Strijen

Plaats
Dorp
Hoeksche Waard
Hoeksche Waard
Zuid-Holland

ZH gemeente Strijen in ca. 1870 kaart J. Kuijper [1024x768].gif

Gemeente Strijen in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Gemeente Strijen in ca. 1870, kaart J. Kuijper

Strijen

Terug naar boven

Status

- Strijen is een dorp in de provincie Zuid-Holland, in de streek en gemeente Hoeksche Waard. Het was een zelfstandige gemeente t/m 2018.

- De gemeente Strijen is per 1-9-1855 vergroot met de gemeente Strijensas en in 1984 met een deel van de gemeente Maasdam (= het Z deel van de buurtschap Cillaarshoek met 232 inwoners) en een deel van de gemeente 's-Gravendeel (= ws. een voorheen 's-Gravendeels deel van Mookhoek). Tegelijkertijd is een deel afgestaan aan de gemeente Binnenmaas (met 91 inwoners).

- De gemeente Strijen is in 2019 opgeheven en opgegaan in de nieuwe gemeente Hoeksche Waard.

- Wapen van de voormalige gemeente Strijen.

- Naast de dorpen Strijen en Strijensas omvatte de gemeente nog het dorp Mookhoek, en de buurtschappen Cillaarshoek (grotendeels), De Klem (grotendeels), Keizersdijk, Oudendijk, Schenkeldijk (voor een klein deel), Steenplaats en Zwanegat (deels). Bij elkaar waren er in de gemeente dus 3 dorpen en 7 (delen van) buurtschappen.

- Een woning en bedrijfspand bij de kruising Mookhoek / Strijensedijk / Tweede Kruisweg, zijnde Tweede Kruisweg 2 en 2a, W van de Strijensedijk, vallen voor de postadressen onder het dorp Strijen, maar zullen, gezien de ligging, in de praktijk tot het dorp Mookhoek worden gerekend.

Terug naar boven

Naam

In het dialect
Strien.

Oudere vermeldingen
Stryen, 1167 kopie 14e eeuw Strinen, 1177-1189 Strene, 1284 Striene.

Naamsverklaring
Genoemd naar het water de Striene (thans het Hollands Diep). Begin 13e eeuw (vóór de tot de vorming van het Haringvliet leidende inbraak van de zee in 1216) was de Striene een noord-zuid lopende vaarroute tussen Schelde en Maas. Men voert de naam terug op het Indo-Europese stri* 'strijken' en wijst daarbij op het Latijnse stria 'gleuf, geul'. Daarnaast kan worden aangeknoopt bij het Nederlandse struinen 'lopen zonder vaste richting' (vergelijk het Nederlandse rieken naast ruiken).(1)

Terug naar boven

Ligging

Het dorp Strijen ligt ZW van de stad Dordrecht en het dorp 's-Gravendeel. De gelijknamige gemeente grensde in het O aan het water de Dordtse Kil en in het Z aan het water het Hollands Diep.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft de gemeente Strijen 429 huizen met 2.808 inwoners, verdeeld in het gelijknamige dorp 381/2.515 (= huizen/inwoners) en buurtschap Mookhoek 48/293. Het dorp Strijensas staat hier niet bij want dat was toen nog een zelfstandige gemeente. Bij de opheffing ervan, per 2019, heeft de gemeente ca. 3.500 huizen met ca. 8.700 inwoners. Het gelijknamige dorp heeft tegenwoordig ca. 3.100 huizen met ca 7.800 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van - de kernen in - deze voormalige gemeente, kun je terecht bij de volgende instanties en literatuur:

- "Oudheidkundige Vereniging Het Land van Strijen is opgericht in 1987. Al snel kwam de wens naar voren een eigen museum te stichten, wat door de inzet van vrijwilligers met steun van gemeente, bedrijfsleven en fondsenwerving is gerealiseerd. Doelstellingen: alle kennis die over de regio wordt verkregen door historisch onderzoek of inventarisatie te behouden, uit te breiden, te rangschikken en vervolgens aan het publiek te tonen in de vorm van publicaties of exposities; het aanleggen en beheren van oudheidkundige en volkskundige collecties, betrekking hebbende op de regio; verder het behouden en beschermen tegen aantasting, in de ruimste zin, van de karakteristieke historisch gegroeide bebouwing evenals de landschappelijke waarde van bovengenoemd gebied; deelname en/of meewerken aan organisaties, instellingen en/of commissies die dienen tot het verwezenlijken van het gestelde in de laatste alinea van de doelstelling zoals:

zitting in de Monumentencommissie van de gemeente. Op deze wijze kan de vereniging direct invloed uitoefenen op dit deel van haar doelstelling; deelname aan de Erfgoedkoepel Hoeksche Waard. Door deze koepel wordt regelmatig een beroep gedaan op de vereniging om informatie beschikbaar te stellen betreffende historische gegevens over Strijen in de ruimste zin; deelname in de commissie HIB (Historie in Bibliotheek), om gezamenlijk met andere Verenigingen en Bibliotheken in de Hoeksche Waard activiteiten te organiseren; het Erfgoedhuis Zuid-Holland voor cursussen en ondersteuning." Oudere jaargangen van verenigingsperiodiek De Heraut van Strijen (3x per jaar) zijn via de link ook online te lezen.

- Hier en daar doet nog steeds de ronde dat het dorp ooit een graafschap zou zijn geweest. Dr. K.A.H.W. Leenders toont in zijn lezing De vorming van het "graafschap Strijen" echter aan dat dit een mythe is. - Nadere informatie over de 'Strijen-mythe'.

- Museum Het Land van Strijen is een compleet ingerichte dorpssmederij, die eeuwenlang als zodanig is gebruikt. Verder is het een archeologisch museum voor het oosten van de Hoeksche Waard met vondsten vanaf 2200 v. Chr., een belangrijke laat-middeleeuwse glasverzameling, stijlkamer en -keuken uit de jaren twintig van de vorige eeuw, bibliotheek met meubilair uit de periode van de Amsterdamsche School, en wisselexposities van de heemkundekring.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Het dorp Strijen heeft 8 rijksmonumenten (onder de link staan er 6, maar boerderij Ora et Labora uit ca. 1875 met 4 schuren - die een apart rijksmonument zijn - op Land van Esseweg 6 hoort er ook nog bij. Die staat in het bestand onder de link ten onrechte onder Strijensas).

- (Vermoedelijk de voormalige gemeente) Strijen heeft een kleine 70 gemeentelijke monumenten.

- Uit 'Het Vaderland', 31 Januari 1939: "Het dorp Strijen zou een kapel rijk zijn geweest en omstreeks het jaar 1000 wordt reeds het bezit van een kerkgebouw vermeld. De tegenwoordige Ned. Herv. kerk (Kerkstraat 38) moet gesticht zijn in 1511. Zij bestaat ult een ruim schip, bijna 40 m lang, aan de westzijde begrensd door een wat scheef gezakten even ouden toren, die belangrijk uit de middenas van het schip staat, aan de oostzijde afgesloten door een halven tienhoek als koorsluiting. Aan den noord- en zuidgevel was, ongeveer in het midden der schiplengte, een ruime kapel gebouwd, waardoor het grondplan een kruisvorm verkreeg. In het midden der 19e eeuw is de kapel afgebroken en vervangen door een ruimen maar minder fraaien aanbouw, waardoor het kerkgebouw belangrijk werd vergroot en de oorspronkelijke eenbeukige een soort tweebeukige kerk werd. Tegelijkertijd werd de kapel aan de zuidzijde van haar kap beroofd, verhoogd en met een plat afgedekt, de oorspronkelijke vensters vervangen door ijzeren ramen en een hinderlijk leelijke consistorie bijgebouwd.

In 1920 zijn inwendig eenige herstellingen aangebracht, doch hiermede was de toen al bouwvallige toestand van het ruim 400 jaar oude kerkgebouw van Strijen niet opgeheven. In 1930 bleek het muurwerk van het koor zoo bouwvallig, dat maatregelen werden overwogen om tot restauratie te geraken, wat de toen opkomende crisis belet heeft. In 1933 wendden de kerkvoogden zich tot het Rijksbureau voor de Monumentenzorg om advies. Ook architect B. van Bilderbeek, die belast was met de restauratie van de Groote kerk te Dordrecht, bracht een rapport uit en maakte een opmetings- en restauratieplan op, dat omvatte de volledige herstelling van het muurwerk van schip en koor, heropbouw van de weggebroken en herstel van de overige steunbeeren, enz. en het aanbrengen van een zadeldak met tuitgevel op de met een plat afgedekte Zuiderkapel. Voorts zou de consistoriekamer aan de Zuidzijde van het koor worden afgebroken en vervangen door een nieuwe kerkekamer aan de Noordzijde van den toren, waardoor tevens de minder fraaie 19e eeuwsche aanbouw wat aan het oog zou worden onttrokken. Een weder geheel gaaf en in zijn oorspronkelijk karakter middeleeuwsch bouwwerk vormt nu weer een sieraad voor zijn omgeving. De plannen voor het herstel van het voor driekwart bepleisterde kerktorentje zijn in bewerking." De kerk valt onder de Hervormde (PKN) Gemeente Strijen.

- Gevelstenen in Strijen.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Outdoor Zuid-Holland (weekend in juni) is inmiddels een begrip in de wereld van de paardensport. Dit evenement bestaat al meer dan 10 jaar en is het grootste in zijn soort in Zuid-Holland. Op deze driedaagse komen de disciplines springen en dressuur aan bod in alle startrubrieken. Voor de beginnende ruiter in de Bixie klasse is er aandacht, maar ook voor de hoogste klassen van het springen. Mede dankzij sponsoren is er een mooi prijzenpakket voor de winnaars. In dit weekend is er ook de Outdoor Summer Fair, met jaarlijks een ander thema.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Laco overdekt zwembad.

- In natuurgebied Het Oudeland van Strijen overwinteren jaarlijks vele kolganzen, dwergganzen, brandganzen en smienten. Het is in 2009 door het Rijk aangewezen als Natura 2000-gebied. Daarmee is er ook de plicht om voor het gebied een beheerplan op te stellen waarin staat welke maatregelen er worden genomen om de bijzondere natuur te beschermen. Ook staat erin welke activiteiten er in en rond het gebied mogen plaatsvinden.

De provincie Zuid-Holland heeft, met medewerking van diverse overheden en maatschappelijke partijen, in 2016 een geactualiseerd Beheerplan Oudeland van Strijen opgesteld voor de periode 2016-2021. In zo'n plan worden per diersoort 'instandhoudingsdoelen' vastgesteld, oftewel aantallen waar per populatie - middels specifieke beheermaatregelen - naar gestreefd wordt. Dolf Logemann, betrokken bij het opstellen van het geactualiseerde beheerplan, licht in zijn blog 'De ganzen van het Oudeland van Strijen' toe waarom het niet per se fout is als bepaalde soorten onder de instandhoudingsdoelen blijken te zitten, en niet per se goed als ze er boven zitten, en dat je dus verder moet kijken dan alleen de droge cijfers in relatie tot de doelen.

Terug naar boven

Beeld

- Meer dan 100 oude ansichtkaarten van Strijen uit de collectie van Leen Monster.

- Fotoreportage van Strijen door Kees Wittenbols uit Breda. Zie onderaan de pagina ook deel 2.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Strijen (online te bestellen).

Terug naar boven

Links

- Nieuws: - Nieuwssite Strijen.

- Sport: - Voetbalvereniging v.v. Strijen.

- Zorg en welzijn: - "Ouderen zijn gebaat bij een goede woon- en leef omgeving, waar zij zich thuis en gewaardeerd voelen. Om dit in Strijen te realiseren is Zorgcoöperatie de Striensche opgericht. De coöperatie is gebaseerd op solidariteit, lees het “geven en nemen”- principe. Zorgcoöperatie de Striensche heeft zich als doel gesteld dat (kwetsbare) ouderen zo lang mogelijk zelfstandig in het dorp kunnen blijven wonen door het coördineren van bestaande diensten en organiseren van aanvullende diensten. Het opzetten van de Hoeksche huiskamer (i.s.m. Welzijn Hoeksche Waard) is daarvan het eerste voorbeeld. Verder worden er een informatiepunt, boodschappen- en klussendienst opgericht. Het promoten van de vele bestaande initiatieven door het maken en verspreiden van een weekagenda, zowel digitaal als fysiek, wordt ook een belangrijk onderdeel.

De zorgcoöperatie gaat zich ook inzetten om ouderen, vrijwilligers en mantelzorgers te ondersteunen in hun taken. Nieuwe ontwikkelingen, zoals bezuinigingen op huishoudelijke hulp, verzorging en WMO, maken het extra uitdagend om dit doel te realiseren. De coöperatie wil ook de schakel zijn tussen de steeds ingewikkelder wordende maatschappij en onze leden. Ons streven hierbij is een goede aansluiting tussen professionele zorgaanbieders en de vele bestaande activiteiten van de vrijwilligers en de zorgcoöperatie. Een ander belangrijk doel is het vergroten van de onderlinge solidariteit in het dorp door gezamenlijk te zorgen voor een goed sociaal klimaat, waar iedereen van kan profiteren. Samen werken aan een betere leefomgeving voor iedereen. Dit is een initiatief van de gezamenlijke lokale ouderenbonden: Ouderenbond Strijen, PCOB/KBO en Vrienden van De Hoge Weide."

- In het pand van de voormalige schoenenwinkel van Wim en Annie Schippers op Kerkstraat 73 is in januari 2020 het nieuwe buurthuis van zorgcoöperatie De Striensche gerealiseerd. De Striensche wil dit het centrum van haar activiteiten maken voor alle inwoners van Strijen. Onder die activiteiten vallen onder meer ook het aanbieden van persoonlijke hulp met medewerking van professionals, kookcursussen geven, uitjes organiseren, mensen helpen met kleine klussen in huis en met boodschappen doen. Verder wil De Striensche dat deelnemers iets doen voor andere bezoekers, voor zover dit mogelijk is natuurlijk. Wie zich als vrijwilliger aan wil sluiten bij dit hartverwarmende initiatief en bijvoorbeeld eens in de twee weken een dagdeel mee wil werken, is van harte welkom.

- Paardenmelkerij en zorgboerderij Hoeksche Waard.

Reactie toevoegen