Terheijden

Plaats
Dorp
Drimmelen
West-Brabant Amerstreek
Noord-Brabant

terheijden_plaatsnaambord_kopie.jpg

Terheijden is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Amerstreek, gemeente Drimmelen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1996.

Terheijden is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Amerstreek, gemeente Drimmelen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1996.

NB gemeente Terheijden in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Terheijden in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Terheijden in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Terheijden

Terug naar boven

Status

- Terheijden is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio West-Brabant, en daarbinnen in de streek Amerstreek, gemeente Drimmelen. Het was een zelfstandige gemeente t/m 1996.

- Wapen van de voormalige gemeente Terheijden.

- Onder het dorp Terheijden valt ook de buurtschap Het Zand.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Terheijden grenst in het W aan de gecombineerde A16/A59, Knooppunt Zonzeel (A16/A59), de A16 en Langeweg, in het N aan Zevenbergschen Hoek en Wagenberg, in het NO aan Made, in het O aan Den Hout, in het ZO aan het Markkanaal en buitengebieden van Oosterhout en Breda en in het Z aan de rivier de Mark en Breda, en ligt O van Zevenbergen, ZW van Geertruidenberg, W van Oosterhout, NW van Teteringen en NO van Prinsenbeek en Etten-Leur. N door het dorpsgebied loopt de A59, van W naar NO.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Terheijden 387 huizen met 2.734 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 126/886 (= huizen/inwoners) met de buurtschappen De Noord 52/365 en Het Monnikhof 38/288), en dorp Wagenberg 171/1.195. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 2.500 huizen met ca. 6.300 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Voor nadere informatie over de geschiedenis van dit dorp en deze voormalige gemeente kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Heemkundekring De Vlasselt heeft als werkgebied de voormalige gemeente, dus de dorpen Terheijden, Wagenberg en Langeweg (dat deels onder deze gemeente viel).

- "Het dorpsarchief van Terheijden bestrijkt de periode 1569-1810 en kent een omvang van ruim 24 strekkende meter. De beschrijvingen kennen een grote diversiteit aan onderwerpen, zoals resoluties, ingekomen stukken en minuten van uitgegane stukken. Ook komen we er stukken tegen over bestuursorganisatie, eigendommen, financiën, openbare orde en veiligheid. Een behoorlijk aantal archiefstukken heeft betrekking op de relatie van het dorp met hogere overheden, waaronder de Baronie van Breda. Dat de inwoners van het dorp onder zware belastingdruk leefden, bewijzen de talloze stukken daarover. En daar bleef het niet bij voor de Terheijdenaren. Ook de troepenbewegingen tijdens diverse oorlogen gingen het dorp niet ongemerkt voorbij. Vaak werd er een beroep gedaan op de ingezetenen om o.a. hun paarden en wagens ter beschikking te stellen aan militairen. Menigmaal zullen de bewoners de rondtrekkende en plunderende troepen hebben vervloekt. Daarnaast moest er regelmatig een beroep op hen worden gedaan voor inkwartiering van militairen.

Onderzoekers kunnen in dit archief ook terecht wanneer hun aandacht uitgaat naar openbare gezondheid, armenzorg, kerkelijke zaken, onderwijs enz. Kortom alles wat te maken heeft met de administratie van een dorpshuishouding. Tenslotte vormen de begraafregisters in de bijlagen van de kerkrekeningen een belangrijke bron voor genealogen met voorouders in Terheijden. Met de ontsluiting van het dorpsarchief door het Regionaal Archief Tilburg in 2012 kan zowel de historisch onderzoeker als de genealoog op een gerichte toegankelijke manier naar hartelust grasduinen." Aldus Arjan van Loon op het weblog van het Regionaal Archief, d.d. 11-9-2012.

- Verhalen over de geschiedenis van Terheijden op de site van het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Terheijden heeft 15 rijksmonumenten.

- Terheijden heeft 36 gemeentelijke monumenten.

- Beschrijving orgel Sint-Antonius Abt kerk.

- Beschrijving orgel het Witte Kerkje.

- Mariakapel.

- Molen De Arend (Molenstraat 40) is een stellingmolen met als functie korenmolen, in 1742 gebouwd in opdracht van de adellijke familie Nassau-Siegen te Breda. Een grote ingemetselde gedenksteen herinnert hieraan. Na een brand in 1756 is de molen herbouwd. Tijdens de Franse tijd is De Arend in particuliere handen gekomen. De molen is eind jaren zestig van de 20e eeuw in bezit gekomen van de gemeente, die De Arend heeft laten restaureren. In de molen bevinden zich drie koppels stenen, waarvan er 2 in bedrijf zijn (een op windkracht en een op elektrische kracht). De huidige eigenaar is de gemeente Drimmelen. De molen is vele jaren bemalen door Louis Rommens. Na zijn overlijden in 1985 is het molenaarsbedrijf voortgezet door Herman Schipper. Sinds 2014 ligt het beheer van het molen en de molenwinkel bij de uit Terheijden afkomstige Adri Kamp. De molen is nog altijd in gebruik en is te bezoeken tijdens de openingsuren van de molenwinkel.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Dorpsfeest I Love Traaie (weekend in mei).

Terug naar boven

Beeld

- Fotoreportage van Terheijden door Kees Wittenbols uit Breda (zie onderaan ook de links naar de delen 2 en 3!).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Het tweewekelijks verschijnende informatieblad Rondom de Toren, voor Terheijden en Wagenberg, is via de link ook online te lezen.

- Onderwijs: - Basisschool De Zeggewijzer. - Basisschool De Windhoek. - Basisschool Zonzeel.

- Sport: - Wielervereniging Terheijden.

- Handbalvereniging Mixed-up 2000 is in 2000 ontstaan na een fusie tussen HCW uit Wagenberg en Handbal Terheijden.

Reactie toevoegen