Strabeek

Wijk
Valkenburg aan de Geul
Heuvelland
Limburg

strabeek plaatsnaambord (Kopie).jpg

Onder het plaatsnaambord Strabeek staat de wat verwarrrende aanduiding Houthem St. Gerlach. Strabeek ligt tegenwoordig immers binnen de bebouwde kom van Valkenburg. Kennelijk wil men ermee aangeven dat Strabeek vanouds onder Houthem viel.

Onder het plaatsnaambord Strabeek staat de wat verwarrrende aanduiding Houthem St. Gerlach. Strabeek ligt tegenwoordig immers binnen de bebouwde kom van Valkenburg. Kennelijk wil men ermee aangeven dat Strabeek vanouds onder Houthem viel.

Strabeek

Terug naar boven

Status

- Strabeek is een voormalige buurtschap, thans wijk in de provincie Limburg, in de streek Heuvelland, gemeente Valkenburg aan de Geul. T/m 30-9-1940 gemeente Houthem. Per 1-10-1940 over naar gemeente Valkenburg-Houthem, in 1982 over naar gemeente Valkenburg aan de Geul.

- Strabeek was vanouds een van de buurtschappen van de gemeente Houthem. Kennelijk ter herinnering daaraan staat lokaal, enkele meters na het blauwe kombord Valkenburg, een wit plaatsnaambord ‘Strabeek / Houthem-St. Gerlach’. Tegenwoordig is het dus een wijk binnen de bebouwde kom van Valkenburg. Kerkelijk hoort de buurt tot de parochie St. Jozef in het naastgelegen Broekhem.

Terug naar boven

Naam

In het Limburgs
Sjtraobaek.

Oudere vermeldingen
Strabach, Stroebeek, Strasborch, Strobeke, Stroebach, Stroeback, Stroebeke, Stroibach, oudste vermelding 1331, als een zekere Arnoldus van Berghe wordt vermeld op zijn hof te 'Strobeke'.

Naamsverklaring
De nederzetting Strabeek ontleent haar naam aan de ridderlijke familie Van Strabach, die alhier een grote hoeve bezat. Het is echter ook mogelijk dat deze familie zich destijds naar hun woonplaats heeft genoemd. Tegenwoordig is het pand (Broekhem 134) ingericht als hotel-restaurant De Burghoeve.

Terug naar boven

Ligging

De wijk Strabeek ligt rond de gelijknamige weg en het Z deel van de Beekstraat, in het W van de stad Valkenburg, en grenst in het N aan de spoorlijn en de A79. De wijk ligt verder direct O van het dorp Houthem, direct W van het 'dorp in de stad' Broekhem, N van het dorp Vilt, NO van het dorp Berg, Z van het dorp Schimmert en ZW van het dorp Hulsberg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De wijk Strabeek omvat ca. 100 huizen en enkele bedrijfsgebouwen, met ca. 240 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Op de hoek van de Beekstraat bij de rotonde zijn in de jaren dertig van de 20e eeuw bij graafwerkzaamheden enkele Romeinse graven uit de tweede eeuw n. Chr. gevonden. In het Ravensbosch, meer noordelijk, zijn in de 19e eeuw diverse Romeinse villa’s opgegraven.

Na de annexatie van Houthem en daarmee Strabeek door Valkenburg per 1 oktober 1940, is het gebied Strabeek in 1959 ‘verkleind’ door het naamgevingsgebied aan de wijk Broekhem toe te voegen (iets dergelijks kan men in feite ook constateren voor de provincie Limburg, die zo'n 15 kilometer zuidelijker in het thans Belgische stadje Limbourg haar naamgeefster gesitueerd vindt). Zie voor deze ‘herindeling’ die met huisnummerwijzigingen gepaard ging, ook bij Broekhem, onder Geschiedenis, 4e alinea.

Het met witte plaatsnaamborden 'Strabeek / Houthem St. Gerlach' langs de doorgaande provinciale weg aangegeven gedeelte van de bebouwde kom van Valkenburg, bestaat grotendeels uit villa's, herenhuizen, appartementengebouwen en nog slechts enkele oude in mergelbouw opgetrokken huizen en boerderijen.

Zie verder het artikel over Geschiedenis en recente ontwikkelingen van Strabeek, door Jan G.M. Notten, in 't Sjtegelke, 1997.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- In mergel uitgevoerd devotiekapelletje H. Familie-kapel op de hoek van de Klaterstraat, de weg die van Strabeek over het Koningswinkelbruggetje naar de Lijkweg en Houthemerberg (thans Vilt) voert. Het Pieterpad, de wandelweg van Pieterburen naar Pietersberg, voert hier langs, komende vanaf het Ravensbos onder het in 1852 gebouwde spoorwegviaduct in de spoorlijn Aken-Maastricht door (Maastricht was in die tijd per spoor wel met Duitsland, maar niet met Nederland verbonden!). Het kapelletje dateert in zijn huidige vorm uit 1894.

Er is niet meer met zekerheid te achterhalen waarom deze kapel destijds gebouwd is. Eén versie luidt dat de pastoor van de parochie de weg die de processie moest afleggen naar Broekhem wel wat aan de lang kant vond. Een rustaltaar onderweg zou zeer welkom zijn. Bernard Philippi, een zeer godsdienstig en niet onbemiddeld man, kwam aan die wens tegemoet en liet in zijn weiland in Strabeek op de hoek van de Klaterstraat een kapel bouwen. Aldus achternicht van de bouwheer mevr. A. Steinbusch-Philippi. Omwonenden stelden dat de kapel zou zijn gebouwd "uit dankbaarheid voor vele genezingen die destijds in de omtrek plaatsvonden, op voorspraak van Sint Gerlach". Omdat er al een Gerlachuskapel bestond in Houthem, werd deze kapel aan de H. Familie toegewijd. (bron en voor nadere informatie zie: artikel over de kapel van Strabeek, door Jos Lodewick, in 't Sjtegelke, 1994) Eens in de twee jaar doet de kapel nog altijd dienst als rustaltaar tijdens de Sacramentsprocessie.

- Geschiedenis van de villa op Strabeek 54 en zijn bewoners.

Reactie toevoegen