Tjamsweer

Plaats
Dorp
Appingedam
Groningen

tjamsweer_dorpsgezicht_ca_1910_640x480.jpg

Tjamsweer Dorpsgezicht ca. 1910

Tjamsweer Dorpsgezicht ca. 1910

tjamsweer_plaatsnaambord_en_kerk_kopie.jpg

Tjamsweer, Hervormde kerk

Tjamsweer, Hervormde kerk

tjamsweer_borg_ekenstein_kopie.jpg

Tjamsweer, borg Ekenstein is het meest westelijke pand van dit dorp en van de gemeente Appingedam ter plekke.

Tjamsweer, borg Ekenstein is het meest westelijke pand van dit dorp en van de gemeente Appingedam ter plekke.

Tjamsweer

Terug naar boven

Status

- Tjamsweer is een dorp in de provincie Groningen, gemeente Appingedam.

- Het dorp Tjamsweer heeft in 1978 geen eigen postcode en plaatsnaam gekregen in het postcodeboek, voor de postadressen ligt het dorp daarom sindsdien 'in' Appingedam.

- Het dorp Tjamsweer is kennelijk te klein / dunbebouwd voor een eigen 'bebouwde kom' en heeft daarom witte plaatsnaamborden.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1208 in Thiamerswerve, 1285 kopie 16e-17e eeuw Thiadmewt, 1246 falsum 15e eeuw Tyamswere, 1448 Tyamsweer.

Naamsverklaring
Werve
en weer wisselen regelmatig, omdat de v in deze positie in het Oudfries werd uitgestoten. Oorspronkelijk werve, werf 'bewoonde hoogte' van de persoon Thiadmâr. De vorm Thiadmewt is wellicht misspeld door de 16e-17e-eeuwse afschrijver.(1)

Terug naar boven

Ligging

Tjamsweer ligt zeer verspreid W van Appingedam, tussen het Damsterdiep in het Z en de spoorlijn Groningen-Delfzijl in het N, en wordt doorsneden door de provincialeweg N360. Een deel van het dorp tussen N360 en Damsterdiep is inmiddels opgegaan in de bebouwde kom van Appingedam. N van de N360 ligt daardoor nog altijd van de stad gescheiden het oude kerntje rond de kerk. Verder omvat het dorp nog de verspreide bebouwing W hiervan rond het Damsterdiep. Het meest westelijke object van het dorp en de gemeente Appingedam is landgoed Ekenstein. Het landhuis W hiervan, Rusthoven, valt onder het dorp Wirdum in de gemeente Loppersum.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Tjamsweer 38 huizen met 231 inwoners. Tegenwoordig omvat het dorp, d.w.z. het deel dat nog altijd buiten de kern Appingedam ligt, enkele tientallen panden met ca. 55 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Stopplaats
Sinds 1884 was er een stopplaats Tjamsweer aan de in dat jaar geopende spoorlijn Groningen-Delfzijl. D.w.z. tot 1904 heette de stopplaats Oosterwijtwerd en stopplaats Oosterwijtwerd heette 't Zandt. In genoemd jaar is dat aangepast. In welk jaar de stopplaats gesloten is, is (ons) niet bekend.

- Beschrijving van Tjamsweer anno 1828, door de toenmalige schoolmeester.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Tjamsweer heeft 10 rijksmonumenten, w.o. 5 wierden, de woning op Alberdaweg 18, het voormalige molenaarshuis op Stadsweg 2, borg Ekenstein uit 1648, de grafkelder van de familie Alberda van Ekenstein op het kerkhof, en de Hervormde kerk. De kerk is nog altijd in gebruik bij de Hervormde Gemeente Tjamsweer. - Hervormde Gemeente op Facebook. - Via deze link kun je de kerkdiensten terugluisteren.

- Pastorie bij de kerk.

- Armenhuis bij de kerk (1873, neoclassicistisch).

- Ook op het kerkhof van Tjamsweer heerst anno 2017 de essenziekte. De gemeente Appingedam heeft daarom toestemming gegeven om uit voorzorg 4 bomen te kappen. Het kerkbestuur krijgt nog geen vergunning om alle essen te kappen, zoals in 2017 - tot woede van omwonenden - is gebeurd rond de kerk in Krewerd in buurgemeente Delfzijl. De gemeente wil de bomen in Tjamsweer zo veel mogelijk sparen. Alleen de ziekste bomen mogen gekapt, de andere 20 worden opgeknapt. "Het is een idyllisch plekje en dat willen we graag zo houden", aldus wethouder Martien van Bostelen. Om dezelfde reden weigerde de gemeente eerder ook al een kapvergunning voor de knotlindes rond het kerkhof van het naburige dorpje Jukwerd. (bron: DvhN, 14-3-2017)

- Stadsweg 2-8 is het complex van de voormalige olieslagerij De Eendragt, die het precies 100 jaar heeft volgehouden (1850-1950). Een uitslaande brand in april 2009 heeft het molenhuis van De Eendragt met aangrenzende woning en schuur volledig in de as gelegd. Het geheel was niet meer te redden en moest als verloren worden beschouwd. - Artikel over De Eendragt en de andere vroegere molens te Tjamsweer.

Terug naar boven

Links

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Tjamsweer.

Reactie toevoegen