Tytsjerksteradiel

Gemeente
Tytsjerksteradiel
Fryslân

FR gemeente Tytsjerksteradiel in ca. 1870 kaart B. Behrns [1024x768].gif

gemeente Tytsjerksteradiel in ca. 1870 kaart B. Behrns

gemeente Tytsjerksteradiel in ca. 1870 kaart B. Behrns

Tytsjerksteradiel

Terug naar boven

Overnachten

- Boek hier je vakantiehuis in omgeving Tytsjerksteradiel.

- Boek hier je hotel of B&B in omgeving Tytsjerksteradiel.

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Tytsjerksteradiel.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Tytsjerksteradiel (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Tytsjerksteradiel is een gemeente in de provincie Fryslân. De hoofdplaats is Burgum.

- De gemeente Tytsjerksteradiel omvat de dorpen Burgum, De Tike (deels), Earnewâld, Jistrum, Feanwâldsterwâl (deels), Garyp, Gytsjerk, Hurdegaryp, Mûnein, Noardburgum, Oentsjerk, Eastermar, Aldtsjerk, Ryptsjerk, Sumar, Suwâld, Tytsjerk en Wyns en de buurtschappen Bartlehiem (deels), Gytsjerkerhoeke, Iniaheide, It Heechsân, It Wytfean, Kûkherne (deels), Lytse Geast, Quatrebras, Sânhuzen, Skûlenboarch, Sigerswâld, Sumarreheide en Tergrêft (deels).

- Wapen van de gemeente Tytsjerksteradiel.

- Foto's van de plaatsnaamborden in de gemeente Tytsjerksteradiel.

- De dorpen in het NW van de gemeente (Aldtsjerk, Gytsjerk, Mûnein, Oentsjerk, Ryptsjerk en Wyns) plus het Dantumadielse dorp Readtsjerk, staan gezamenlijk bekend als de Trynwâlden.

Terug naar boven

Naam

Spelling
Oorspronkelijk heette de gemeente Tietjerksteradeel. Sinds 1989 is de naam van de gemeente officieel in het Fries: Tytsjerksteradiel. Sinds dat jaar zijn ook de plaatsnamen binnen de gemeente officieel Friestalig. Beide als gevolg van een gemeentelijk besluit d.d. 18 juni 1987.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- In de jaren zeventig van de 20e eeuw komt binnen de gemeente Tytsjerksteradiel een gevoel op gang dat men zich actiever moet opstellen om het streekeigene in de gemeente te bewaren. In 1976 dreigt een aantal karakteristieke woningen in de buurtschap Sumarreheide te worden gesloopt. Diverse mensen zijn van mening dat deze panden het behouden waard zijn en dat daarvoor geijverd zou moeten worden. Dit is de concrete aanleiding om in 1978 Stichting Karakteristyk Tytsjerksteradiel op te richten.

De stichting streeft ernaar karakteristieke en streekeigene panden voor de toekomst te behouden. Zij wil afbraak voorkomen, panden in hun oorspronkelijke staat laten en een wegwijs zijn bij het opknappen en restaureren van die panden. Ook de karakteristieke landschappen en landschapselementen hebben de warme belangstelling van de Stichting. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het behoud van poelen, pingo’s, oude zandpaden en boomwallen, de karakteristieke Achterweg te Eastermar, de Alde Harstewei, en de laatste heide in Sumarreheide.

In 1990 heeft de stichting een inventarisatie gemaakt van het bezit aan karakteristieke panden in de gemeente Tytsjerksteradiel. Het resultaat van de inventarisatie is een lijst met ca. 475 panden, die voor bescherming in aanmerking zouden kunnen komen. De gebouwen op de lijst zijn geen monumenten in de zin van de Monumentenwet, maar zij worden wel karakteristiek en/of streekeigen geacht. De lijst is aangeboden aan het  gemeentebestuur en in 1990 door de gemeenteraad  vastgesteld. Een jaar later is de lijst geactualiseerd en staan er meer dan 500 op de lijst. Sindsdien is er door sloop, ingrijpende verbouw en brand helaas nog wel het een en ander verloren gegaan, zodat een nieuwe actualisatie van de lijst nodig is. De lijst is per dorp en daarbinnen op straat, op de site van de stichting te bekijken, met per pand een foto, plus toelichting wat er zo bijzonder is aan het pand in kwestie.

Terug naar boven

Links

- Officiële site van de gemeente Tytsjerksteradiel.

Reactie toevoegen