Stellingwerven

Streek
Stellingwerven
Fryslân

stellingwerven_700_jaar_kopie.jpg

De streeknaam Stellingwerven, of Stellingwarf, zoals het vanouds heette en door de inwoners nog altijd genoemd wordt, wordt voor het eerst vermeld in 1309. Vandaar dat men in deze streek in 2009 het 700-jarig bestaan heeft gevierd.

De streeknaam Stellingwerven, of Stellingwarf, zoals het vanouds heette en door de inwoners nog altijd genoemd wordt, wordt voor het eerst vermeld in 1309. Vandaar dat men in deze streek in 2009 het 700-jarig bestaan heeft gevierd.

stellingwerven_stellingwerfs_volkslied.jpg

Stellingwerven, Stellingwarfs Volkslied

Stellingwerven, Stellingwarfs Volkslied

Stellingwerven

Terug naar boven

Eten en drinken

- Reserveer hier online je restaurant in omgeving Stellingwerven.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over de Stellingwerven (online te bestellen).

Terug naar boven

Status

De Stellingwerven is een streek in de provincie Fryslân, bestaande uit de gemeenten Ooststellingwerf (met hoofdplaats Oosterwolde) en Weststellingwerf (met hoofdplaats Wolvega).

Terug naar boven

Naam

In de volksmond
In de regio wordt de streek nog altijd Stellingwerf of Stellingwarf genoemd, zoals het gebied in den beginne ook heeft geheten.

Naamsverklaring
Stelling betekent `bestuurder` en werf betekent `plaats waar recht wordt gesproken`.

Terug naar boven

Ligging

De streek Stellingwerven ligt in het zuidoosten van Fryslân en grenst in het Z en O aan de provincie Drenthe.

Terug naar boven

Statistische gegevens

De gemeenten Ooststellingwerf en Weststellingwerf zijn zowel qua oppervlakte als qua aantal inwoners beide ongeveer even groot. Samen hebben zij een omvang van ca. 45.000 hectare, met ca. 51.000 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

De naam Stellingwerf wordt voor het eerst vermeld in een oorkonde van 24 augustus 1309 (vandaar dat de Stellingwerven in 2009 het 700-jarig bestaan hebben gevierd). Het betrof een conflict tussen de bestuurders en inwoners van Stellingwarf en Guido van Avesnes, de toenmalige bisschop van Utrecht. Daarbij ging het o.a. om kwesties rond bezit en pacht van boerderijen en landerijen door Stellingwervers in het gebied van het huidige Steenwijkerland, een gebied waarvan de bisschop landsheer was, en om de weigering door de Stellingwervers om de bisschop als hun heer te erkennen en hem belasting te betalen. De Stellingwervers beschouwden zich als vrij, net als de andere 'vrije Friezen' in die tijd, en ze wilden dus niet onderworpen zijn aan het landsheerlijke gezag van de bisschop. Ze belegeren zelfs het bisschoppelijke kasteel te Vollenhove. In de genoemde oorkonde maakt de bisschop zijn straf bekend: de Stellingwervers worden geëxcommuniceerd (= uitgesloten van de kerkgemeenschap), tot het moment dat zij "voor hun voornoemde buitensporige gruwelijkheden passend genoegdoening hebben geschonken en ontslag van deze straffen verdiend hebben".

Van 1309 tot 1504 is Stellingwerf feitelijk een onafhankelijke boerenrepubliek, de Vrije Natie der Stellingwerven. Daarvóór hoorde het bij Drenthe, waarmee het nog steeds het dialect deelt, en viel het onder het gezag van de bisschop van Utrecht. In 1504 wordt Stellingwerf formeel ingedeeld bij Friesland. In 1517 wordt Stellingwerf gesplitst in twee grietenijen (wat we tegenwoordig gemeenten noemen): Stellingwerf-Oosteinde (het huidige Ooststellingwerf) en Stellingwerf-Westeinde (het huidige Weststellingwerf). Vandaar dat Ooststellingwerf in 2017 het 500-jarig bestaan heeft gevierd. - Site 500 jaar Ooststellingwerf 2017. - 500 jaar Ooststellingwerf op Facebook.

Als je je nader wilt verdiepen in de geschiedenis van de Stellingwerven, kun je terecht bij de volgende instanties en sites:

- Geschiedenis van de Stellingwerven en de Kop van Overijssel door Piet van der Lende. - Berichten van Piet van der Lende over de Stellingwerven op Twitter.

- De heemkundesite over Ooststellingwerf en Weststellingwerf is primair bedoeld voor basisschoolleerlingen, maar ook volwassenen kunnen er veel van opsteken. Met o.a. stukjes over de geschiedenis van alle dorpen in de Stellingwerven.

- De Stichting Stellingwarver Schrieversronte houdt zich vooral bezig met de Stellingwerfse taal en cultuur, maar de site heeft ook een pagina over de geschiedenis van de Stellingwerven.

- Het boek 'De regio tijdens de Tweede Wereldoorlog' (W.H. de Vries, 266 pag., 2003) is een bundeling van de artikelen die de auteur sinds 1989 heeft geschreven over de Stellingwerven tijdens de Tweede Wereldoorlog, in het wekelijkse huis-aan-huisblad Regio Expres. Via de link is het boek ook online te lezen.

- Archeologische vondsten uit de Stellingwerven.

Terug naar boven

Links

- Stellingwerven op Facebook door Piet van der Lende.

- Streektaal: - StellingPlus is mit naeme bedoeld om meensken an te vieteren om (meer) mit et Stellingwarfs an de gang te wezen. En dat kan vanzels op een hieleboel menieren: veur de haand liggende, mar ok de wat minder veur de haand liggende. Et is an jow om daor wat van te vienen en uut te kiezen: et daegeliks gebruuk van et Stellingwarfs wat et praoten d’r van angaot, niet alliend thuus, mar ok onderwegens, in de winkel, bi’j de buren, op schoele, op et wark en gao mar deur; et mit riegelmaot lezen van et Stellingwarfs: boeken, stokkies in de kraanten, verschillende websteden, kelinders, post, mailberichten, twiets en gao mar deur; et schrieven in et Stellingwarfs en daenk dan niet alliend an verhaelen en gedichten en zo. De hieltied meer meensken schrieven heur mailberichten in et Stellingwarfs, mar twitteren ok in die tael, plaetsen adverteensies in de eigen tael en gao mar deur.

Stellingia is et digitaole Kenniscentrum van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte. De jaorgangen van et tiedschrift De Ovend van veur 2011 bin plaetst. Ok de deurzuukbere pdf’s van een flink tal, meerst uutverkochte, boeken bin plaetst. Butendat is ok al veul onderwiesmateriaol veur et basisonderwies opneumen. Een grote groep vri’jwilligers zorgt veur et veerdere digitaliseren van alle materiaol dat in et Kenniscentrum opsleugen is. Elke maond zullen ni’je pdf’s, mar ok eer materiaol op de webstee plaetst wodden.

Reactie toevoegen