Uddel

Plaats
Dorp
Apeldoorn
Veluwe
Gelderland

Uddel-dorp-MSD-20110324-229802.jpg

Uddel is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Apeldoorn.

Uddel is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Apeldoorn.

Uddel

Terug naar boven

Status

- Uddel is een dorp in de provincie Gelderland, in de streek Veluwe, gemeente Apeldoorn.

- Onder het dorp Uddel vallen ook de buurtschappen Meerveld en Nieuw Milligen.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
790-793 kopie 1170-1175 Uttiloch, 1294-1295 Uddel, 1830-1855 Uttel, 1839 Utteld, 1851 Uddeld.

Naamsverklaring
Men vermoedt in deze naam het Oudsaksische ôthil 'grondbezit' en lo 'licht, open bos'. Ook is voorgesteld uit te gaan van ûte 'uit, buitenwaarts gelegen', maar -dd- in Uddel wijst op een andere herkomst.(1)

Terug naar boven

Ligging

Uddel ligt NW van Apeldoorn, N van Kootwijk, Z van Elspeet.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Uddel 46 huizen met 408 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 1.150 huizen met ca. 2.900 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- De Structuurvisie Uddel schetst de wenselijke ontwikkelingen voor het dorp voor de komende jaren.

- In het Z van Uddel is sinds 2014 de nieuwe wijk Aardhuus gerealiseerd. De wijk omvat ca. 100 woningen. Tijdens archeologisch onderzoek voorafgaand aan de bouw zijn sporen van bewoning en bedrijvigheid uit de middeleeuwen (8e/9e eeuw) aangetroffen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Uddel heeft 13 rijksmonumenten.

- Uddel heeft 12 gemeentelijke monumenten.

- De Hervormde (PKN) kerk (Garderenseweg 2) dateert uit 1954. Het is een interessante wederopbouwkerk met toren. Het orgel is in 1973 gebouwd door de firma K.B. Blank & Zoon (Herwijnen). In 2009 is de kerk geheel gerenoveerd. Er is onder andere geschilderd en er is een brandveilig plafond aangebracht.

- De kerk van de Gereformeerde Gemeente (Garderenseweg 29) dateert uit 1956. De kerk is een rijksmonument vanwege de klokkenstoel met klok van Joris Dumery uit 1750, diam. 44,6 cm. De klok is afkomstig uit het voormalige carillon van het afgebrande Belfort van Aalst (België).

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Toneelgroep Plankenkoorts brengt jaarlijks in februari een nieuw stuk op de planken.

- Zomermarkt Uddel (op de laatste dinsdag van juli, van 14:00-21:00 uur) noemt zich "de gezelligste markt van de Veluwe". Elk jaar staan er meer dan 100 kramen door de straten van het dorp, met o.a. de plaatselijke ondernemers, clubs en verenigingen. Veel kramen met fruit, speelgoed, veel brocante, emaille, zink, kindermerkkleding. Voor de kinderen zijn er springkussens, een trampoline enz., en je kunt er ook heerlijk een hapje eten. Ook de oude ambachten en de kleedjesmarkt waar je lekker kunt snuffelen zijn niet meer weg te denken. De markt is ook zo'n plek waar men oude bekenden tegenkomt en alle tijd en gelegenheid neemt om bij te praten.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Uddel is o.a. bekend vanwege het bij het dorp gelegen Uddelermeer, het hoogstgelegen meer van Nedeland. Het meer is in principe ca. 20 meter diep, maar het is in de loop der eeuwen grotendeels opgevuld met plantenresten, waardoor het water nu nog maar 1,3 m diep is. Veel van dergelijke meertjes zijn ooit uitgebaggerd. Bij het Uddelermeer is dat nooit gebeurd; daar is die eeuwenoude laag bagger altijd ongemoeid gebleven. Dat maakt die bodem tot een schatkamer voor wetenschappers, want je kunt tot in het staartje van de laatste IJstijd - 14.000 jaar geleden - terugkijken in de tijd. Fysisch geograaf Stefan Engels heeft in 2015 onderzoek gedaan in de sedimentenbodem van het Uddelermeer met één hoofdvraag: hoe heeft de natuurlijke klimaatverandering de omgeving veranderd? Het antwoord is belangrijk omdat we daarvan kunnen leren hoe we op de komende klimaatveranderingen kunnen inspelen.

In februari 2018 heeft de SGP-fractie in de gemeenteraad vragen gesteld aan de verantwoordelijk wethouder over de toestand van het Uddelermeer. "Het meer groeit steeds verder dicht. Straks blijft er niets meer dan een moeras over. De rijke historie van het hoogst gelegen meer van Nederland gaat dan verloren. Wat eens koninklijk viswater was en later voor veel mensen uit de omgeving prachtig zwemwater, dreigt nu te verworden tot een onooglijke modderpoel. Zwemmen is al jaren niet meer toegestaan vanwege de aanwezigheid van blauwalg. In een uitzending van Vroege Vogels uit 2015 (zie de link in de vorige alinea, red.) is aangetoond dat de aanwezige blauwalg niet door landbouwvervuiling komt, maar door een bacterie die reeds in de middeleeuwen aanwezig was. De problematiek rondom het Uddelermeer is niet nieuw en al jaren bekend bij de verantwoordelijke instanties", zo stellen zij onder meer. Zij vragen aan de wethouder of er concreet plannen zijn om het meer op te knappen en weer geschikt te maken als zwemwater, wat dat gaat kosten, en wie dat dan moet betalen. Zie onder de link ook de andere artikelen over deze problematiek, via de links onderaan die pagina.

- De agrarische enclave Uddel-Elspeet is een karakteristiek landbouwgebied midden in de bos- en natuurgebieden van de Veluwe. Het gebied heeft een sterke cultuurhistorische binding met agrarische bedrijfsvoering. Om de kwaliteit van dit buitengebied voor bewoners te behouden, hebben de betrokken gemeenten (Barneveld, Ermelo, Nunspeet en Apeldoorn) in 2010 subsidiemogelijkheden gecreëerd voor de inwoners om hun erf landschappelijk verantwoord op te knappen. Dat bleek goed te werken. Er hebben zich 86 personen aangemeld, waarbij ruim 65 adviezen of plannen voor natuur en landschap zijn opgesteld. De totale plannen omvatten de realisatie van ruim 4 hectare aan nieuwe natuur, 3 hectare aan nieuw landschap, 1500 meter heg, ruim 500 meter haag, 4000 m2 bosje, 3000 m2 heide, 6700 m2 hoogstamboomgaard, 100 solitaire bomen, 45 meter knotbomen en een poel. Ook waren er 4 initiatieven voor ommetjes in Elspeet.

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Uddel van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Uddel.

- Belangenvereniging: - "Uddels Belang stelt zich tot doel om de belangen van iedereen die in haar werkgebied woont te behartigen. Dit op velerlei gebied. Uddels Belang is een volwaardige gesprekspartner van de gemeente Apeldoorn en de provincie Gelderland."

- Dorpshuis: - Dorpshuis Het Banke Schot is er sinds 1971.

- Ontmoetingscentrum: - "De Koningin Wilhelmina Hof is een ontmoetingsplek voor inwoners van Uddel en omgeving. Het beheer ervan en coördinatie van de activiteiten die er plaatsvinden vallen onder verantwoordelijkheid van de in 1996 opgerichte Stichting Ontmoetingscentrum Koningin Wilhelmina Hof. Het doel is in het dorp voorzieningen te treffen en diensten te verlenen op het gebied van Zorg en Welzijn, zodat de inwoners zo lang mogelijk in hun dorp kunnen blijven wonen. In of vanuit de Koningin Wilhelmina Hof vinden veel activiteiten plaats. Meer hierover is te vinden onder het kopje Activiteiten. Elk half jaar wordt er een nieuwsbrief uitgebracht. Ook in deze nieuwsbrief worden de activiteiten voor het komende half jaar weergegeven."

- Onderwijs: - Prins Willem-Alexanderschool. - Rehobothschool. - Jacobus Fruytier Scholengemeenschap.

- Muziek: - "Muziekvereniging Juliana is een bloeiende, actieve vereniging voor Uddel en omgeving. Door het organiseren van eigen concerten, acties en het muzikaal ondersteunen van activiteiten in de regio dragen wij een steentje bij aan gezelligheid en saamhorigheid. Jaarlijks terugkerende optredens: Voorjaarsconcert., Koningsdag, 4 mei herdenking, Zomermarkt, Kerstconcert. Naast de fanfare is er ook Bi’je Betoetert, een gelegenheidsensemble in de vorm van een dweilorkest dat sinds 2009 tijdens verschillende evenementen optredens verzorgt in het dorp en omstreken. In 2009 ging het leerlingenorkest van start. Het orkest bestaat uit jeugdige leerlingen, die allemaal al een tijdje les volgen en daarna samen muziek mogen maken in het leerlingenorkest, ondersteund door muzikanten uit het ‘grote’ orkest. Het orkest geeft jaarlijks meerdere optredens en heeft een grote groep fans opgebouwd. Als vereniging zijn wij trots op onze jeugd. Sinds juni 2018 heeft het leerlingenorkest daarom zijn eigen naam gekregen: Toetie, wat in het italiaans ‘allemaal’ betekent (schrijf je als tutti)."

- Sport: - Voetbalvereniging SV Prins Bernhard is opgericht in 1964. Over de geschiedenis van de vereniging kun je lezen onder de link. De vereniging heeft ca. 300 leden, waarvan er ca. 90 uitkomen in de pupillen en junioren. De club wordt draaiende gehouden door ca. 90 vrijwilligers, variërend van bestuursleden tot elftalleiders en van kantinepersoneel tot de eigen onderhoudscommissie. Het bestuur van de vereniging heeft als missie (goed) georganiseerd voetbal aan te bieden aan (met name) de dorpsgemeenschap van Uddel. Zij streeft er naar dit laagdrempelig te houden, niet alleen in termen van contributie maar ook dat er op het sportcomplex alleen activiteiten worden aangeboden waar de leden en potentiële leden zich mee kunnen verenigen. Daarnaast erkent de vereniging haar verantwoordelijkheid binnen de Uddelse gemeenschap en stelt zij zich coöperatief op richting collega-verenigingen en Stichting Sport en Cultureel Centrum Uddel.

- "Paardensportvereniging de Hunneruiters is opgericht in 1965, zodat alle paardenliefhebbers uit de omgeving Uddel de mogelijkheid hebben om paardrijlessen te volgen en in contact te komen met andere ruiters. Al jaren wordt er wekelijks lesgegeven in onze prachtige 'bosmanege-bak' aan de Heegderweg. Jaarlijks organiseren we activiteiten zoals onderlinge wedstrijden, ponykamp, bosritten, barbeque, uitjes en andere activiteiten. Wij nodigen je van harte uit om een keer een les mee te doen of gewoon te komen kijken!"

- Overige verengiingen: - Bijenhoudersvereniging De Vierkante Korf Uddel en omstreken is een vereniging voor (hobby-)imkers. Ze organiseren o.a. cursussen en geven voorlichting.

- Welzijn: - "Stichting Vrijwillige Hulpdienst Uddel (SVHU) geeft al 35 jaar thuishulp aan mensen die kortdurende hulp nodig hebben. Bij het ontbreken van hulp van familie, vrienden of buren kan hulp gegeven worden op momenten dat dit echt nodig is. Vrijwilligers van de SVHU zijn ook actief betrokken bij de activiteiten in de Koningin Wilhelmina Hof en bij locaties van Philadelphia. De SVHU wil op deze wijze bevorderen dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen en functioneren."

- Veiligheid: - "Vrijwillige Brandweer Uddel is een van de 12 brandweerkorpsen van de gemeente Apeldoorn. Wij maken deel uit van de veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland. Ons korps zorgt voor de bestrijding van brand en bosbrand en verleent hulp in het verzorgingsgebied. Ook assisteren wij als first-responders bij reanimaties. Jaarlijks rukken wij rond de 100 keer uit. Dit gebeurt allemaal door vrijwilligers die 24 uur per dag, 7 dagen per week en 365 dagen per jaar paraat staan!"

Reacties

(2)

Prachtige site, bij de plaats Uddel mis ik o.a. de muziekvereniging Juliana, die mag naast Prins Bernhard niet ontbreken :-)

Dank voor uw complimenten. Dat doet mij goed om te horen! En het stimuleert mij om door te gaan met de laatste loodjes/puntjes op de i. Ik hoop dat u uw enthousiasme ook aan uw relaties wilt overbrengen, want helaas weten de meeste mensen nog altijd niet van het bestaan van de site, en degenen díe er van weten, zijn er allemaal enthousiast over.

Dank voor uw aanvulling ook! Ik heb het verwerkt. Bij alle 6.500 plaatsen ligt nu een stevige inhoudelijke basis, waar ik in totaal 10 jaar aan heb gewerkt. Mijn hoop en doel is vanaf nu dat lokale ingewijden met aanvullingen, actualiseringen en/of correcties de laatste puntjes op de i helpen zetten, dus dank hiervoor!

Juliana mag inderdaad niet ontbreken. En Wilhelmina dan ook gelijk maar, en nog een aantal andere onderwerpen die ik hier en daar zo tegenkwam. De inhoud is nu ongeveer verdubbeld, en dat gaat later in het jaar nog wel een keer gebeuren.

Met vriendelijke groet, Frank van den Hoven, hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Reactie toevoegen