Usquert

Plaats
Dorp
Het Hogeland
Hoogeland
Groningen

gemeente_usquert_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper.jpg

Gemeente Usquert anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Usquert anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

usquert_plaatsnaambord_640x480.jpg

Usquert was een zelfstandige gemeente t/m 1989. In 1990 over naar gemeente Eemsmond, in 2019 over naar gemeente Het Hogeland.

Usquert was een zelfstandige gemeente t/m 1989. In 1990 over naar gemeente Eemsmond, in 2019 over naar gemeente Het Hogeland.

usquert_windvaan_met_griffioen_op_het_dak_van_de_voormalige_brandweerkazerne.jpg

Usquert, windvaan met griffioen op het dak van de voormalige brandweerkazerne (© Harry Perton/https://groninganus.wordpress.com)

Usquert, windvaan met griffioen op het dak van de voormalige brandweerkazerne (© Harry Perton/https://groninganus.wordpress.com)

usquert panorama met nh kerk [640x480].jpg

Usquert, panorama, met NH kerk

Usquert, panorama, met NH kerk

usquert_gemeentehuis_640x480.jpg

Het Berlagehuis, het voormalige raadhuis van de gemeente Usquert en het beroemdste monument van het Hoogeland, is sinds 2011 in gebruik als locatie voor concerten, tentoonstellingen, lezingen en vergaderingen.

Het Berlagehuis, het voormalige raadhuis van de gemeente Usquert en het beroemdste monument van het Hoogeland, is sinds 2011 in gebruik als locatie voor concerten, tentoonstellingen, lezingen en vergaderingen.

usquert_gemeentehuis_plaquette_640x480.jpg

Plaquette aan het Berlagehuis te Usquert

Plaquette aan het Berlagehuis te Usquert

Usquert

Terug naar boven

Status

- Usquert is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente Het Hogeland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1989. In 1990 over naar gemeente Eemsmond, in 2019 over naar gemeente Het Hogeland.

- Wapen van de voormalige gemeente Usquert.

- Onder het dorp Usquert vallen ook de buurtschappen De Streek, Noordpolder (deels), Noordpolderzijl, Wadwerd en Westerhorn.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Oskerd.

Oudere vermeldingen
840-849 kopie ca. 1000 UUiscuuyrð, 944 kopie 1150-1158 Vixuurt, 1224 en 1371 Usquerth, 1506 Usquaerdt, 1579 sic: Vsquant, ca. 1660 Vsquert, 1781 Usquert.

Naamsverklaring
De identificatie van Vixuurt is onzeker. Het Oudfriese uuyrð = werd 'terp, bewoonde hoogte'. Het eerste deel heeft men wel verbonden met de persoonsnaam Wikko, vleinaam bij namen als Wigbald, Wighard, maar dat is ongegrond. In de plaatsnaam Visquard (Dld) 1150-65 Vixvurt, 1380 Fiscwert, vermoedde men fisk 'vis', maar Uuiscuuyrð is hiermee niet te verbinden. Misschien is het eerste deel wisch 'natte weide'.(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Usquert ligt ZW van het dorp Uithuizen en NO van het dorp Warffum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Usquert 203 huizen met 1.401 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 167/1.171 (= huizen/inwoners) en de buurtschappen Watwerd (deels) 12/73 en Noord-Polder (deels) 24/157. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 600 huizen met ca. 1.450 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Usquert heeft 41 rijksmonumenten.

- Molen Eva.

- Rosmolen.

- Het Berlagehuis, het voormalige raadhuis van de gemeente Usquert en het beroemdste monument van het Hoogeland, is sinds 2011 in gebruik als locatie voor concerten, tentoonstellingen, lezingen en vergaderingen. Het is hiermee een goed voorbeeld van herbestemming van een monumentaal gebouw. Het sluiten van een huwelijk was hier al langer mogelijk.

Het gebouw is een architectonisch monument dat in de jaren 1928-1930 is ontworpen en gebouwd door H.P. Berlage. Het is het enige raadhuis van de hand van Berlage en het is van groot architectonisch belang vanwege de eenheid van het exterieur en interieur. De geglazuurde wand- en vloertegels, de gebrandschilderde ramen, de deuren en kozijnen: de originele sfeer van de jaren dertig heerst ook nu nog in het gebouw. Vereniging Hendrick de Keyser heeft in 2011 het interieur van het Berlagehuis in de oorspronkelijke staat hersteld. In 2011 is ook het boek verschenen van T.M. Eliëns ‘Een raadhuis voor Usquert. Berlage in het Noorden’ (online te bestellen hieronder onder het kopje Literatuur).

Het gebouw is onderdeel geworden van Bijzondere Locaties Groningen, die op dit moment de Der Aa-kerk, de Remonstrantse kerk en De Amshoff verhuurt. Bijzondere Locaties Groningen is ontstaan vanuit de Stichting Der Aa-kerk. Doelstelling van de organisatie is om oude monumenten te behouden en nieuw leven in te blazen. Met de opbrengsten uit de verhuur van de gebouwen zorgt Bijzondere Locaties Groningen ervoor dat de monumenten open kunnen blijven voor gebruik. De gebouwen krijgen een culturele en maatschappelijke functie. In de gebouwen vinden concerten, theatervoorstellingen, tentoonstellingen, vergaderingen en andere activiteiten plaats. Op die manier blijven deze monumenten centra van het lokale en regionale culturele leven in de provincie Groningen.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Usquert (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Usquert. - Nog een informatieve site over Usquert.

- Belangenvereniging: - Dorpsbelangen Usquert stelt zich tot doel de leefbaarheid in het gebied van deze voormalige gemeente te bewaken en waar mogelijk te bevorderen. Zij beoogt haar doel te bereiken door: het stimuleren van activiteiten die de leefbaarheid versterken; het signaleren van feiten en omstandigheden die de leefbaarheid aantasten; het bij het gemeentebestuur en andere overheden, instanties en personen bepleiten van maatregelen die kunnen bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstelling van de vereniging; het vervullen van een schakelfunctie tussen bevolking en gemeentebestuur.

- Dorpshuis: - In 2010 is een nieuw dorpscentrum in Usquert gebouwd. Het oude dorpshuis was sterk verouderd en voldeed niet meer aan de huidige bouwkundige eisen. In het gebouw waren een sportzaal, de bibliotheek, een biljartruimte en een toneelzaal gevestigd. In de nieuwe multifunctionele accommodatie (MFA) zijn deze voorzieningen gehandhaafd. Onder de gebruikers zijn verder een muziekvereniging, de vrouwenraad, de redactie van het dorpsblad, een koor, de basisschool en Vereniging Dorpsbelangen. En er is een jeugdsoos in de nieuwbouw ondergebracht. Ook diverse andere gebruiksmogelijkheden worden onderzocht, zoals een TNT-verkooppunt, een zorgloket, een (buitenschoolse) kinderopvang, of een internetcafé. De verbouwing leidt tevens tot een aanzienlijke verlaging van de energierekening, wat bijdraagt tot een sluitende exploitatie. Het nieuwe Dorpshuis Usquert is een ontmoetingsplaats met een laagdrempelig karakter, dat mogelijkheden biedt voor alle inwoners voor culturele, zorg- en welzijnsactiviteiten, recreatie en cursussen.

- Onderwijs: - Basisschool Usquert biedt een plezierige, veilige en vertrouwde leerplek met aandacht voor het individuele kind. Een school met aandacht voor verstandelijke, creatieve en sociaal-emotionele ontwikkeling. De school staat voor onderwijs dat een goede aansluiting waarborgt op het vervolgonderwijs. Ze richten zich op een maatschappij die voortdurend aan verandering onderhevig is. Daarom is ook het onderwijs steeds in beweging. Regelmatig spreken zij elkaar aan op de effectiviteit van dat onderwijs, proberen zij vernieuwend bezig te zijn, met behoud van het goede. De kerndoelen die de overheid stelt willen zij met zo veel mogelijk leerlingen halen. Methoden die zij invoeren, worden daarop getoetst.

- Muziek: - De in 1899 opgerichte Muziekvereniging Boréas omvat een fanfare, een drumband en opleidingsorkest Studio Noordenwind.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Usquert.

Reactie toevoegen