Veere

Plaats
Stad en gemeente
Veere
Walcheren
Zeeland

veere_collage.jpg

Veere, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Veere, collage van stadsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Veere merklap uit 2000 met plaatsen in de gemeente in museum De Meestoof in Sint Annaland (Kopie).jpg

Veere, merklap in museum De Meestoof in Sint Annaland met het gemeentewapen van Veere plus alle plaatsnamen in de gemeente Veere.

Veere, merklap in museum De Meestoof in Sint Annaland met het gemeentewapen van Veere plus alle plaatsnamen in de gemeente Veere.

veere panorama 1923 [640x480].jpg

Veere panorama 1923

Veere panorama 1923

DK_20110718_2419_Fontein_bij_Grote_kerkl_Veere.jpg

Veere, de fontein bij de grote kerk

Veere, de fontein bij de grote kerk

DK_20110718_2430_Kooplieden_woning_aan_de_haven_Veere.jpg

Veere, kooplieden woningen aan de kaai

Veere, kooplieden woningen aan de kaai

DK_20110718_2443_Haven_van_Veere.jpg

Veere, huizen aan de kaai met pleziervaart in de haven

Veere, huizen aan de kaai met pleziervaart in de haven

ZL gemeente Veere in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Veere in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Veere in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Veere

(De cursieve alinea's zijn van onze lokale sponsoren)

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Veere.

- Bestel hier online je maaltijd en laat hem thuisbezorgen in omgeving Veere.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Veere (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Veere is een stad en gemeente in de provincie Zeeland, in de streek Walcheren. Het gemeentehuis van de huidige gemeente Veere bevindt zich in Domburg.

- De gemeente Veere is per 1-7-1966 vergroot met de gemeenten Serooskerke en Vrouwenpolder, en in 1997 met de gemeenten Domburg, Mariekerke, Valkenisse en Westkapelle.

- Wapen van de gemeente Veere.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Veere.

- De huidige gemeente Veere omvat de steden Domburg en Veere, de dorpen Aagtekerke, Biggekerke, Gapinge, Grijpskerke, Koudekerke, Meliskerke, Oostkapelle, Serooskerke, Vrouwenpolder, Westkapelle en Zoutelande en de buurtschappen Boudewijnskerke, Buttinge, Dishoek, Geldtienden, Groot-Valkenisse, Hoogelande, Klein-Valkenisse, Krommenhoeke, Mariekerke, Molembaix, Molenperk, Pitteperk, Poppendamme, Schellach (deels), Sint Jan ten Heere, Sint Janskerke, Snabbeldorp en Werendijke. Dit zijn in totaal 2 steden, 11 dorpen en 18 buurtschappen. Daarnaast omvat de gemeente nog het voormalige Deltawerken-werkeiland Neeltje Jans (dat voor het postadres 'in' Vrouwenpolder ligt).

- Onder de stad Veere valt ook een deel van de buurtschap Schellach. Het NW van de oude stad gelegen villawijkje Buiten de Veste heeft eigen officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden). De Topografische atlas Zeeland (1) vermeldt het - wellicht daarom - als 'plaats', maar dat is niet correct: het is 'gewoon' een buitenwijk van Veere. Witte bordjes (net als bij Zanddijk), zo nodig onder blauwe borden Veere, zouden daarom duidelijker zijn. De Z van Veere gelegen wijk Zanddijk was vroeger een dorp en heeft witte plaatsnaamborden binnen de bebouwde kom van Veere. Zie verder bij Geschiedenis.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
Kampvere, 1309 Vere, 1343 Vere, 1487 Veere.

Naamsverklaring
Identiek met het Middelnederlandse vere 'veer, overzetplaats', zo genoemd naar de in de middeleeuwen met het tegenovergelegen Noord-Bevelandse, in 1530 verdronken dorp, Kampen of Campen onderhouden veerverbinding. Het woord veer gaat terug op het Germaanse farjôn*, een afleiding van faran* 'varen'.(2)
* Gereconstrueerde vorm.

Terug naar boven

Ligging

Veere ligt NO van Middelburg en grenst aan het Veerse Meer (met aan de overkant van het meer het dorp Kamperland).

Terug naar boven

Statistische gegevens

- In 1840 had de gemeente Veere 205 huizen met 1.082 inwoners, verdeeld in stad Veere 173/849 (= huizen/inwoners) en buurtschap Zandijk-Binnen 32/233.

- Tegenwoordig heeft de gemeente Veere ca. 9.000 huizen met ca. 22.000 inwoners, waarvan ca. 700 huizen met ruim 1.600 inwoners in de gelijknamige stad.

Terug naar boven

Geschiedenis

Zanddijk
De Z van de oude stad Veere gelegen wijk Zanddijk is een voormalig dorp en voormalige heerlijkheid in vanouds deels gemeente Veere, t/m 30-6-1966 tevens deels gemeente Vrouwenpolder. In 1840 was er sprake van ‘Zandijk-Binnen’ onder Veere met 32 huizen en 233 inwoners, en ‘Zandijk-Buiten’ onder Vrouwenpolder met 40 huizen en 275 inwoners. In 1870 426 inwoners, waarbij Witkamp (3) nog aantekent: ‘...daaronder begrepen de bewoners van 14 keeten, werklieden aan de kanaalwerken in Walcheren’.

Zanddijk is ouder dan Veere zelf. De eerste vermelding dateert van 1134. Rond 1250 bouwde het adellijke geslacht Van Borssele nabij Zanddijk het later verdwenen kasteel Sandenburch (ook wel Zandenburg, Sandenburg). Wolfert I van Borselen stichtte in de tweede helft van de 13e eeuw het plaatsje Veere als haven van Zanddijk. Vanaf de 14e eeuw overvleugelde Veere Zanddijk, dat ook zijn kerkelijke zelfstandigheid verloor. De toren van Zanddijk heeft bestaan tot 1813. Ter plaatse van de vroegere kerk van Zanddijk bevindt zich tegenwoordig het kerkhof van Veere. Zie verder de uitvoerige pagina over de geschiedenis van Zanddijk op de site van Stichting Veere.

Veere
Veere begon in de 12e of 13e eeuw als het gehucht Kampvere. Doordat Veere in 1541 de enige stapelplaats van Schotse wol in de Nederlanden werd, kwam de plaats tot grote bloei. Het leidde tot de vestiging van een grote Schotse kolonie in de kleine havenstad. In 1600 waren 300 van de 3000 inwoners Schots. De Schotten waren vrijgesteld van de accijnzen op bier en wijn en mochten van 1613 tot 1795 in een eigen herberg aan de Wijngaardstraat goedkoop drinken. Er was ook een Schotse, presbyteriaanse, kerk waarin de rite van de Schotse staatskerk werd gevolgd en in het Engels werd gepreekt. Men handelde in Schotse wol. De schepen brachten dakpannen, laken, tuinbouwproducten en wapens terug naar Schotland.

In 1572 sloot Veere zich, met de meeste andere Walcherse steden, aan bij de opstand tegen het bewind van Alva. In de Republiek nam de stad een vooraanstaande positie in. Tijdens de Bataafse Republiek (rond 1800) werd Veere in plaats van handelsstad weer een (arme) vissershaven. De stad Veere was in de Bourgondische tijd en de eerste tijden van de Republiek veel aanzienlijker dan thans. Bevatte de stad binnen de wallen rond 1700 nog 700 huizen, in 1870 waren dit er nog maar 203, waarvan 158 bewoond en 45 onbewoond, en ook tegenwoordig nog maar amper 300. In de bloeitijd beliep de bevolking waarschijnlijk meer dan 4.000 zielen.

De afsluiting in 1961 van het Veerse Gat heeft het veer op Noord-Beveland overbodig gemaakt, maar heeft ook het einde betekend van Veere als zeehaven. Nadien heeft het Veerse Meer zich ontwikkeld tot een belangrijk recreatiegebied met veel pleziervaart.

Veere en Oranje
Door de rijke geschiedenis van de gemeente Veere loopt de band met het Oranjehuis als een rode draad. De relatie tussen het Oranjehuis en de gemeente Veere is door de eeuwen heen gekoesterd. Vrijwel alle Oranjestadhouders en -vorsten hebben ooit een bezoek gebracht aan de steden Domburg, Veere en Westkapelle of verbleven op buitenplaatsen in de buurt van Oostkapelle. En tot op de dag van vandaag wordt de titel Markies in ere gehouden. Het behoort tot de hogere adellijke titels en komt vooraan in de titulatuur van koningin Beatrix, de huidige markiezin. Het begint met ‘Beatrix Bij de Gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, Prinses van Lippe-Biesterfeld, Markiezin van Veere enz. enz. enz.’. Maar Veere heeft nog meer banden met Oranje. Daarover kunt u meer lezen op de site van de gemeente Veere.

- Veere Dronk is een online encycopedie over verleden en heden van de horeca in de gemeente Veere.

- Museum Veere heeft twee historische locaties die de geschiedenis van Veere laten zien: de Schotse Huizen aan de Kaai en het Stadhuis aan de Markt. Tot de collectie behoren onder meer de unieke 16e-eeuwse Stadhuisbeelden van Veere, de beroemde beker van Maximiliaan, voorwerpen die herinneren aan de eeuwenlange Schots-Veerse handelsrelatie en meer recent de internationale Veerse kunstenaarskolonie. Beide locaties vormen ook een ontmoetingsplek voor culturele activiteiten. In het Stadhuis is ook een VVV-inspiratiepunt gevestigd en de sfeervolle zalen worden verhuurd voor uiteenlopende activiteiten zoals recepties, vergaderingen, workshops en huwelijken.

Het museum of de stad door de ogen van een kenner bekijken? Dat kan. Museum Veere verzorgt verschillende rondleidingen. Met een professionele gids kom je langs de verborgen plekjes van Veere, de plaatsen met een bijzonder verhaal. Of combineer een bezoek aan Museum Veere met een vaartocht op het Veerse meer aan boord van een typisch Zeeuws vissersvaartuig: de Hoogaars. Vóór de sluiting van de Veerse Gat-dam voeren honderden hoogaarzen bij Veere. Een tocht met een authentieke hoogaars over het Veerse Meer is een unieke ervaring. Tijdens zo’n tocht kun je het prachtige zicht dat de vissers vroeger op Veere hadden zelf beleven. De schipper vertelt over de stad en de bijzondere panden en plekken die vanaf het water te bewonderen zijn. De vaartocht duurt anderhalf uur. Na deze tocht bezoek je op eigen gelegenheid Museum Veere. Een mooie combinatie: Veere van binnen én van buiten.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Het rapport Veerse kernen in profiel uit 2009 schetst - ook in onderlinge samenhang - karakteristieken van alle kernen in de gemeente Veere.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Veere heeft 145 rijksmonumenten. Het oude centrum is een beschermd stadsgezicht. Stichting Veere zet zich in voor behoud van het stedelijk schoon in Veere.

- Voormalig Stadhuis uit de 15e eeuw met prachtige voorgevel, die een zevental beelden van vroegere Heeren en Vrouwen van Veere te aanschouwen geeft. Toren met klokkenspel uit eind 16e eeuw. Het carillon is verkozen tot een van de mooiste van Nederland. Naast het stadhuis een pand uit 1579.

- De Grote Kerk uit 1348 heeft sinds 1812 beurtelings als militair hospitaal, werkhuis en kazerne gediend.

- De Stadsfontein is 71 meter diep, dateert uit 1551 en is in 1765 verbeterd.

- Vestingwerken.

- De Campveerse Toren, gebouwd rond 1500 als deel van de stadsverdediging, deed vanaf de 16e eeuw dienst als herberg en vuurtoren. Het is thans een van de oudste nog bestaande herbergen in Nederland. De naam herinnert aan het middeleeuwse veer van Veere naar het Noord-Bevelandse Campen (de voorloper van het huidige Kamperland).

- Molen De Koe.

- Gevelstenen in Veere.

- In november 2012 is een oude tiendenpaal herplaatst aan de Polredijk tussen Veere en Vrouwenpolder. Een tiendenpaal is een paal die een gebied afbakent waarover de boer tienden (belasting in natura) moest afdragen.

Terug naar boven

Evenementen

- Site over Veere met o.a. evenementenagenda.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- In 2011 zijn 2 zelfbedieningspontjes in gebruik genomen, die wandelroutes over de Veerse wallen met elkaar verbinden. Sinds 1992 is de veerverbinding tussen Veere en Kamperland, over het Veerse Meer, in ere hersteld (alleen in de maanden mei t/m september en alleen voor fietsers en voetgangers).

- In 2012 en 2013 is het gebied Veerse Kreek en Vesten heringericht. In het gebied zijn in 2011 al bomen gekapt voor de aanleg van natuurvriendelijke oevers. Ook zijn proeven gedaan voor het verstevigen van de oevers met vrijkomende baggerspecie. De Veerse Kreek en Vesten hebben een grote opknapbeurt ondergaan. Niet alleen om de waterkwaliteit en de stabiliteit van de oevers te verbeteren, maar ook het cultuurhistorische karakter is hersteld. Daarnaast zijn er vissteigers, uitkijkpunten, een touwbrug en andere recreatieve voorzieningen gerealiseerd. De verbinding tussen het Veerse bos en het gebied van de wallen van Veere is verbeterd. Ook is Natuurkampeerterrein Het Veerse Gat opnieuw ingericht.

Terug naar boven

Links

- Gemeente: - Officiële site van de gemeente Veere.

Reactie toevoegen