Velden

Plaats
Dorp
Venlo
Noord-Limburg
Limburg

velden_de_wuilus_kopie.jpg

Velden, carnavalsvereniging De Wuilis heeft in 2016 zijn 66-jarig bestaan gevierd (in de carnavalswereld rekent men met eenheden van 11), maar voelt zich kennelijk nog altijd fris en fruitig, oftewel "jónk, gek en gaaf".

Velden, carnavalsvereniging De Wuilis heeft in 2016 zijn 66-jarig bestaan gevierd (in de carnavalswereld rekent men met eenheden van 11), maar voelt zich kennelijk nog altijd fris en fruitig, oftewel "jónk, gek en gaaf".

Velden

Terug naar boven

Status

- Velden is een dorp in de provincie Limburg, in de streek Noord-Limburg, gemeente Venlo. T/m 2009 gemeente Arcen en Velden.

- Onder het dorp Velden vallen ook de buurtschappen Bong, De Krosselt, De Voort (deels), Hasselderheide, Hasselt, Het Vorst, Schandelo en Vilgert. Dat zijn in totaal 8 buurtschappen. Oorspronkelijk heeft ook een deel van de vroegere buurtschap, tegenwoordig Venlose wijk Genooi onder het dorpsgebied van Velden gevallen.

Terug naar boven

Naam

Bijnaam
De Veldenaar wordt kaaskop genoemd, in het dialect kieëskop, afgeleid van de Fluiterskieës, een product dat vroeger in Velden werd gemaakt.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Velden grenst in het W aan de rivier de Maas en Grubbenvorst, in het NW aan Lottum, in het N aan Lomm, in het O aan Duitsland en de Duitse plaats Straelen, in het Z aan 't Ven, de A67 en Venlo, en ligt NO van Knooppunt Zaarderheiken (A67/A73) en Blerick en ZO van Horst.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Velden 34 huizen met 203 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.000 huizen met ca. 5.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- In het in 2012 door Stichting Veldens Boek gepubliceerde 465 pag. dikke boek 'Velde tussen grens en Maas, wie'ste bis en wie'ste vruejer waas' wordt de geschiedenis verteld van Velden, vanaf de eerste mens die zich in de oertijd in en om Velden vestigde tot de moderne mens van 2010. In het boek, waar 8 jaar aan is gewerkt, komen landschap en natuur, land- en tuinbouw, handel en nijverheid, bestuur en kerkelijk leven uitgebreid aan bod. Ruim baan is er voor de laatste 100 jaar met aandacht voor o.a. de oorlogsjaren, de Maasoverstromingen, nieuwbouw en bevolkingsgroei, en voor het rijke verenigingsleven op sportief en cultureel gebied. Het boek is inmiddels uitverkocht, en daarom nu ook op CD beschikbaar. Via de link is het boek ook online te lezen. Daar kun je ook lezen hoe je de CD kunt verkrijgen.

- Streekmuseum De Hansenhof is gevestigd in een prachtige historische boerderij met bijgebouwen. Het museum toont diverse oude beroepen, waaronder de wever, wagenmaker, koperslager, klompenmaker en sigarenmaker. Ook wordt een beeld gegeven van het dorpsleven, dat is vastgelegd in vele albums met oude foto's, bid- en gedachtenisprentjes. Ook zijn er diverse gebruiksvoorwerpen, een oude winkel en een bakhuis te zien, en bodemvondsten van Kasteel Arcen en andere locaties in de voormalige gemeente Arcen en Velden.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Dorpsontwikkelingsplan Velden (2012).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Velden heeft 6 rijksmonumenten.

- Mariakapellen in Velden en Schandelo.

- In 2006 is een Beeldenfontein geplaatst op de Markt. De fontein is een kunstzinnige verbeelding van Gekke Maondaag. 5 beeldjes staan al dansend rondom de fontein. Het getal 5 geeft het groepsgevoel weer en symboliseert tevens de afkomst van de diverse buurtschappen in Velden, vanwaar de jeugdige kerels die verbeeld zijn, vandaan komen. Deze jonge mannen, tussen de 16 en maximaal 30 jaar oud, zijn op originele wijze verkleed. Zoals de jas binnenste buiten gekeerd, zakdoek om het hoofd als baard, resten van gordijnen als mantel en meer van dergelijke creatieve vondsten uit het begin van de vorige eeuw. De beelden zijn ontworpen door de Veldense kunstenares Mieke Knaapen.

- Op de Markt staat ook een bronzen koe met vallend melkmeisje, gemaakt in 1980 door Nicolas van Ronkenstein (1933), een pseudoniem voor Joseph Hendrik Nicolas. Hij heeft deze naam aangenomen om verwarring met zijn beroemde oom de kunstenaar/glazenier Joep Nicolas te voorkomen. De koe staat symbool voor het agrarisch verleden van Velden. Tot 1928 stond aan de overkant in de Koestraat de Coöperatieve Stoomzuivelfabriek St. Isidoris, in de volksmond 'De Fuu' (afgeleid van het 'centrifugeren' van de melk).

- En dan staat op de Markt ook nog de dorpspomp uit vermoedelijk 1855-1860. In 1872 geeft het Geneeskundig Staatstoezicht voor Brabant en Limburg opdracht aan de Gemeente Arcen en Velden om "het water van deze openbare pomp te onderzoeken, gezien de ligging nabij de begraafplaats te Velden". De uitkomst zal zeker goed zijn geweest, want de pomp is in gebruik gebleven. Volgens ooggetuigen gaf de pomp veel en goed water dat veelal diende voor huishoudelijk gebruik. De was werd bij de pomp in een grote teil gespoeld en even verderop "op de bleik gelag". Ook leverde de pomp een bijdrage aan de brandveiligheid: de brandspuit, die even verderop was gestald, werd bij brand aan de pomp gevuld. Was de pomp voor de volwassenen een sociale ontmoetingsplaats, voor de kinderen fungeerde ze tevens als speeltuig: de zwengel deed dienst als schommel. Bovendien was de pomp aanvankelijk multifunctioneel: tot ca. 1930 fungeerde ze tevens als lantaarnpaal; bovenop was een lantaarn geplaatst. Na de invoering van het elektriciteitsnet werd ze gesierd met een ronde bol als hét symbool voor Velden bij uitstek: de Veldense kieës. Tot 1952 is de pomp hier in dienst gebleven, daarna heeft hij nog even in Lomm dienst gedaan. Begin jaren zeventig is de pomp overgenomen door toenmalig wethouder Sra Peters, die hem in de tuin van zijn boerderij in 't Vorst plaatste. In 2009 is de pomp herplaatst op de Markt. In 2012 is de pomp gerestaureerd en sindsdien geeft hij weer water. De pomp is daarmee het eerste openbare drinkwaterpunt van de gemeente Venlo geworden.

- Het is druk met kunstwerken op de Markt in Velden, want in 2011 is er nóg een kunstwerk geplaatst, en wel het bronzen beeldje van Trienke, als symbool voor de emancipatie van de vrouwen in Velden. In Velden viert het St. Sebastianusgilde elk jaar in januari van oudsher de Gilde Dagen. De leden van het gilde zijn gehuwde mannen en vrijgezellen mits boven de 30 jaar. Vrijgezelle mannen jonger dan 30 jaar konden dus niet aan deze gildefeesten meedoen en daarom hielden ze als ludiek protest hun eigen feest op de maandag na de gildedagen: De Gekke Maondaag (tegenwoordig de huidige naam van de carnavalsmaandag met optocht). Maar specifiek voor de vrouwen was er vroeger niets te doen. Vrouwen wilden ook een specifieke dag voor hen en dat werd, vanaf 1978, de Trienkesdaag. En dat heeft uiteindelijk weer geleid tot het in 2011 onthulde beeldje van Trienke op de Markt. Hoe het zit met die Trienke en Trienkesdaag kun je lezen onder de link.

- In 2009 is het bronzen beeld 'Frenske van de Kwartelemèrt' geplaatst. Het beeldje staat op de hoek van de Vorstweg, Wilhelminastraat en Dorpstraat in Velden, de plek die vroeger de Kwartelemèrt werd genoemd, omdat hier het verzamelpunt was van groenten en aardappelen voor handel en vervoer naar de markt in Venlo. Het beeld is een herinnering aan de ca. 40 jonge Veldenaren die na de Tweede Wereldoorlog hun dienstplicht moesten vervullen in Nederlands- Indië met als doel dit te bevrijden met politionele acties.

- In 2014 is bij de in 1330 vastgestelde grens Velden - Straelen een tweetalig informatiepaneel onthuld waarop je e.e.a. kunt lezen over de geschiedenis van deze grens, die in het bosgebied gemarkeerd is door een strook kasseien. De grensovergang Jagersrust - Kastanienburg lag in het vroeger moeilijk doorgaanbare Straelener Veen, waardoor het mogelijk was om ongezien en met hulp van lokalen de grens te passeren. De belangrijkste van deze gebeurtenissen worden door zogeheten 'verhalenkijkers' ter plekke verbeeld. Zoals het toenmalig vaststellen van de grens op kanonschotafstand van de Maas, het smokkelen door het bosgebied, de vlucht van Berlijnse Joden na de Kristallnacht en de evacuatie van de gehele Veldense bevolking te voet naar Straelen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. De carnavalsoptocht is hier op maandag, die hier Gekke Maondaag wordt genoemd. Vandaar ook niet carnavalsvereniging maar Gekke Maondaagvereniging De Wuilus, die in 2016 het 6-jarig bestaan heeft gevierd.

- Wandele naor Schandele (op een zondag eind mei) is een wandelevenement waarvan de baten ten goede komen aan een - jaarlijks wisselend - lokaal goed doel. Er zijn routes van 8, 16 en 24 km.

- De Stierefuif (weekend eind juli) is "een feest tussen de koeienkak en de graspollen met bier en muziek ter lering ende vermaek", aldus de website van het feest.

- Dorpsfeesten Velden (weekend in september).

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Je kunt het dorp en omgeving ontdekken middels 5 wandelroutes door en rond het dorp Velden.

- Een kleine 64 jaar na de allerlaatste voorstelling is Openluchttheater Velden in 2014 weer in ere hersteld. Het resultaat is een prachtige plek, midden in de natuur, met een bijzondere akoestiek. In Openluchttheater Velden onderga je Cultuur in de Natuur, van kindertheater tot muziek, van exposities tot zang.

- In vroeger tijden was het smokkelen in deze omgeving een lucratieve bezigheid. Met het wegvallen van de douanes kwam daar een eind aan. Dit spannende thema was aanleiding om kinderen de grensbeleving te laten herbeleven en niet te laten vergeten, want het hoort bij de regio en haar bewoners. Dit heeft men gedaan middels de aanleg in 2016 van het Smokkelaarspad Scharrelkids, bij de grensovergang Schandelo - Straelen, een 'groene' grensovergang middenin de bossen en langs landerijen, vlakbij natuurgebied Ravenvennen. Het grensoverschrijdende smokkelaarspad is een openbaar toegankelijk avonturenpad voor jong en ouder, met onderweg diverse obstakels, zoals dat hoort bij een smokkelavontuur. Ook zijn er 'speelaanleidingen', die kinderen uitnodigen tot spelen met datgene er voorhanden is in de natuur. De spannende smokkelkaart is te verkrijgen bij de horeca aan de grens.

Terug naar boven

Beeld

- Oude foto's en ansichtkaarten van Velden op Facebook.

Terug naar boven

Literatuur

- In 2015 is het Veldes Waordebaok verschenen. Inmiddels is de gehele oplage uitverkocht. Een digitale versie van het Veldes Waordebaok is in voorbereiding.

Terug naar boven

Links

- Belangenvereniging: - Dorpsraad Velden.

- Dorpshuis: - Gemeenschapshuis De Vilgaard is de ontmoetingsplaats voor inwoners van Velden en omstreken. De multifunctionele accommodatie beschikt over een theaterzaal, sporthal, bibliotheek, café en verschillende vergaderruimten. - De Vilgaard op Facebook.

- Onderwijs: - Basisschool De Startbaan.

- Jeugd: - Jeugdclup John F. Kennedy.

- Muziek: - Fanfare Velden is in 1864 opgericht en streeft naar een brede maatschappelijke functie. Middels een goede jeugdopleiding wordt het muzikale niveau van de fanfare opgewaardeerd, zonder daarbij haar plaats in de Veldense samenleving te verliezen. Regelmatig (gemiddeld 50 keer per jaar) trekt het korps erop uit om evenementen in Velden en ver daarbuiten van muzikale klanken te voorzien. - De Ravenvennerkapel heeft een breed repertoire van Egerländer, Tsjechische en Moravanische volksmuziek, tot populair en muziek uit de hitparade. - Gemengde Zangvereniging Animo zingt gevariëerde, goed in het gehoor liggende koormuziek. Het accent ligt op populair-klassieke werken, aangevuld met vernieuwende, moderne muziek.

- Sport: - Sportkern Velden is dé (sport)ontmoetingsplaats van het dorp, met een gevarieerd sportaanbod voor prestatieve, recreatieve en passieve sportbeoefening en -beleving. De sportkern is toegankelijk voor jong en ouder en heeft van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat iets te bieden voor verschillende doelgroepen. Naast sport is er aandacht voor maatschappelijke vraagstukken en wordt er ingezet op structurele samenwerking tussen de gevestigde (sport)verenigingen en organisaties onderling en met verschillende partners rondom de sportkern. Er zijn afdelingen / verenigingen voor voetbal (IVO = Inspanning Voor Ontspanning), golf, korfbal (Korfbalclub Swift), badminton (Badmintonvereniging Shuttle), volleybal en tafeltennis (VETA).

- Overige verenigingen: - Toneelgezelschap Spelenderwijs. - De in 2004 opgerichte Stichting Veldense Volkscultuur heeft als doel volksculturele initiatieven te nemen of te ondersteunen. Diverse projecten zijn reeds gerealiseerd, zoals het Gekke Maondaag-kunstwerk op de Markt, de wandelroutes in het buitengebied en de uitgave van een boek over de historie van de Gekke Maondaag.

Reactie toevoegen