Uithuizen

Plaats
Dorp
Eemsmond
Hoogeland
Groningen

uithuizen groninger boerderij ca 1910 [640x480].jpg

Uithuizen Groninger boerderij ca. 1910

Uithuizen Groninger boerderij ca. 1910

uithuizen_menkemaborg.jpg

De imposante, oorspronkelijk 14e-eeuwse Menkemaborg met schathuis te Uithuizen is te bezichtigen. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

De imposante, oorspronkelijk 14e-eeuwse Menkemaborg met schathuis te Uithuizen is te bezichtigen. (© Harry Perton / https://groninganus.wordpress.com)

GR gemeente Uithuizen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

gemeente Uithuizen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

gemeente Uithuizen in ca. 1870 kaart J. Kuijper

Uithuizen

Terug naar boven

Status

- Uithuizen is een dorp in de provincie Groningen, in de streek Hoogeland, gemeente Eemsmond. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1978. Het is de hoofplaats van de gemeente.

- Wapen van de voormalige gemeente Uithuizen.

- Onder het dorp Uithuizen vallen ook de buurtschappen Holwinde, Katershorn, Oldörp en een deel van de buurtschap Valom. Voor de postadressen valt ook het dorp 't Lage van de Weg onder Uithuizen.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Uithuizen grenst in het W aan 't Lage van de Weg, Usquert en de Waddenzee, in het NW aan de Noordzee, in het N aan de rivier de Eems en Duitsland (de Nederlands-Duitse grens is hier niet definitief vastgesteld), in het O ook aan de Eems en de Waddenzee en aan Uithuizermeeden en in het Z aan Oldenzijl, Zandeweer en Rottum, en ligt ONO van Warffum, ZO van de Waddeneilanden Rottumeroog en Rottumerplaat, Z van het Duitse Waddeneiland Borkum, W van de haven en het bedrijventerrein Eemshaven en Roodeschool, WNW van Spijk en Bierum, NW van 't Zandt, Loppersum, Appingedam en Delfzijl, NNO van Middelstum en Bedum en NO van Kantens, Baflo en Winsum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de gemeente Uithuizen 350 huizen met 2.576 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 342/2.528 (= huizen/inwoners) en de buurtschap Oldorp 8/48. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.200 huizen met ca. 5.500 inwoners, dit is inclusief de aantallen voor het dorp 't Lage van de Weg.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In het gebied Z van de Oldörpsterweg en W van de Maarweg is een nieuw wijkje gerealiseerd, genaamd Almersma. In deze wijk is de architectuur van de Groningse School naar Uithuizen gehaald. De Groningse School is de Groningse variant van de Amsterdamse school uit de jaren 1920-1930. Deze architectuur wordt gekenmerkt door een robuuste en expressieve vormentaal met uit baksteen opgetrokken bouwmassa’s. Het is een landschappelijke tuinwijk die de overgang vormt tussen dorp en aangrenzend landschap. In de wijk is een wierde aangelegd. Op en naast de wierde zijn woningen gebouwd.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Uithuizen heeft 31 rijksmonumenten.

- Koren- en pelmolen De Liefde (Mennonietenkerkstraat) uit 1866.

- De Menkemaborg is in oorsprong een uit de 14e eeuw daterend huis, een zogeheten ‘steenhuis’, dat in de loop der tijd vergroot is. Over de familie Menkema is weinig bekend. Begin 17e eeuw vergroot het echtpaar Clant het gebouw tot een U-vormig huis met de ingang naar het oosten. In 1682 koopt Mello Alberda het landgoed en na zijn overlijden in 1699 erft zijn zoon Unico Allard het. In 1701 trouwt Unico Allard met Everdina Cornera van Berum en zij verbouwen het huis ingrijpend. De familie Alberda bewoont de Menkemaborg als buitenhuis tot het overlijden in 1902 van de laatste bewoner, Gerhard Alberda van Menkema en Dijksterhuis. In 1921 schenken zijn erfgenamen het landgoed aan het Groninger Museum.

Na restauratie van de tuin en de gebouwen wordt de Menkemaborg in 1927 opengesteld voor bezoekers. In 1969 wordt Stichting Museum Menkemaborg opgericht voor het beheer en de exploitatie van het museum. De kamers, waaronder de grote zaal, herenkamer, studeerkamer, slaapkamer, keuken en kelders zijn volledig ingericht met mooie meubelen, zilver, porselein, koperwerk en portretten uit de 17e en 18e eeuw. De vertrekken zijn levendig ingericht alsof ‘de bewoners zo terug kunnen komen’.

- Uithuizen heeft een kleine joodse gemeenschap gekend. Op de algemene begraafplaats staan nog 24 joodse grafstenen. In 1887 is in het dorp een synagoge gebouwd. In 1933 is deze afgebroken.

Terug naar boven

Evenementen

- Bij de door Loopgroep Kameleon georganiseerde Oethoester Loop (augustus, in 2018 voor de 7e keer) kun je kiezen uit de afstanden 5 en10 km.

- Stichting Groninger Week Uithuizen organiseert 1x in de 3 jaar in september de Grunneger Week in het dorp en de buurdorpen Zandeweer, Eppenhuizen, Doodstil en `t Lage van de Weg. De stichting stelt zich ten doel bij te dragen tot stimulering en ontwikkeling van Noord-Groningen op cultureel, sociaal, economisch en recreatief gebied. Het laatste evenement was in 2017 (zie onder de link wat er zoal te doen was) dus de volgende keer is in 2020.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Wandelroute Groene Wissel Uithuizen (16 km). Doodstil is niet alleen de naam van het ruim 100 zielen tellende buurtschapje waar je in een paar minuten doorheen wandelt, maar ook de eigenschap van deze streek in de noordoosthoek van de provincie Groningen. Ver weg van stedelijke bebouwing en drukke infra is de stilte hier indrukwekkend te noemen. Na het karakteristieke dorp Uithuizen wandel je kilometerslang, via Zandeweer (met schitterend terpkerkje), over de voetpaden langs de Eppenhuister- en Meedstermaar, vermoedelijk oude kreken. Na de stille tocht wandel je nog door een paar fraaie bossen.

- Openluchtzwembad De Dinge (Dingeweg 4) is gesitueerd in het tussengebied tussen Uithuizen en Uithuizermeeden en ligt tegen de bosrand van het Dingebos. Het complex omvat 3 zwembaden, een wedstrijdbad, recreatiebad en een peuter/kleuterbad. Alle baden hebben een minimale temperatuur van 22,5° Celcius. Naast de reguliere openingstijden is er op maandag dinsdag, donderdag en vrijdag ook zwemles voor kinderen en afhankelijk van de vraag ook voor volwassenen voor het zwem-ABC en andere diploma's. Het zwembad is in de jaren zeventig gerealiseerd. Het vorige zwembad, gebouwd als werkverschaffingsproject in de crisis van de jaren dertig, werd daarmee overbodig. Na langdurige leegstand wordt het complex in 2018 herbestemd tot B&B met 4 luxe vakantiehuizen. Het zwembad wordt gerenoveerd.

- Wereldwinkel Uithuizen verkoopt (h)eerlijke producten voor een eerlijke prijs. Zo kun je bij hen terecht voor foodproducten als Tony`s Chocolonely, volgens hen de lekkerste chocolade die er bestaat. Je kunt er ook slagen voor een leuk, uniek en bijzonder cadeau uit alle windstreken. Beelden uit Peru, maskers uit Ghana en nog veel meer. Bijzonder is de samenwerking met Boekhandel Riemer uit Groningen. In een knusse boekenhoek verkopen ze diverse boeken namens Riemer. Alle boeken zijn bij hen te bestellen. De 25 enthousiaste vrijwilligers heten je van harte welkom in hun winkel.

- In de polders boven Uithuizen ligt sinds 2010 een nieuw natuurgebied met onder andere zoetwatermoeras, omzoomd door rietland. Het gebied is in 2010 aangelegd ter compensatie van het verlies aan natuur in de Eemshaven door de vestiging van nieuwe grote energiebedrijven. Het betreft een gebied van 50 hectare in de Emmapolder en de Lauwerpolder. Ook de aangrenzende dijk is onderdeel van het natuurgebied. Het is begroeid met grassoorten en wordt zo 'kaal' mogelijk gehouden. Zo kan het foerageergebied worden voor de uit de Eemshaven verdreven blauwe kiekendief en velduil. In het gebied krijgt de natuur alle ruimte. Het is niet toegankelijk voor publiek. Wel kun je vanuit een van de 3 vogelkijkhutten een blik op het gebied werpen. De kijkhutten zijn via een voetpad bereikbaar. Bovendien kan beheerder Natuurmonumenten in bepaalde periodes groepsexcursies organiseren.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Uithuizen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Dorpshuis: - Dorpshuis De Fakkel.

- Onderwijs: - Basisschool Brunwerd. - Basisschool De Schelp. - Basisschool Koning Willem-Alexander.

- Muziek: - Muziekvereniging Opwaarts. - Muziekvereniging De Bazuin.

- Sport: - Loopgroep Kameleon is een enthousiaste en gezellige loopgroep uit Uithuizen en Eenrum. Er zijn lopers die uitsluitend recreatief lopen, lopers die ook graag mee doen aan wedstrijden, lopers die vooral komen voor de gezelligheid, lopers die werken aan hun conditie. Voor zowel de starter als ervaren loper is er een gevarieerd aanbod aan oefeningen. De trainingen zijn zo ingedeeld, dat iedere loper goed aan zijn trekken komt en in zijn eigen tempo kan sporten. In de wintermaanden wordt er vooral binnen de bebouwde kom gelopen. In de zomerperiode wordt er meer in het buitengebied getraind. Naast de loopgroepen zijn er ook wandelgroepen.

- Zorg: - Zorgboerderij Calidad heeft 3 locaties in en bij Uithuizen. Ze bieden aangepaste woonbegeleiding, dagbesteding, logeeropvang en ambulante begeleiding voor een brede doelgroep. Daarnaast kunnen de deelnemers begeleid worden in het verzorgen van en het omgaan met paarden. Ze bieden zorg in een huiselijke sfeer. Ze willen een veilige plek bieden waar mensen zich op hun gemak voelen en ontplooiingsmogelijkheden hebben. Ze willen deelnemers ondersteuning bieden, maar ook ervaring laten opdoen. Dit is een belangrijk principe voor het wonen, werken en logeren op de zorgboerderij.

- Veiligheid: - Brandweer Uithuizen.

- Weer: - Weerstation Uithuizen.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Uithuizen nieuw en - idem oud.

Reacties

(2)

Energy village hotel is opgeheven en opgeruimd.

Dank voor de tip! Ik heb het verwijderd omdat het vandaag de dag niet echt informatiewaarde meer heeft. Tevens heb ik de pagina inhoudelijk nog wat verder uitgewerkt.

Reactie toevoegen