Surhuizum

Plaats
Dorp
Achtkarspelen
Fryslân

surhuizum_collage.jpg

Surhuizum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Surhuizum, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Surhuizum (4).jpg

Daar staan we dan in Surhuizum.

Daar staan we dan in Surhuizum.

Surhuizum (3).JPG

Midden in Surhuizum.

Midden in Surhuizum.

Surhuizum (2).JPG

De Antoniuskerk uit de 13e eeuw met een bakstenen spits in Surhuizum.

De Antoniuskerk uit de 13e eeuw met een bakstenen spits in Surhuizum.

Surhuizum

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Surhuizum (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

- Surhuizum is een dorp in de provincie Fryslân, gemeente Achtkarspelen.

- Onder het dorp Surhuizum vallen ook de buurtschappen Koartwâld, Ophûs en Surhuzumer Mieden.

Terug naar boven

Naam

In het Fries
Surhuzum.

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Surhuizum ligt NNO van het dorp Surhuisterveen, NO van de dorpen Harkema, Boelenslaan en Houtigehage, O van het dorp Drogeham, OZO van het dorp Kootstertille, ZO van de dorpen Augustinsga en Buitenpost, ZW van het tweelingdorp Gerkesklooster-Stroobos en het dorp Lutjegast, W van het dorp Grootegast, WNW van het dorp Doezum, NW van de dorpen Kornhorn en Noordwijk en NNW van het dorp Opende.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat het dorp Surhuizum 117 huizen met 664 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 500 huizen met ca. 1.300 inwoners.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Surhuizum heeft 4 rijksmonumenten.

- De Doarpstsjerke van Surhuizum is in meerdere opzichten bijzonder. Allereerst omdat de toren niet tegen de kerk aan staat. Over hoe deze ruimte is ontstaan, gaat een mooi, lang geleden uit iemands fantasie ontoproten verhaal rond: Er was eens een reus die als lappenkoopman door Groningen en Friesland reisde. Zijn handel droeg hij in een groot pak op zijn rug. Het pak was ongeveer zo groot als een boerenschuur en behoorlijk zwaar. Nadat de reus een hele dag in Groningen had rondgelopen, ging hij 's avonds weer op huis aan. Bij Surhuizum hield hij rust en leunde wat tegen de Surhuizumer toren aan. Het pak haalde hij van zijn rug. Nadat hij weer enigszins op krachten gekomen was, wilde de reus zijn reis naar huis vervolgen. Hij wilde het pak weer op zijn rug zetten toen hij een enorm kabaal hoorde. Wat was het geval, de reus had samen met het pak ook de toren opgetild. Onmiddellijk zette hij de toren weer op de grond, maar vanwege zijn grote handen ging dat niet al te secuur. De toren kwam een klein stukje los van de kerk, zonder dat de reus er erg in had.

De toren is omstreeks 1300 gebouwd en daarmee veel ouder dan het huidige kerkgebouw, dat in 1734 is herbouwd op de fundering van de oude kerk uit 1617 - die werd gebouwd omdat de voorganger eind 16e eeuw door de Spanjaarden tijdens de Tachtigjarige Oorlog zwaar was beschadigd - en met de materialen van de oude kerk (behalve het leien dak). Bijzonderheid 2: bij de nieuwbouw van de kerk zijn geen tekeningen gebruikt, maar het plan is volledig beschreven in een gedetailleerd verslag. Bijzonderheid 3: de toren is met vrijwel geen andere toren in het Noorden te vergelijken. De toren is namelijk helemaal gemetseld tot aan de spits. Ook zitten aan elke hoek van de kerk twee trapsgewijze steunberen, een soort steunpilaren. En de lokale amateurhistoricus Keimpe Veenstra vraagt zich nog altijd af waarom de toren zo hoog moest worden. Hij vermoedt dat de toren een functie heeft gehad als baken voor zeelieden. Bijzonderheid 4: toren en kerk zijn door een luchtbrug met elkaar verbonden. Wanneer dit is gebeurd, is vooralsnog niet bekend.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Op een vrijdag eind december wordt in Surhuizum de Surhúster kuiertocht "Slach om 'e Toer" georganiseerd. De wandeltocht voert over de prachtige oude paden rond het dorp en de wijde omgeving. Je kunt kiezen uit de afstanden 10, 20 en 30 km.

Terug naar boven

Natuur en recreatie

- Het Hertenkamp aan It Mienskar is in 2011 in oppervlakte verdubbeld tot 5.500 m2.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Surhuizum.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Surhuizum kerk en - idem algemeen.

Reactie toevoegen