Ursem

Plaats
Dorp
Koggenland Alkmaar
West-Friesland
Noord-Holland

ursem_collage.jpg

Ursem, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Ursem, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Ursem. (3).JPG

 In Ursem aangekomen.

In Ursem aangekomen.

Ursem.JPG

Ursem aan de Schermer Ringvaart.

Ursem aan de Schermer Ringvaart.

Ursem (2).JPG

Dorpsgezicht Ursem.

Dorpsgezicht Ursem.

Ursem. (2).JPG

In de buurt van Ursem, het land pas ingezaaid.

In de buurt van Ursem, het land pas ingezaaid.

NH gemeente Ursem in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Ursem in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Ursem in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Ursem

Terug naar boven

Status

- Ursem is een dorp in de provincie Noord-Holland, in de streek West-Friesland, in grotendeels gemeente Koggenland, deels gemeente Alkmaar. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1978. Het grootste deel van de gemeente, inclusief de dorpskern, is daarna naar de gemeente Wester-Koggenland overgegaan (en in 2007 overgegaan naar de gemeente Koggenland). Een klein deel van Ursem is in 1979 naar de gemeente Schermer gegaan, dat vervolgens in 2015 is overgegaan naar de gemeente Alkmaar. Het betreft het buitengebied ten W en ZW van de dorpskern. Het dorp heeft om die delen van elkaar te kunnen onderscheiden - en omdat één postcode ook altijd maar in één gemeente mag liggen - daarom ook 2 postcodes: 1645 (dorp gem. Koggenland) en 1646 (buitengebied gem. Alkmaar voorheen gem. Schermer).

- Wapen van de voormalige gemeente Ursem.

- Onder het dorp Ursem valt ook de buurtschap Noorddijk en voor de postadressen de dorpskern van het dorp Rustenburg.

Terug naar boven

Naam

Uitspraak
Urseem.

Oudere vermeldingen
1e helft 11e eeuw Urisheim, 12e eeuw kopie 15e eeuw Ureshem, 1840 Ursum.

Naamsverklaring
Betekent heem 'woonstede' van de persoon Uri. Het achterwege blijven van de te verwachten verdoffing -eem > -um hangt samen met de in Westfriese plaatsnamen gebruikelijke beklemtoning van de laatste lettergreep.(1)

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Oersheim.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Ursem ligt ZO van het dorp Rustenburg en de stad Heerhugowaard, ZZO van het dorp Hensbroek, ZZW van het dorp Obdam, ZW van het dorp Spierdijk, W van de dorpen De Goorn en Avenhorn, N van het dorp Schermerhorn, NNO van het dorp Grootschermer, NO van het dorp Stompetoren, O van het dorp Oudorp en de stad Alkmaar en OZO van het dorp Oterleek.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Ursem 134 huizen met 880 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 46/268 (= huizen/inwoners), de buurtschappen Rustenburg 26/167, Noorddijk 33/199 en Oost-Mijzen 14/83 en polder De Schermeer (deels) 15/163. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.100 huizen met ca. 2.800 inwoners (dit is exclusief de aantallen voor de dorpskern van het dorp Rustenburg).

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van dit dorp, kun je terecht bij Stichting Historische Kring Ursem, met op haar site o.a. diverse pagina´s over de geschiedenis van het dorp (zie ook op die pagina onder het menu Dorpsgeschiedenis).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ursem heeft 4 rijksmonumenten.

- De Hervormde kerk maakt deel uit van de Hervormde Gemeente Wester-Koggenland.

- De H. Bavoparochie in Ursem is op 31-12-1861 opgericht door afscheiding van de parochie De Goorn. In 1857-1858 is er al een eenvoudig schuurkerkje met pastorie gebouwd, in 1921 vervangen door de huidige sobere Bavokerk met slanke toren in traditionalistische trant, ontworpen door de bekende architect Alexander J. Kropholler. De kerk is een provinciaal monument. Vooral het interieur is waardevol. De muren in het koor en de westwand zijn rijk beschilderd door Stolhoff de Jong (ca. 1940). De gebrandschilderde ramen komen uit het atelier van L. Asperslagh. Ook is het koorgewelf voorzien van schilderingen. Het hoofdaltaar (atelier Brom) en de preekstoel met gemetselde kuip dateren uit de bouwtijd. Het hoofdorgel is in 1877 gebouwd door de firma Ypma & Co. In 1944 heeft firma Vermeulen het verbouwd tot een electro-pneumatisch instrument.

- Ondermolen O.

- In juni 2015 is de Blije Bank Ursem feestelijk onthuld. Vele Ursemmers hebben met duizenden stukjes glasmozaïek op de bank symbolen aangebracht. De Blije Bank is daarmee een sieraad voor de Noorddijk, waar inwoners en andere voorbijgangers even lekker kunnen bijkomen en wellicht bijpraten met deze en gene.

Terug naar boven

Evenementen en activiteiten

- Carnaval. - Carnavalsvereniging De Oersheimers is opgericht in 1971. - Jeugdraad Oersheim.

- Toneelvereniging Ursem brengt jaarlijks in maart een nieuw stuk op de planken.

- Oranjevereniging Ursem is opgericht in 1946 en organiseert de jaarlijkse festiviteiten op Koningsdag: een schitterende dag met leuke activiteiten voor jong en ouder.

- Om de paar jaar (er is geen vaste frequentie voor) is er op 5 mei een Bevrijdingsfestival in Ursem, met diverse live bands in uiteenlopende genres, van Nederlandstalig tot rockbands, dus voor elk wat wils. De volgende keer is in 2018.

- De eerste week van de zomervakantie is er jaarlijks het Huttendorp Ursem. Drie dagen lang gaan ze met groepjes van 10 kinderen onder begeleiding van twee vrijwilligers een hut ontwerpen en timmeren. En dat niet alleen, want er is tijdens het Huttendorp nog veel meer te beleven. Aan de hand van het thema worden er ’s middags allerlei leuke activiteiten en workshops gegeven. Er is ook een knutseltent met allerlei materialen waarmee de kinderen hun hut kunnen versieren. Als afsluiter is er een bonte middag waar de kinderen hun kunsten kunnen vertonen.

- Sinterklaasintocht.

- Het Kerstspel in de Bavokerk (op een zondag half december) is een van de jaarlijkse tradities in Ursem. In het Kerstspel wordt het kerstverhaal van Jozef, Maria en baby Jezus op een mooie, grappige wijze verteld. Er is voortdurend afwisseling tussen liedjes, stukjes film en toneelspel door grote en kleine spelers. Naast kinderkoor Bavokids is er een prachtig engelenkoor. Het verhaal bevat een mooie boodschap voor iedereen. De voorstelling is vanaf 16.30 uur; vanaf 16.00 uur is de deur open en brengt kinderkoor Bavokids kerstliederen ten gehore. Na het kerstspel, rond 17.30 uur, is er gelegenheid om de levende kerststal te bezichtigen.

- Als het in de winter hard genoeg vriest, kun je schaatsen op de natuurijsbaan van IJsclub Ursem in buurdorp Rustenburg.

Terug naar boven

Links

- Onderwijs: - “Wie weet het antwoord op…” Er gaan dertig vingers in de lucht om het antwoord te geven op de door juf gesteld vraag. Dat beeld is niet meer van deze tijd. Er vindt momenteel een grote verandering plaats in het onderwijs die het klassikale onderwijs van de afgelopen honderd jaar moet doen vergeten. Anno nu hebben de leerlingen hun wisbordje bij de hand en geven ze allemáál antwoord op de vraag. Zo creëren we betrokkenheid en motivatie voor de leerstof. Daarbij weten de kinderen waarvoor ze aan het werk zijn, kennen ze hun leerdoelen en weten wat ze nodig hebben om die te bereiken. Doelen stellen, zelfverantwoordelijk leren, eigenaarschap, werken met een portfolio: het zijn allemaal nieuwe ontwikkelingen in het onderwijs.

Hoe mooi is het om te constateren dat de werkwijze die we op Basisschool De Langereis in Ursem al een aantal jaren met volle overtuiging nastreven vanuit onze visie op onderwijs, nu bijna gemeengoed lijkt te worden. Hoe fijn is het om te weten dat we daarin al een grote ontwikkeling hebben doorgemaakt en dat leerkrachten en leerlingen zich deze werkwijze al eigen hebben gemaakt. Dat zien we in de hele school terug: niet ieder kind heeft hetzelfde werk, maar krijgt aangeboden wat hij nodig heeft. Er wordt gewerkt, samengewerkt, overlegd, gespeeld, gepresenteerd, gemaakt... kortom: er wordt geleerd!"

- Jeugd: - Laat je uitdagen en ontdek Scouting! Vanaf 7 jaar kun je terecht bij Scouting Ursem. De groep bestaat uit landscouts (Don Bosco) en luchtscouts (Willem Versteegh Eskader).

- Muziek: - Muziekvereniging Ursem heeft ook een Slagwerkgroep.

- Sport: - IJsclub Ursem is opgericht in 1894. In het seizoen 1977/1978 organiseerde de ijsclub voor de eerste keer jeugdschaatsen. Omdat er zoveel vaarten en sloten zijn in en rondom het dorp, vonden ze dit toch eigenlijk wel een must. Het doel hiervan was om kinderen van 6 t/m 12 jaar de kunst van het schaatsen bij te brengen. Het eerste jaar bestond de groep uit 20 kinderen. De schaatslessen werden gegeven op kunstijsbaan De Meent in Alkmaar. Tegenwoordig gaan ze met ruim 90 kinderen jeugdschaatsen (van december t/m maart), op kunstijsbaan De Westfries in Hoorn. De ijsclub heeft ook een natuurijsbaan, waarvoor zie het kopje Evenementen. - Tennisclub TC Ursem. Op de speciale Clubkampioenschappenpagina op Facebook houden ze je op de hoogte van de jaarlijkse kampioenschappen in september.

- Dartclub Halfweg. Eens in de twee weken wordt er op vrijdagavond door zo'n 20 mannen en 4 vrouwen gedart. Een lotingssysteem bepaalt wie tegen wie moet gooien, dus dat is altijd een verrassing. Twee keer per seizoenshelft wordt er een clubtoernooi gespeeld. Als er genoeg gedart is, worden de pijlen ingeruild voor wat gerstenat waarna er gezellig wordt nagezeten in Café Halfweg. - In de sportzaal in Ursem biedt de gezellige Gymnastiekvereniging DWSV een grote variatie aan sporten, voor jong en ouder.

- Overige verenigingen: - Het verbouwen van je eigen groente, fruit en bloemen geeft veel voldoening. Op de Facebookpagina van Tuinvereniging Ons Genoegen Ursem doet een van de tuinders in tekst en beeld verslag van hoe zijn tuinseizoen verloopt.

- Veiligheid: - Brandweer Ursem.

Reactie toevoegen