Steggerda

Plaats
Dorp
Weststellingwerf
Stellingwerven
Fryslân

steggerda_collage.jpg

Steggerda, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

Steggerda, collage van dorpsgezichten (© Jan Dijkstra, Houten)

steggerda_groen.jpg

Mooi groen Steggerda

Mooi groen Steggerda

steggerda_dorpsgezicht.jpg

Dorpsgezicht van Steggerda

Dorpsgezicht van Steggerda

steggerda_kerk.jpg

Ook de kerk van Steggerda staat mooi in het groen.

Ook de kerk van Steggerda staat mooi in het groen.

steggerda_lindevallei.jpg

In het centrum van Steggerda kijken we over de Lendevallei.

In het centrum van Steggerda kijken we over de Lendevallei.

steggerda_lendevallei.jpg

Ook dit is de Lendevallei bij Steggerda.

Ook dit is de Lendevallei bij Steggerda.

Steggerda

Terug naar boven

Status

- Steggerda is een dorp in de provincie Fryslân, in de streek Stellingwerven, gemeente Weststellingwerf.

- Steggerda bestaat uit twee kernen: een kern aan de kant van Noordwolde, en een kern aan de kant van De Blesse, met sinds 1922 een eigen RK kerk (de St. Fredericuskerk), als opvolger van de Z gelegen kerk die te Overburen was gelegen.

- Onder het dorp Steggerda valt ook de buurtschap Overburen (deels). Volgens dit artikel is er op grondgebied van het dorp (-Oosteinde) ook een buurtschap Zevenroeden geweest ('richting de Lende'). Zo te zien is deze buurtschap er tegenwoordig niet meer.

Terug naar boven

Naam

In het Stellingwerfs
Steggerde.

Oudere vermeldingen
1408 Steggerden, 1448 Oldesteckerde, 1449 Oldesteggherde, 1542-1543 Steggerden.

Naamsverklaring
Onverklaard. Het is niet waarschijnlijk hierin gaarde 'tuin' of erde 'bouwland' te zien. In 1861 schreef men ook nog Steggerden. De vorm op a is analoog aan namen als Vinkega, Peperga en Wolvega. De toevoeging Olde- is opmerkelijk.(1)

Terug naar boven

Ligging

Steggerda ligt ZO van Wolvega, en grenst in het N aan het riviertje de Lende, in het O aan Vinkega, in het Z aan de provincie Overijssel (kernen Eesveen / Eese en Willemsoord) en in het W aan Peperga.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Steggerda 101 huizen met 560 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 450 huizen met ca. 1.050 inwoners.

Terug naar boven

Geschiedenis

Kerkelijk
Steggerda is een van de katholieke 'enclaves' in het overwegend protestantse Fryslân. In 1759 wordt hier een schuilkerk gebouwd: een schuur met beneden paarden en boven kerkruimte. De priester woont in een klein aangebouwd woonhuis. De eerste echte RK kerk komt hier pas in 1839, en wel in de buurtschap Overburen. Na nieuwbouw van de Sint-Fredericuskerk in het dorp in 1921 wordt de kerk in Overburen gesloopt.

Waterschap
Rond 1918 worden plannen ingediend om te komen tot de oprichting van een Waterschap Steggerda, van aanvankelijk ca. 1.000 ha, later ca. 3.000 ha. Deze plannen gaan niet door. In plaats daarvan is in genoemd jaar het veel grotere Waterschap De Linde opgericht, dat ca. 14.000 ha omvat, aan weerszijden van de Linde, van Oldetrijne tot Elsloo.

Postaal
In 1852 krijgt Steggerda zijn eerste postale inrichting. Dit is een 'bestelhuis' (een eenvoudige, basale vorm van postkantoor), dat Steggerdasloot wordt genoemd. Deze inrichting wordt in 1871 opgevolgd door een volwaardig hulppostkantoor.

- Enkele stukjes uit de geschiedenis van Steggerda met oude foto's en ansichtkaarten.

- Commissie Dorpsarchief Steggerda (DAS) verzamelt herinneringen, zoals materialen en verhalen, over wat zich in het verleden in het dorp heeft afgespeeld, en legt dat vast zodat het voor volgende generaties bewaard blijft. De verzamelde materialen worden opgeslagen in een archief in het MFC. Op verzoek kunnen geïnteresseerden daar inzage in krijgen. Tijdens het winterseizoen is het archief iedere eerste zaterdagochtend van de maand geopend.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Steggerda heeft 4 rijksmonumenten, waarvan er 3 betrekking hebben op de Sint-Fredericuskerk, zijnde de kerk zelf, de naastgelegen pastorie op nr. 47 (eveneens uit 1921) en de calvariegroep op de begraafplaats. Het 4e rijksmonument is de boerderij uit 1731 van het Saksische langhuistype op Steggerdaweg 87.

- Steggerda heeft 2 gemeentelijke monumenten, zijnde de Hervormde kerk uit 1739 (verbouwd in 1903) met begraafplaats (Steggerdaweg 35), en de naastgelegen pastorie (huisnrs. 37-39). De kerk maakt sinds 2011 deel uit van de in dat jaar opgerichte Protestantse Gemeente Lindestreek.

- De RK Sint-Fredericuskerk (Pepergaweg 45) uit 1921, opvolger van de in dat jaar gesloopte RK kerk in de buurtschap Overburen, is sinds 2014 onderdeel van de HH. Petrus en Paulusparochie.

- Het kleurrijke en rijk versierde houten kerkje aan de Westvierdeparten 11 (= aan het bebouwingslint langs de grens met Drenthe) dateert uit 1935, is in gebruik geweest als Hervormde Evangelisatie tot 1962 en daarna tot 1979 als zondagsschool. Tegenwoordig is het een vakantieverblijf.

- De net aan de andere kant van de provinciegrens gelegen buurdorpen Frederiksoord, Wilhelminaoord (beide Drenthe) en Willemsoord (Overijssel) zijn in de 19e eeuw ontstaan als koloniën van de in de regio bekende Maatschappij van Weldadigheid. Minder bekend is dat ook het gebied ten zuiden van de Leemweg en ten noorden van de Westvierdeparten door deze Maatschappij is gecultiveerd. In de 19e eeuw heette dat gebied 'Steggerda onder Willemsoord'. Verschillende inwoners van het dorp zijn nog zijn nazaten van 'kolonisten' uit die tijd. In vroeger jaren stonden er een school en een weverij, naast de vele koloniewoninkjes en boerderijtjes.

In 2018 is op vele manieren het 200-jarig bestaan van de nog altijd bestaande Maatschappij herdacht. Om ook het hierboven beschreven gebiedje in het kader van de 'koloniën' op de kaart te zetten, hebben (de toen 13-jarige) Bas Reinbergen, Nico Bollen en Jan Hornstra op 1 december 2018 in totaal vier borstbeelden van Johannes van den Bosch, oprichter van de Maatschappij, onthuld. Ze staan aan het begin van de Leemweg en op de kruising van de Leemweg met de Turfhoekweg. O.a. wethouder Jack Jongebloed, vertegenwoordigers van de Maatschappij en omwonenden waren erbij aanwezig. Genoemde Bas en Nico zijn nazaten van een kolonistengeneratie. Jan Hornstra vertegenwoordigde namens Dorpsarchief Steggerda de inwoners van het dorp, die vandaag de dag een vermenging zijn van 'kolonisten' en 'autochtonen'.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Feestcommissie Steggerda houdt je via haar Facebookpagina op de hoogte van evenementen en activiteiten door het jaar heen in het dorp. Het betreft o.a. het Steggerdafeest in juni.

- Steggerda is, zoals reeds vermeld bij Geschiedenis, een katholieke enclave in het doorgaans protestantse Weststellingwerf. Daarom is dit dorp een van de weinige plaatsen in de regio waar carnaval wordt gevierd. Daar kun je alles over lezen op de site van CV De Bûtenbieners.

- Als het in de winter hard genoeg vriest, kun je schaatsen op de ijsbaan van IJsclub Vooruitgang. In de zomer worden er de Dorpsfeesten georganiseerd.

Terug naar boven

Beeld

- Foto's van Steggerda in de vorm van een diaserie/-animatie.

Terug naar boven

Links

- Algemeen: - Site van en over Steggerda.

- Onderwijs: - Basisschool Triangel. - Fredericusschool. - Dorpsbelangen pleit anno 2018 voor één grote(re), brede basisschool in het dorp, in plaats van de twee kleine schooltjes die er nu zijn, en die het op den duur wegens de bevolkingskrimp niet gaan redden. Een van de scholen lijkt/leek te gaan fuseren met een school in buurdorp De Blesse, maar dat is verkeersmatig niet ideaal wegens spoorlijn en snelweg (en het lijkt ons ook beter voor de sociale cohesie in een klein dorp als alle kinderen uit het dorp ook in het dorp naar één school gaan, in plaats van verspreid worden over meer dorpen of meer scholen in het dorp, red.).

- Sport: - Volleybalvereniging. - Korfbalvereniging Forward.

- Genealogie: - Overzicht van begravenen op de begraafplaats van Steggerda alg., - idem oud RK en - idem RK.

Reactie toevoegen