Varsselder-Veldhunten

Plaats
Dorp
Oude IJsselstreek
Achterhoek
Gelderland

Varsselder-Veldhunten

Terug naar boven

Status

Varsselder-Veldhunten is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Achterhoek, gemeente Oude IJsselstreek. T/m 2004 gemeente Gendringen.

Terug naar boven

Naam

Naamgeving
Oorspronkelijk waren dit twee buurtschappen: Varsselder en Veldhunten. De kernen zijn cultuurhistorisch en maatschappelijk zodanig met elkaar verweven, dat men lokaal spreekt van het dorp Varsselder-Veldhunten. Het postcodeboek heeft deze policy helaas niet gevolgd; voor de postadressen is daarom sprake van de formele woonplaats Varsselder.

Oudere vermeldingen
Veldhunten: 1200 Velthunten.

Naamsverklaring
Veldhunten: het Middelnederlandse hunt, hont is de naam van een landmaat ter grootte van 100 roeden, een onderdeel van een morgen.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Varsselder-Veldhunten ligt O van de dorpen Azewijn en Lengel, OZO van de dorpen Zeddam, Beek en Loerbeek, ZO van de dorpen Braamt, Kilder en Wehl, ZZO van het dorp Etten en de stad Doetinchem, Z van de stad Terborg en het dorp Gaanderen, ZW van de dorpen Silvolde en Varsseveld, WZW van het dorp Sinderen, W van de dorpen Ulft en De Heurne, WNW van de dorpen Breedenbroek en Dinxperlo, NNW van het dorp Megchelen, NW van het dorp Gendringen en de plaatsen Anholt en Isselburg in Duitsland, NO van het dorp Netterden en de plaats Emmerich in Duitsland en ONO van de stad 's-Heerenberg en het dorp Stokkum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat buurtschap Varsselder 22 huizen met 166 inwoners en buurtschap Veldhunten 24 huizen met 150 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp Varsselder-Veldhunten ca. 300 huizen met ca. 800 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- Geschiedenis van Varsselder-Veldhunten, op de lokale dorpssite.

- In 2001 is het boek 'Varsselder-Veldhunten, kroniek van een dorpsgemeenschap' verschenen, samengesteld door Bennie Kroesen.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- Vanwege het geplande grote onderhoud van de N817 waren eventuele knelpunten op het gebied van verkeersveiligheid onderzocht. Gemeente en provincie willen als gevolg daarvan een rotonde aanleggen op de N817 ter hoogte van het kruispunt Oude IJsselweg-Varsselderweg en ’t Goor. Bovendien willen ze de Hoofdstraat afsluiten en een oversteek voor fietsers en bromfietsers aanleggen. Dorpsbelangen Varsselder-Veldhunten is van mening dat ze niet betrokken is bij het vinden van een oplossing voor de verkeersproblemen op de N817. Ze hebben geen problemen met de rotonde, maar wel met de afsluiting van de Hoofdstraat en de aanleg van de oversteekplaats. Ook wil Dorpsbelangen dat de Varsselderseweg wordt aangepast. Ze waren daarom, die alles overwegende, in beroep gegaan bij de voorzieningenrechter. Die bepaalde echter dat het project kan doorgaan. Volgens de rechter was de besluitvorming met betrekking tot de verkeersbesluiten rond het verkeersplein aan de N817 zorgvuldig.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Varsselder-Veldhunten heeft 1 rijksmonument, zijnde de molenromp op Hoofdstraat 49.

- Varsselder-Veldhunten heeft 6 gemeentelijke monumenten, zijnde de boerderij op Brinkweg 3, het woonhuis/boerderij op Elsterweg 3a, het woonhuis/boerderij op Hesterweg 9, de RK Martelaren van Gorcumkerk met pastorie, het woonhuis op Hoofdstraat 4, en de boerderij met bijgebouwen op Vicarisweg 35.

- De RK Martelaren van Gorcumkerk in Varsselder-Veldhunten (Hoofdstraat 31) is vernoemd naar de Martelaren van Gorcum. De kerk is gebouwd in 1927, naar ontwerp van Wolter te Riele. In het ontwerp zitten diverse overeenkomsten met de Sint-Wirokerk in Oosterwierum, die Te Riele enkele jaren ervoor had ontworpen. De kerk is opgezet als eenbeukige kerk. Aan de zuidzijde bevindt zich een ingebouwde toren, bestaande uit twee geledingen en bekroond met een achtkantige torenspits. In de toren is de entree ingebouwd met erboven een groot spitsboogvenster. Aan de zuidzijde van de toren is een traptoren aangebracht. Aan de andere zijde van de kerk is een kleine toren aanbracht. De achter- en zijgevels zijn voorzien van spitsboogvensters.

- "In de kern Varsselder-Veldhunten staat aan de Hoofdstraat de molenromp van de Varsselderse Molen of Molen van Lukassen uit 1850. De eigenaar van de molen en het omliggende terrein is voornemens op deze locatie woningen te ontwikkelen. Hoewel molenkap en wieken ontbreken is de molenromp een rijksmonument en valt de omgeving van de molen (molenbiotoop) onder de bescherming van de Gelderse molenverordening. Dit stelt beperkende randvoorwaarden aan de ontwikkeling van het molenterrein. In hun pré-advies (d.d. 12 maart 2009) ten aanzien van deze ontwikkeling geven RACM, provincie en Gelders Genootschap aan dat zij bereid zijn mee te denken aan “een ontwikkeling van de locatie waarbij de molen op passende wijze wordt herbestemd en voor de omgeving van de molen een cultuurhistorisch passend stedenbouwkundig plan komt”.

Hoewel men positief staat ten aanzien van het initiatief tot restauratie en herbestemming van de molen worden de voorliggende plannen op deze punten als onvoldoende beoordeeld. Geadviseerd wordt een studie te laten verrichten die inzicht biedt in de cultuurhistorische kwaliteiten en kansen van deze locatie. De heer Hendrixen heeft als eigenaar van de locatie aan landschapsarchitect Abe Veenstra gevraagd een dergelijk onderzoek te verrichten. De resultaten van dit onderzoek zijn in de rapportage 'De Varsselderse Molen. Ontwikkeling van een historische locatie' samengebracht. De opgave hierbij was de ontwikkelingsgeschiedenis van deze locatie in Varsselder-Vedhunten te onderzoeken, de huidige ruimtelijke karakteristiek te duiden en op basis van deze analyse een aantal ontwikkelingsrichtingen te schetsen. Het rapport dient daarmee als uitgangspunt voor een verdere (aangepaste) planvorming voor de locatie." (bron: landschapsarchitect Abe Veenstra)

- "Bezoekerscentrum Min40celsius in Varsselder-Veldhunten gaat over het landschap, de ijstijden en alles wat onder onze voeten zit. Sta oog in oog met het skelet van een wolharige neushoorn of de kop van een mammoet! Waar een paar miljoen jaar geleden walvissen en haaien zwommen ontstaat tijdens de ijstijden de Achterhoek. De zee verandert langzaam in een landschap met woeste rivieren en rivierduinen. Landijs van meer dan 200 meter dik schuift als een bulldozer over poolwoestijnen en grassteppen. Mammoeten en neushoorns leven er samen met de neanderthaler, terwijl hyena’s en leeuwen vechten om het kadaver van een wisent. Zie, voel en hoor de ijstijden: een spannende periode waarin de Achterhoek is gevormd.

Het bezoekerscentrum is in 2014 gestart. Komende jaren wordt het centrum verder ontwikkeld en verbeterd. Zo is de verlichting en verwarming aan vervanging toe en is het wenselijk de expositie audiovisueel in te richten (onderwijs en meertalig). Dit kunnen we niet zonder financiële steun. Als je onze doelstellingen financieel wilt ondersteunen kan dat door gebruik te maken van ons sponsorpakket. Voor de openstelling en het begeleiden van klassen zijn extra vrijwilligers altijd welkom. Als je het werken met kinderen en bezoekers leuk vindt dan is Min40celsius zeker iets voor jou. Heeft Min40celsius jouw belangstelling meld je dan aan als vrijwilliger. Je kunt dan eerst een paar keer, samen met ons, meedraaien om te bekijken of het echt iets voor je is."

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- "Kom es Kieken is niet de eerste toneelvereniging van Varsselder-Veldhunten. Al vanaf 1946 was er een toneelvereniging onder de naam "Ons Genoegen." Na de roemruchte jaren van "Ons Genoegen" is het wat toneel betreft stil gebleven in ons dorp, totdat in het voorjaar van 2000 ter gelegenheid van het gouden jubileum van de fanfare het idee kwam om ook een toneelstuk op te voeren. De uitvoering in gemeenschapshuis De Smeltkroes in Ulft trok ca. 700 bezoekers. Door het enthousiasme van de spelers is in december 2000 besloten om een nieuwe vereniging op te richten met als naam “Kom Es Kieken”. Het is heel bijzonder dat een aantal leden van "Ons Genoegen" nog altijd lid is van onze vereniging." De toneelvereniging brengt jaarlijks in maart of april een nieuw stuk op de planken.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- "Nestkasten voor steenuilen, bloemrijke bermen voor vlinders en bijen, herstel van poelen, vastleggen van oude verhalen, samenwerking met lopende initiatieven of aanleggen van erfbeplanting? Heb je ideeën om het landschap in het buitengebied van jouw dorp of buurtschap aantrekkelijker en meer beleefbaar te maken? Kom dan naar de ideeënavond Levend Landschap op woensdag 15 januari 2020 in ’t Dorpshuus. Om de waarden in dit reeds aantrekkelijke buitengebied verder te versterken en beter beleefbaar te maken voor bewoners is Dorpsbelangen in samenwerking met Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG) het project 'Levend Landschap Varsselder-Veldhunten' gestart. Levend Landschap is een interactief proces, waarin bewoners hun wensen en ideeën voor het landschap naar voren kunnen brengen om tot uitvoering te brengen.

Tijdens de bewonersavond is ruimte voor alle mogelijke ideeën en plannen over thema’s als landschap, ecologie, cultuurhistorie, toegankelijkheid en jeugd- en natuureducatie. Alle inbreng van klein tot groot is welkom. Als alle ideeën verzameld zijn gaan we in februari 2020 kijken of en hoe deze te realiseren zijn. Soms is daar wat geld voor nodig, nog vaker gaat het om samenwerking, handjes of beschikbare grond. We willen samen met de inwoners de schouders onder deze plannen zetten. 'Levend Landschap Varsselder-Veldhunten' wordt mede mogelijk gemaakt door de gemeente Oude IJsselstreek en de Provincie Gelderland." (bron: Landschapsbebeheer Gelderland, 6-1-2020) De redactie van Plaatsengids.nl is benieuwd hoe dit verder gaat en wat voor moois hier uit gaat komen. We houden je t.z.t. op de hoogte van de resultaten van het project.

Terug naar boven

Links / voorzieningen / verenigingsleven

- Algemeen: - Site van en over Varsselder-Veldhunten.

- Nieuws: - Nieuws uit Varsselder-Veldhunten op Facebook.

- Belangenorganisatie: - "Vereniging Dorpsbelangen Varsselder-Veldhunten (VDVV) is opgericht in 1997. De VDVV heeft ten doel met alle binnen haar vermogen liggende middelen de leefbaarheid in het dorp voor nu en in de toekomst te bevorderen.” Daarmee vervult de VDVV veelal een intermediaire rol tussen de dorpsgemeenschap en de gemeente Oude IJsselstreek, waarbij zij zich vooral richt op “duurzaam prettig wonen”. De VDVV heeft ruim 200 leden. Als lid van de VDVV (slechts 4 euro per jaar per huisadres) bepaal je mede de agenda van het dorp en de ontwikkelingen van de (nabije) toekomst. Jaarlijks wordt er een ledenvergadering gehouden, waarin gezamenlijk de juiste koers wordt vastgesteld."

- Dorpshuis: - Stichting Gemeenschapshuis Varsselder-Veldhunten (SGVV) heeft anno januari 2020 grootse plannen voor de ‘huiskamer van het dorp’. Er moet een nieuwe aanbouw komen om meer activiteiten te kunnen huisvesten, het gebouw wordt toegankelijker gemaakt en er wordt geïnvesteerd in duurzaamheid. Van de provincie Gelderland is een toezegging voor 107.000 euro binnen, de helft van het benodigde budget, met als voorwaarde dat de stichting zelf de andere helft bij elkaar moet zien te sprokkelen. In januari 2020 heeft het Oranje Fonds een bijdrage van 12.500 toegezegd.

- Onderwijs: - "Basisschool Pius X is een kleine school midden in het dorp Varsselder-Veldhunten; het kloppend hart van de dorpsgemeenschap. Pius X is een katholieke dorpsschool die open staat voor kinderen van alle gezindten. De school heeft ca. 60 leerlingen. We werken met combinatiegroepen die les krijgen van meerdere leerkrachten. Door werkoverleg en duidelijke afspraken wordt continuïteit gewaarborgd. De missie van de Pius X geeft in één zin aan wat wij als school willen betekenen voor leerlingen:‘Nieuwsgierig grenzen verleggen’. Onze opdracht naar de kinderen en de maatschappij is kinderen steeds weer weten te stimuleren de eigen mogelijkheden te ontdekken en te ontplooien.

Pius X bereidt kinderen voor op de maatschappij van de toekomst. We stellen ons daarbij de vraag: Wat hebben kinderen nodig om met vertrouwen in die maatschappij te participeren? Kennis is op dit moment de motor van de economie. Kenmerkend voor onze samenleving is dat kennis meer dan ooit op elk moment beschikbaar is én dat deze kennis in een enorm tempo veroudert. In de maatschappij waarin onze kinderen leven gaat het meer dan ooit om communicatie, creativiteit en innoverend vermogen. Waar onderwijs van vroeger vooral kennisoverdracht was, vraagt onderwijs van nu en in de toekomst focus op kennisconstructie, innovatie en samenwerking. De rol van ICT valt daarin niet weg te denken. In plaats van ‘digitale vaardigheden’ moet ICT bijdragen aan betekenisvol onderwijs; het vergroten van de wereld van het kind.

Basisschool Pius X legt voor de kinderen een stevige basis op het gebied van lezen, taal en rekenen. Een brede competentieontwikkeling verlegt de grenzen naar de maatschappij waarin onze kinderen leven. De Pius X laat kinderen nieuwsgierig, vragend in het leven staan. Kinderen zijn zich bewust van hun talenten en passie en weten hoe ze deze in kunnen zetten en ontwikkelen. Ze zijn gemotiveerd en kunnen samen met vertrouwen complexe problemen de baas. Kinderen hebben onderzoeksvaardigheden ontwikkeld om zowel samen als zelfstandig informatie te verwerven, te verwerken en te presenteren. Ze kunnen overtuigde keuzes maken en deze keuzes onderbouwen. Kinderen zijn in staat om kritisch te reflecteren op het eigen gedrag en kunnen leiding geven aan zichzelf." Zie ook deze animatie waarin Basisschool Pius X in Varsselder-Veldhunten laat zien en vertelt hoe zij hun onderwijs vormgeven.

- Muziek: - "De in 1950 opgerichte Fanfare St. Gregorius in Varsselder-Veldhunten is een actieve muziekvereniging en is regelmatig in het dorp te horen. Bij vele activiteiten zoals de Kermis, Sinterklaas, Carnaval, Koningsdag en serenades treedt de Fanfare vaak op met schutterij Onze Lieve Vrouwegilde. Daarnaast geeft St. Gregorius concerten zoals het jaarlijkse Voorjaarsconcert, Zomeravondconcert, Oktoberfest en het Kerstconcert. Accent ligt hierbij op de lichte en populaire muziek. Dat is tevens een van de redenen dat de Fanfare op dit moment een bloeiende en actieve Jeugdafdeling heeft." - Hier kun je lezen over ontstaan en ontwikkeling van Fanfare St. Gregorius.

- Gilde: - "Onze Lieve Vrouwe Gilde Varsselder-Veldhunten (OLVG) is opgericht in 1679 en telt ca. 240 leden. De 40 werkende leden; bestuur, vendeliers en tamboers, vormen het gezicht van OLVG. Het jaarlijkse volksfeest van het Gilde, in latere jaren kermis genoemd, werd in de 19e eeuw gevierd op boerendelen, wat in die jaren gewoon was. In 1877 werd door het Gilde een tent van losse zeildoeken aangeschaft en met de kermis bij toerbeurt in Varsselder en Veldhunten opgezet. Deze tent werd ook verhuurd aan buurtverenigingen en voor de rest van het jaar in een schuur opgeslagen. In 1913 werd besloten om een vaste Gilde feesttent te bouwen. In 1914 kon in het "Feestgebouw", zoals het werd genoemd, kermis worden gevierd. Dit was voorlopig tevens de eerste en laatste kermis in dit nieuwe gebouw. Want met de knallen nog in de oren van het vogelschieten, kon men na de kermis andere schoten horen toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Het feestvieren was gedaan en toen in 1917 een eigen parochie werd gesticht, werd het "feestgebouw" uitverkoren als noodkerk, omdat het toch leeg stond.

Na de oorlog in 1918 werd weer gebruik gemaakt van een losse tent om de kermis te vieren. Nadat in 1927 de huidige kerk in Varsselder-Veldhunten werd gebouwd, kon het Gilde weer beschikken over het "Feestgebouw" voor Gilde en parochiële gebeurtenissen. De tijden hierna in de jaren dertig, verslechterden en ook het Gilde kon zich maar net staande houden. Toen in 1940 de Tweede Wereldoorlog uitbrak kwamen de Gilde activiteiten opnieuw stil te liggen en kreeg het "Feestgebouw" weer een andere bestemming. In deze jaren diende het als opslagplaats voor graan en in de barre winter van 1944-1945 waren de Duitse soldaten ingekwartierd. Zij maakten gebruik van zeer primitieve kachels en konden maar nauwelijks voorkomen dat het gebouw een keer in brand vloog. Na de oorlog werd het gebouw opgeknapt en vanaf 1946 konden er weer de kermis en andere dorpsactiviteiten in plaatsvinden. In 1961 fungeerde het "Feestgebouw" een periode als noodschool, omdat er een verbouwing plaatsvond in de Pius X-school. Tegen het einde van de jaren zestig verkeerde de locatie van de schuttersvrienden in zo'n slechte staat, dat het behalve voor de kermis nog slechts gebruikt werd door fabrikanten als opslagruimte voor kachels en meubels.

Na wat kleine reparaties werd alles eens bekeken en bleek dat renoveren van het gebouw geen zin had. Men maakte een aanvaardbaar plan en met behulp van gemeente en overheidssteun werd nieuwbouw geadviseerd, waarvan de kosten geraamd op ruim f 200.000,-. In 1976 werd het fraai ogende maar in slechte staat verkerende "Feestgebouw" afgebroken en werd een begin gemaakt met de nieuwbouw. Deze was in het voorjaar van 1977 klaar, zodat de opening kon plaatsvinden. Er werd gezocht naar een toepasselijke naam, omdat het al allerlei namen toebedeeld had gekregen. Er werd gekozen voor een combinatie en de naam Gildehuis de Tent prijkt dan ook fier op de voorgevel. Sindsdien vinden hier de vele vereniging- en dorpsactiviteiten weer plaats en uiteraard de kermis. Hierbij werd het zo druk in "de Tent" dat men bij dit volksfeest als haringen in een ton stond. In 1991 werd dan ook een losse tent bijgezet om de kermis in een wat veranderde structuur te vieren. Hiermee is het eigenlijk weer net als voor 1914, toen men in Varsselder-Veldhunten ook in een losse tent kermis vierde."

Reactie toevoegen