (t/m 2004 gemeente Hengelo), deels gemeente Berkelland (t/m 2004 gemeente Ruurlo).

- De buurtschap Veldhoek valt, ook voor de postadressen, deels onder het dorp Hengelo, deels onder het dorp Ruurlo.

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Veldhoek ligt in de ZO uithoek van de voormalige gemeente Hengelo en in de ZW uithoek van de voormalige gemeente Ruurlo, rond de provincialeweg N315 Ruurlo-Zelhem (die ter plekke Veldhoekseweg heet, en N hiervan op Ruurlo's grondgebied Zelhemseweg heet en Z hiervan op Zelhems grondgebied Ruurloseweg heet).

Terug naar boven

Statistische gegevens

- De huidige kern van Veldhoek ligt rond de Veldhoekseweg op Hengelo's grondgebied. Kennelijk was die kern er in 1840 nog niet, want in dat jaar wordt de buurtschap in de Volkstelling alleen vermeld onder de gemeente Ruurlo, met 30 huizen en 238 inwoners. Ook op de gemeenteplattegronden van Hengelo en Ruurlo uit 1867 staat de buurtschap alleen op de kaart van de gemeente Ruurlo ingetekend. Op Hengelo's grondgebied lijkt het huidige Veldhoek dan nog onontgonnen gebied.

Terug naar boven

Geschiedenis

Rond 1800 is de streek van Halle-Heide, Wolfersveen en Veldhoek nog grotendeels woest en onbebouwd. Grote heidevlakten, zandbulten, bossen en venen wisselen elkaar af, kriskras doorsneden door enkele zandwegen, kortom een ruig gebied. Aan de uiterste zuidrand van de gemeente Ruurlo staat een handjevol huizen die een kleine woongemeenschap vormen. Net als de andere Ruurlose buurtschappen krijgt deze een naam met -hoek als uitgang: de Veldhoek.

Niet ver van de Boskapel, aan de Beumersteeg, begint Berend Hendrik Barendsen, “Meester Bernard”, in augustus 1835 onderwijs te geven. “Meester Bernard” vraagt de gemeente Ruurlo om een nieuw gebouw. In 1843 wordt in een raadsvergadering besloten tot nieuwbouw van een school. De gemeente Ruurlo, het rijk en de provincie betalen elk een derde deel. Ruurlo moet echter ook zorgdragen voor de grondverwerving. Het is baron van Heeckeren van Kell van Huize Ruurlo die de grond aan de Boskapelweg beschikbaar stelt. In de goede dagen trekt de Veldhoekschool leerlingen uit 4 gemeenten: Ruurlo, Hengelo, Zelhem en Vorden. Een telling uit 1845 geeft aan dat in die tijd maar liefst 120 leerlingen de school bezoeken.

Maar als zowel de gemeente Ruurlo als Hengelo besluiten om een nieuwe school te stichten in de buurtschapen De Bruil en Varssel, vermindert het aantal leerlingen in de Veldhoek sterk. Op 1 september 1882 wordt het gebouw als school gesloten. Ruim 20 jaar doet het nog dienst als zondagsschoolgebouw. Baron Alexander, de vader van de later bekende jonker Bobby, laat het schooltje opknappen en voorziet het van een torentje met klok. In 1885 wordt het een godshuis. Er komen predikanten van elders om voor te gaan in deze Boskapel. Tevens zijn er veel diensten in samenwerking met de schoolkinderen en het wordt ook veel bezocht door bruidsparen. Het kapelbezoek loopt uiteindelijk terug, evenals de financiële mogelijkheden van de kerk. In 2004 wordt de Boskapel gesloten als godshuis.

Begin 1900 komt ook aan de Hengelose kant van de gemeentegrens de ontginning en boerderijbouw op gang. Zo ontstaat er een nieuwe Veldhoek en daarmee nieuwe behoefte aan een centraal gelegen school. Na enige touwtrekkerij over de plaats waar deze zou moeten komen, hakt weer baron Van Heeckeren de knoop door. Hij biedt, natuurlijk net op Ruurlo’s grondgebied, grond aan voor de nieuwe christelijke school, die op 30 maart 1917 feestelijk wordt geopend. Aan de Kapersweg staat deze School met de Bijbel met het opschrift “Laat de kinderen tot mij komen”.

In 1898 wordt er een spoorlijn gelegd van Doetinchem naar Ruurlo, voor zowel goederen- als personenvervoer. In Zelhem is het station bij Oldeboom (tegenwoordig zwembad De Brink) en in Wolfersveen is vanaf 1921 ook een stationnetje, de schuur van het station is nog altijd aanwezig op het Zand. In Ruurlo is het station nog op dezelfde plaats. In 1932 heeft op ’t Zand een grote brand gewoed. Vonken van de treinwielen of gloeiend as uit de locomotief hebben toen de heide in vlammen gezet. Vele hectares zijn in de as gelegd. In juni 1937 wordt de spoorlijn opgeheven, omdat het busvervoer op gang komt en voor de gewone burger was vervoer per trein toch al onbetaalbaar.

In mei 1940 wordt de Stellingweg verhard met brokken puin, zodat de Duitsers er met vrachtwagens makkelijk over kunnen rijden. Overal worden zoeklichten geplaatst, zo ook aan het eind van de Stellingweg. Door middel van deze zoeklichten sporen de Duitsers Engelse bommenwerpers op om deze vervolgens neer te schieten. Het zoeklicht heeft maar één jaar dienst gedaan, daarna waren de vliegtuigen voorzien van radarapparatuur.

De aanleg van de weg Doetinchem-Zelhem-Ruurlo in 1928 is van grote betekenis voor de ontsluiting van de Veldhoek. In 1933 wordt café-pension Wentink gebouwd aan de Veldhoekseweg, aan de overkant was er al de smederij van Hein Alfers, later Eelderink. Verder was er nog bakker/kruidenier Kreunen, de molen en maalderij van Coops, fietsenzaak, winkel en benzinepomp van Kappert en een manifacturenwinkel van Mulder. Aan de Ruurlose kant, achter de basisschool, was er nog een bakker, kruidenier Wolsheimer.

Het Veldhoeks feest werd in een feesttent naast het café voor het eerst georganiseerd. Café Wentink was meer dan een sociale ontmoetingsplaats. Hier werden in het begin ook kerkdiensten gehouden. Het orgel stond permanent in het café. De kerkdiensten werden ook bezocht door de mensen uit ’t Wolfersveen en Varssel. De Hervormde gemeente in Hengelo en Zelhem wilde zo bezien of het nodig was een kerk te bouwen in de Veldhoek. Nadat de behoefte duidelijk was gebleken, werd de kapel neergezet in 1951 aan de Schapendijk en daarmee lag ook de naam De Goede Herder voor de hand.

Er werd altijd veel samengewerkt met mensen uit omliggende buurtschappen. Zo is ook voetbalvereniging Wolfersveen tot stand gekomen op initiatief van heren uit Veldhoek en Wolfersveen. Zij wilden de voetbalvereniging D.E.S oprichten; Door Eendracht Sterk. Deze naam bleek bij de bond al vergeven te zijn, daarom werd het V.V. Wolfersveen op 1-11-1947. In de beginperiode voetbalde men in de wei van de familie L. Visschers aan de Veldhoekseweg. Voor de wedstrijd werden de palen die voor het doel dienden in de grond gezet. Daar tussen spande men een touw dat als lat diende. De afmetingen van het veld wisselden nog wel eens. Daarna werd er gevoetbald in een wei aan de Klaverdijk. Vanaf seizoen 1948-1949 ging men voetballen op het huidige terrein, destijds van de familie Susebeek. (bron: Veldhoeks Belang)

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Basisschool Veldhoek, in het buitengebied van de buurtschap op Ruurlo's grondgebied gelegen (Kapersweg 6), heeft na afloop van schooljaar 2012-2013 de deuren moeten sluiten.

- Anno 2015 is het de intentie van de International Advent School, tot dan nog gevestigd in de voormalige Schildersoordschool in Zelhem en Het Kervel in Hengelo, om te verhuizen naar Veldhoek. - Videoreportage waarin de school aan potentiële gegadigden toelicht hoe zij te werk gaat.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- De kleine, eenvoudige Hervormde (PKN) Kapel De Goede Herder in buurtschap Veldhoek (Schapendijk 4, in het kerntje op Hengelo's grondgebied) dateert uit 1951. Kapel De Goede Herder staat onder verantwoordelijkheid van de Protestantse Gemeenten Zelhem en Hengelo. Voorgangers uit beide gemeente gaan voor in de kapel. Het kapelbestuur behartigt de dagelijkse zaken rond de kapel. "Op 8 april 2010 was er een extra gemeenteavond in de Goede Herder Kapel. Op deze avond waren heel wat mensen aanwezig die zich betrokken voelen bij de kapel. Centraal stond het gesprek over het voorstel dat door de kerkenraden van Hengelo en Zelhem was gedaan naar het kapelbestuur, nl. om het aantal kerkdiensten drastisch terug te brengen. Dit heeft te maken met het geregeld te geringe bezoekersaantal in de kerkdiensten in de kapel. Een gevoel van teleurstelling overheerste. De teleurstelling dat het zo is gegaan. Maar er was ook het realisme: we zien dat het niet anders is en dat het zo ook niet kan. Vanaf de zomervakantie zal het aantal kerkdiensten in de kapel worden teruggebracht naar één in de maand, er volgt nog overleg in het kapelbestuur welke zondag dat zal zijn. Hiervan zullen zes diensten worden ingevuld door Hengelo en Zelhem en zes diensten door de 4-de-zondagcommissie. Bij deze diensten komen de feestdagen (Kerstavond, Pasen en Pinksteren). Nogmaals, het is met pijn in het hart dat deze beslissingen zijn genomen, maar we hebben wel de hoop en de verwachting uitgesproken dat we van deze maandelijkse diensten in de Goede Herder Kapel diensten zullen maken, waar de mensen graag heen zullen gaan. Ds. Christien Ferrari-van Schuppen."

- De voormalige Hervormde Boskapel in buurtschap Veldhoek (Boskapelweg 6, in het buitengebied op Ruurlo's grondgebied) is in 1843 gebouwd als school en in 1887 omgevormd tot kapel. Het torentje is in 1927 toegevoegd. In 1953 vond de laatste renovatie plaats en kwam het gebouwtje op de gemeentelijke monumentenlijst. Na de laatste dienst op 12 oktober 2003 is de kapel gesloten. De kapel is te koop gezet, maar had aanvankelijk geen woonbestemming. Later is er wel toestemming gekomen om er in te wonen. Het pand is in 2005 verkocht en herbestemd tot woning. De vraagprijs was 299.000 euro.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Hét evenement van het jaar in de Veldhoek is het Veldhoeksfeest (laatste weekend van september, in 2017 al voor de 98e keer, dus in 2019 extra groot feest want dan is het de 100e keer). Op vrijdagavond is de aftrap met een toneelavond, die verzorgd wordt door toneelspelers uit de buurtschap en omgeving. Na afloop is er altijd gezellige dansmuziek. Op zaterdagmorgen is er een prachtige allegorische optocht waarbij iedereen zijn mooiste creaties laat zien. Hierna wordt het openingsschot gelost van het vogelschieten. Op de weide starten de diverse Volksspelen, met als afsluiting het Rode draad-spel, wat altijd garant staat voor veel spektakel en plezier. De zaterdagavond wordt afgesloten met een live optreden van een band.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- De Trage Tocht Veldhoek (16 km) is een prachtige rondwandeling door het Achterhoekse coulissenlandschap, bijna volledig over brede onverharde paden en wegen. Je loopt in een grote boog om de bosgebieden van Landgoed ’t Zand en Het Oude Schot heen en blijft steeds aan de rand van bos en boerenland. De route maakt een kleine doorsteek door bosgebied Het Klooster naar de buurtschap Dunsborg. Aan de namen van wegen als Schapendijk, Berkendijk, Elferinkdijk en Oosterindijk kun je zien dat dit deel van de Achterhoek vroeger vaak onder water stond. Daarom werden er dijken gebouwd om wegen aan te leggen. Nu kun je hier genieten van rust en stilte.

Terug naar boven

Links

- Belangenorganisatie: - Veldhoeks Belang is de belangenvereniging voor de inwoners van de buurtschap Veldhoek. Veldhoeks Belang zet zich in om de leefbaarheid in de buurtschap op een zo goed mogelijk peil te houden en waar mogelijk te verbeteren en is de spreekbuis voor de inwoners naar de gemeenten Bronckhorst, Berkelland en diverse andere instanties.

Reactie toevoegen