Ulrum

Plaats
Dorp
Het Hogeland
Hoogeland
Groningen

gemeente_ulrum_anno_ca._1870_kaart_j._kuijper.jpg

Gemeente Ulrum anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

Gemeente Ulrum anno ca. 1870, kaart J. Kuijper (collectie www.atlasenkaart.nl)

ulrum_cafe_neptunus.jpeg

Ulrum, Café Neptunus

Ulrum, Café Neptunus

Ulrum

Terug naar boven

Status

- Ulrum is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente Het Hogeland. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1989. In 1990 over naar gemeente De Marne, in 2019 over naar gemeente Het Hogeland.

- Wapen van de voormalige gemeente Ulrum.

- Onder het dorp Ulrum vallen ook de buurtschappen De Houw (grotendeels) en Klei.

Terug naar boven

Naam

In het Gronings
Ollerom.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Ulrum ligt W van het dorp Leens, NO van het dorp Zoutkamp, O van het dorp  Vierhuizen en grenst in het Z aan het Hunsingokanaal.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Ulrum 407 huizen met 2.704 inwoners, verdeeld in het gelijknamaige dorp 125/856 (= huizen,/inwoners), de dorpen Vliedorp 6/101(!), Niekerk 28/195, Vierhuizen 50/299 en Zoutkamp 106/720, en de buurtschappen De Houw 9/59, De Klei 8/49, De Hucht 2/18, Elens, 4/31, Houwerzijl 58/296, Hoogte 4/21, Midhuizen 2/19, Menneweer 3/20 en Midhallum 2/20. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 550 huizen met ca. 1.350 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- "Ulrum is een bijzonder dorp in het noorden van Groningen. Vandaag de dag heeft dit dorp nog ongeveer 1.300 inwoners. Meer nog dan menig ander dorp in de omgeving heeft dit dorp te maken gehad met dalende inwonersaantallen en een forse afname van voorzieningen en openbare functies. De krimp in de regio laat onmiskenbaar zijn sporen na en de prognoses laten zien dat deze ontwikkelingen de komende jaren nog verder door zullen zetten. Stichting Ulrum 2034 heeft aan de Wetenschapswinkel van Wageningen University & Research (WUR) gevraagd om een advies hoe de verschillende activiteiten en voorzieningen voor het dorp in samenhang te kunnen ontwikkelen. Om zo te komen tot een toekomstbestendig dorp.

Bijzonder aan dit dorp is vooral de reactie vanuit het dorp zelf op deze ontwikkelingen. Onder de vlag van het project Ulrum 2034 is de afgelopen jaren een hele reeks van nieuwe projecten en initiatieven opgestart, gericht op het versterken van de sociale en fysieke infrastructuur van het dorp. Op die manier zijn honderden Ulrumers de afgelopen jaren meer bij het dorp betrokken geraakt. De initiatiefnemers zijn hierin de afgelopen jaren ondersteund met (financiële) middelen vanuit de Provincie Groningen en gemeente De Marne. De WLE-subsidie (Werk, Energie en Leefbaarheid) voor het dorp was een pilot van de provincie om lokaal initiatief met betrekking tot leefbaarheid te ondersteunen en te belonen.

Het Wetenschapswinkelproject heeft bijgedragen aan het inzicht dat een krimpgemeenschap kan worden gezien als een levend organisme waarvan de functies en activiteiten een ingewikkeld maar dynamisch proces vormen. Het gedachtegoed van Jane Jacobs over de dynamiek van wijken en buurten in grote (Amerikaanse) steden blijkt hierbij opvallend genoeg erg bruikbaar. Jacobs beschrijft hoe gemeenschappen, net als organismen, kunnen groeien en in verval raken, maar ook in staat zijn zichzelf te herstellen, mits voldoende vitaal. Net als in de geneeskunde kan hiervoor het begrip ‘regeneratief vermogen’ vermogen worden gebruikt: het vermogen van een gezond organisme om zelf bijvoorbeeld beschadigd weefsel te vervangen. Dit weefsel heeft zowel betrekking op de fysieke als de sociale infrastructuur.

Cruciaal voor dit regeneratief vermogen is dat er nieuwe ontmoetingen en verbindingen tussen mensen tot stand worden gebracht, binnen de gemeenschap en daarbuiten. Wanneer het ‘web’ van verbindingen en ontmoetingen tussen mensen hecht genoeg is draagt dit er toe bij dat mensen het gevoel krijgen onderdeel uit te maken van een gemeenschap en vervolgens ook eerder bereid zijn zich daarvoor in te spannen. Bovendien leidt deze interactie ook tot kruisbestuiving en evolutie van ideeën en initiatieven. Initiatieven die ook de lokale gemeenschap weer ten goede kunnen komen. Mede dankzij het Wetenschapswinkelproject is duidelijk geworden dat juist ook een initiatief als het project Ulrum 2034 heeft gezorgd voor allerlei nieuwe ontmoetingen en verbindingen en tot nieuwe vormen van reuring in het dorp.

Kenmerkend aan dit proces is echter ook dat van te voren niet vast ligt welke oplossingen of resultaten  behaald zullen (kunnen) worden. Het (herstel)proces staat centraal, en niet een vastomlijnd eindresultaat. Dit vraagt ook om bijzondere vaardigheden van ondersteunende partijen. Het gaat er om te leren plannen met zelforganisatie. In plaats van een eenmalige of kortstondige (financiële) injectie (‘Silver-Bullets’) zijn de initiatiefnemers vooral gebaat bij ‘Tactical Ulrumism’: een meer verfijnde benadering op basis van doorlopende betrokkenheid en kleine ingrepen en aanpassingen die de gemeenschap op lange termijn versterken. Zo’n aanpak is in eerste instantie misschien minder ‘sexy’, maar is uiteindelijk vaak wel veel succesvoller.

Van 2014–2017 is het project door Wageningse studenten en hun begeleiders nauwgezet en vanuit verschillende invalshoeken gevolgd. De verschillende onderzoeksprojecten die zij hebben uitgevoerd hebben geleid tot een beter begrip van het functioneren van een dergelijk burgerinitiatief, en zijn vertaald in uiteenlopende bijdragen aan het initiatief. Om het dynamische karakter van het project goed weer te geven is vanuit het Wetenschapswinkelproject in 2016 een korte animatie over het initiatief ontwikkeld met als titel: Ulrum - dorp van de toekomst. In 2015 heeft een groep van 7 (internationale) Wageningse studenten van verschillende opleidingen gezamenlijk een reflectie op het initiatief uitgevoerd in het kader van een zogeheten Academic Consultancy Training. Hun bevindingen zijn samengevat in het Studentenrapport: Unravelling complex processes in grassroots movements: the case of DEEL&Ulrum.

In 2015/2016 heeft Masterthesis studente Lianne van der Ham haar afstuderen vorm gegeven rondom het thema van ‘Goed oud worden’ in dit dorp. Masterthesis Lianne van der Ham: Goed oud worden. In 2014 hebben studenten en onderzoekers van Green Care vanuit WUR bijgedragen aan een onderzoek ten aanzien van de wensen en verwachtingen van de (werkgroep) DorpsZorg in Ulrum. In 2014 heeft een groep studenten van de minor ‘Gebiedsgericht werken’ van Van Hall Larenstein zich onder meer gebogen over een ontwerp en advies voor herinrichting en gebruik van het Asingapark in het dorp. Met de uitkomsten van (delen van) dit project verkrijgt Stichting Ulrum 2034 meer aanknopingspunten voor het werken aan een toekomstbestendig dorp." (bron: Wageningen University & Research (WUR))

- In het project DEEL & Ulrum wordt gewerkt aan concrete opgaven m.b.t. de gebieden functieverandering, opplussen en ruilverkaveling.

- Anno 2016 zoekt de gemeente een passende invulling voor het deel van bedrijventerrein De Marne waar voorheen een asielzoekerscentrum was gevestigd. Paardensportverenigingen Winnetou uit Ulrum en De Marneruiters uit Kloosterburen, die op hun huidige plekken niet goed meer uit de voeten kunnen, ontwikkelen plannen om er gezamenlijk een nieuwe manege te beginnen. Het idee is om de manege tevens te combineren met een zorgboerderij, waar mensen met een beperking voor dagbesteding terecht kunnen. In het dorp wordt al een paar jaar over een verhuizing van de manege gesproken in het licht van Project Ulrum 2034, dat het dorp toekomstbestendig moet maken. Door de combinatie met Kloosterburen en het zorgaspect kan er een mooie gemeentebrede win-win situatie ontstaan. De verenigingen hebben anno 2016 samen ca. 220 leden. Op de beoogde nieuwe locatie denkt men naar 300 leden te kunnen doorgroeien.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Ulrum heeft 12 rijksmonumenten.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Halve Marathon (van Lauwersoog naar Ulrum) op een zaterdag in juli.

- Kerstroute Ulrum (op een zaterdag half december) is een gezellige route doorhet dorp met sfeervolle kraampjes, muzikale optredens in de kerken, kinderactiviteiten, en hapjes en drankjes.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Met de in 2010 verschenen wandelroute 'door het Ulrum van 1834' zet het dorp zich op de kaart als bakermat van de (afgescheiden) gereformeerde kerken wereldwijd. Immers, hier begon 'het' allemaal. De Hervormde kerk te Ulrum was in 1834 het centrum van een godsdienstige, kerkelijke en uiteindelijk ook politiek-maatschappelijke twist van grote omvang: de Afscheiding onder aanvoering van dominee Hendrik de Cock, een uittocht van uiteindelijk vele duizenden vaak rechtzinnige kerkleden uit de Nederlandse Hervormde Kerk. Het dorp heeft thans vier kerken, waarvan drie gereformeerd, en dat in een dorp dat ongeveer 1700 inwoners telt.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Ulrum (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Sport: - "Kartclub Ulrum van Bas Lucassen organiseert wedstrijden voor huurkarts en eigen karts waar veel racen tegen lage kosten voorop staat. Sinds 2017 is de dan nog maar 12-jarige Rob Lucassen mede-eigenaar van de kartbaan. Hij heeft dan al een aardige staat van dienst: Al vanaf zijn 3e jaar is Rob aan het karten. Hij heeft inmiddels vele titels op zijn naam staan: Nederlands Belgisch kampioenschap K4F 2013 op 8-jarige leeftijd. Clubkampioen Emmen 2014. Nederlands Belgisch kampioen GK4 2015 op 10-jarige leeftijd. Clubkampioen Venray 2015. Met de teller anno 2017 op 63 podiumplaatsen mag je wel spreken van een zeer talentvolle rijder. Op ons buitencircuit leert Rob de jeugd nu hoe je een kart tot in de puntjes leert controleren. Wij hopen meer mensen te motiveren tot deze geweldige sport."

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Ulrum en - idem Snakkeburen.

Reacties

(1)

Mijn naam is Carla Laning. Ik ben in 1961 in Ulrum geboren. Ik zou graag in contact komen met inwoners van dit dorp die mijn ouders nog kennen uit die tijd. Mijn vader, Jan Laning, was destijds onderwijzer aan de basisschool. Mijn moeder heet Tineke (Tiny) Nienhuis-Laning. Mijn zus Marga Laning was 4 toen ik in 1961 ben geboren.
Ik hoop van u te horen!
Met vriendelijke groet,
Carla Laning
E-mail carla_laning@hotmail.com

Reactie toevoegen