Straten

Plaats
Buurtschap
Oirschot
Zuidoost-Brabant Kempen
Noord-Brabant

Straten

Terug naar boven

Status

- Straten is een buurtschap in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen, gemeente Oirschot.

- De buurtschap Straten heeft geen plaatsnaamborden.

- De buurtschap Straten valt, ook voor de postadressen, onder het dorp Oirschot.

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1312 kopie 1350 Strate, Straten, 1340 Straten. De vormen van 1312 betreffen vermeldingen in het leenregister van hertog Jan III van Brabant.

Naamsverklaring
Genoemd naar de ligging aan een straat 'straat, verharde weg' (zie Straat). De naam Straten lijkt afgeleid door middel van een locatief suffix -en (ontstaan uit -on, het zogeheten 'toponymisch meervoud') bij straat, in dit geval vermoedelijk de noord-zuid verlopende heerbaan in het oosten van Oirschot, aangezien de buurtschap de 'gemeynten' ten westen en ten oosten van de heerbaan in gebruik had.(1)

Terug naar boven

Ligging

De buurtschap Straten ligt rond de gelijknamige weg, NO van Oirschot.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Straten 90 huizen met 510 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

- De buurtschap Straten is een van de vroegst bewoonde plaatsen in de gemeente Oirschot. Archeologische vondsten bewijzen dat hier al in de 7e eeuw na Christus een nederzetting heeft bestaan. De eerste vermelding van de buurtschap in schriftelijke bronnen stamt uit de 14e eeuw.

Van oudsher bestond Oirschot uit 8 haartgangen, herdgangen of gehuchten, waarvan 3 zich afscheidden om samen het dorp Best te vormen. Voor het dorp Oirschot bleven over 5 herdgangen (of gehuchten), te weten Kerkhof, Spoordonk, Hedel, de Notel en Straten. Laatstgenoemde hergang of het gehucht liep ongeveer vanaf het gebied Heerebeeck bij de Oude Grintweg, naar het zuiden langs de toen bekende Loop, langs de Antoniuskapel tot een eind de hei in: de Stratense hei.

Elke herdgang was weer onderverdeeld in rotten of buurtschappen. Zo had Spoordonk bijvoorbeeld 4 rotten, de Kerkhof (ongeveer de kom van het dorp) had er 6 en Straten had er ook 4. Het gehucht bestaat dus vanouds uit 4 buurtschappen, namelijk: 1- het Laageind met Heerenbeek in het Noorden; 2- het Snepseind met omgeving; 3- het Moleneind in het zuiden; 4- Straten in de kern van het gehucht.

Oudere mensen kunnen je nog precies vertellen waar de grenzen van hun buurtschappen lopen, omdat die buurtschappen zich duidelijk profileerden als er iemand 'bediend' werd of gestorven was, omdat dan in heel de buurt de 'rozzenkrans aangezeed werd'. Ook bij een groot feest, bijvoorbeeld als een neomist zijn eerste mis deed, want dat werd een feest voor het hele buurtschap. De buurtschap Straten loopt ongeveer vanaf de Bestseweg tot aan de Loop (nu voorbij Straten 16). Tegenwoordig wordt Straten als 1 buurtschap beschouwd. (overgenomen uit een artikel van Cl. van Esch van Hout in het Weekjournaal van 18-02-2003)

Zie verder Geschiedenis van Straten en buur-buurtschap Notel.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

Bedrijfsleven
Van oudsher is Straten een agrarische gemeenschap met voornamelijk gemengde boerenbedrijven met een combinatie van akkerbouw en veeteelt. Sinds de ruilverkaveling zijn de vele kleine percelen samengevoegd tot goed te bewerken landerijen, waar het goed boeren was. De economische ontwikkelingen en ook de steeds strengere millieuwetgeving maakt het voor steeds meer boeren onmogelijk om het bedrijf voort te zetten of over te doen aan de kinderen. Schaalvergroting en voortgaande mechanisatie zorgen voor een verdere terugloop van het aantal boerenbedrijven. Boerenbedrijven hebben zich deels gespecialiserd, of zijn iets anders gaan doen. De ruimte die ontstaan is door vertrekkende boeren, is door nieuwe bewoners met nieuwe intiatieven ingevuld. - Op deze kaart zie je het huidige bedrijfsleven in Straten en Notel.

- In 2013 zijn door vrijwilligers uit de buurtschap ca. 50 fraaie tuinhekken, in het kader van project Mooi Straten 'Landpoorten' genaamd, vervaardigd. Veelal met inscripties van de namen van de panden in kwestie. De buurtschap is hier nog verder door verfraaid.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Straten heeft 8 rijksmonumenten.

- Sinds 1991 genieten het driehoekige plein en de straten eromheen de status van beschermd dorpsgezicht.

- De huidige Sint Anthonius Abt-kapel dateert uit 1853 en heeft diverse voorgangers gehad. Onder de link kun je daarover meer lezen. De kapel wordt door de buurtbewoners onderhouden.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Cultureel evenement Straten Kermis (op een zondag in september).

- Van half december tot 6 januari staat naast de Antoniuskapel een levensgrote kerststal, vervaardigd door mannen uit de buurtschap. In de stal staan levensgrote beelden, die door de vrouwen zijn gemaakt. Het geheel is sfeervol uitgelicht en aangekleed.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Ommetje De Twee Herdgangen door de buurtschappen Straten en Notel.

- Rondom Straten zijn duidelijk een aantal 'bolle akkers' te zien. Dit zijn akkers die door eeuwenlange bemesting met stalmest en heidplaggen zichtbaar zijn opgehoogd.

- Er zijn plannen voor de bouw van een uitkijktoren in Straten. De buurtschap wil graag nog een aantal wandelpaden aanleggen, maar realisatie daarvan is lastig door de veelheid van zowel eigenaren als gebruik van de grond. Daarom is de uitkijktoren een mooi alternatief om vanuit een ander perspectief van het fraaie omliggende landschap te kunnen genieten. Vanaf dit markante uitkijkpunt met een hoogte van 9,5 m heb je straks een schitterend uitzicht over de akkers, graslanden en kwekerijen van Straten, het groene massief rondom kasteel Groot Bijsterveld, de Bollen en de prachtige horizon van de Oirschotse dorpskern.

Terug naar boven

Beeld

- Foto's van landschap en evenementen in Straten.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over de buurtschap Straten.

- Belangenvereniging: - Mooi Straten is een initiatief van burgers, boeren en ondernemers om actief te zijn in het behouden - en waar nodig verbeteren - van de leefbaarheid van de buurtschap.

- Onderwijs: - Daltonschool Antoniusschool.

- Overige verenigingen: - Het Sint Joris Gilde Oirschot is in 1542 opgericht door een aantal mannen uit Straten. Ook tegenwoordig voelt het gilde zich nog altijd nauw met de buurtschap verbonden.

Reactie toevoegen