Soestdijk

Wijk
Buurtschap
Soest Baarn
Eemland Utrechtse Heuvelrug
Utrecht

soestdijk_royal_run_2017_kopie.jpg

Vanwege het grote succes van de vorige edities, is er ook in 2017 in Soestdijk weer de Royal Run, door de bossen rond het paleis. Met Kids Run, individuele loop en Business Run. De Kidsrun is 1300 m, volwassenen lopen 3,5 km, 7 km of 10,5 km.

Vanwege het grote succes van de vorige edities, is er ook in 2017 in Soestdijk weer de Royal Run, door de bossen rond het paleis. Met Kids Run, individuele loop en Business Run. De Kidsrun is 1300 m, volwassenen lopen 3,5 km, 7 km of 10,5 km.

soestdijk_tennisvereniging_ltc_soestdijk.jpg

Tennisvereniging LTC Soestdijk is de tennisvereniging van Soest. Je kunt er zowel recreatief als prestatiegericht tennissen.

Tennisvereniging LTC Soestdijk is de tennisvereniging van Soest. Je kunt er zowel recreatief als prestatiegericht tennissen.

Soestdijk-MSD-20110216-226530.jpg

Soestdijk is topografisch gezien een bijzonder geval; het is deels een wijk in de kern en gem. Soest, niet door borden aangegeven, en deels een buurtschap (met o.a. het paleis) in de gem. Baarn, met een eigen bebouwde kom en dus blauwe plaatsnaamborden.

Soestdijk is topografisch gezien een bijzonder geval; het is deels een wijk in de kern en gem. Soest, niet door borden aangegeven, en deels een buurtschap (met o.a. het paleis) in de gem. Baarn, met een eigen bebouwde kom en dus blauwe plaatsnaamborden.

soestdijk_paleis.jpg

Iedere Nederlander kent het piepkleine plaatsje Soestdijk. Dat komt natuurlijk door het gelijknamige voormalige koninklijk paleis.

Iedere Nederlander kent het piepkleine plaatsje Soestdijk. Dat komt natuurlijk door het gelijknamige voormalige koninklijk paleis.

Soestdijk-MSD-20110216-226531.jpg

Soestdijk, Baarn, Utrecht, standbeeld voor Christoffel Pullmann

Soestdijk, Baarn, Utrecht, standbeeld voor Christoffel Pullmann

Soest-dorp-MSD-20110216-226538.jpg

Soestdijk, Soest, Utrecht, Station Soestdijk midden in Soest

Soestdijk, Soest, Utrecht, Station Soestdijk midden in Soest

soestdijk_station_2.jpg

Station Soestdijk

Station Soestdijk

MSD-20071215-121085.jpg

Soestdijk, Soest, Utrecht, Colenso is een straat en een park aan de rand van Soest, oorspronkelijk Soestdijk

Soestdijk, Soest, Utrecht, Colenso is een straat en een park aan de rand van Soest, oorspronkelijk Soestdijk

Soestdijk

Terug naar boven

Status

- Soestdijk is een buurtschap en wijk in de provincie Utrecht, in de streken Eemland en Utrechtse Heuvelrug, in grotendeels gemeente Soest, deels gemeente Baarn.

- Het deel in de gemeente Soest is opgegaan in de bebouwde kom van Soest en wordt tegenwoordig als wijk van Soest beschouwd. Welk deel van Soest tot Soestdijk wordt gerekend is ter plekke niet te zien, omdat er geen plaatsnaamborden met die naam staan (behalve de borden die Station Soestdijk aanduiden). In het Baarnse gedeelte, het buurtschapsgedeelte, dat slechts het paleis met de bijbehorende bebouwing omvat, staan wél officiële blauwe plaatsnaamborden (komborden) met de plaatsnaam. Het is echter formeel geen 'woonplaats'; voor de postadressen ligt dit plaatsje 'in' Baarn. De bebording ter plekke is overigens niet eenduidig: op een bepaalde plek kom je volgens de plaatsnaamborden Soestdijk in, en ga je even verderop Baarn weer uit...

Terug naar boven

Naam

Oudere vermeldingen
1394 Zoesdijck, 1681 Soest dyck.

Naamsverklaring
Dankt zijn naam aan de dijk die van Soest in noordelijke richting naar 't Gooi loopt.(1) Voordat in 1932 de Afsluitdijk gereedkwam, kwam bij hoog water het water uit de Zuiderzee via de Eem tot aan deze dijk en tot aan de Lange Brinkweg.

Terug naar boven

Ligging

De Soester wijk Soestdijk ligt in het NW van Soest. De Baarnse gelijknamige buurtschap ligt ZW van Baarn, rond het Z deel van de Amsterdamsestraatweg.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 omvat de buurtschap Soestdijk 17 huizen met 108 inwoners in de gemeente Baarn. In de gemeente Soest wordt deze plaats in dat jaar niet apart vermeld en kennelijk in de kern Soest begrepen.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Paleis Soestdijk heeft 31 rijksmonumenten. De plaatsnaam is vooral landelijk bekend naam vanwege het gelijknamige paleis. Rond 1650 laat Cornelis de Graeff, destijds burgemeester van Amsterdam, aan de weg tussen Baarn en Soest, de toen zo geheten Zoesdijc, een buitenverblijf bouwen, genaamd de Hofstede aen Zoestdijck. Stadhouder Willem III van Oranje-Nassau koopt de hofstede met omliggende landerijen in 1674 en maakt er een jachtslot van. Na de Franse Tijd (begin 19e eeuw) krijgt het paleis zijn huidige omvang. Een grootschalige verbouwing vindt verder plaats als huwelijksgeschenk voor prinses Juliana en prins Bernhard, die er in 1937 gaan wonen. Al hun kinderen met uitzondering van prinses Margriet zijn er geboren. Juliana en Bernhard hebben er gewoond tot hun overlijden in 2004. Sindsdien staat het paleis leeg. Sinds enkele jaren is het mogelijk het paleis te bezichtigen, alleen op vrijdag, zaterdag en zondag. Op de andere dagen van de week kan het paleis worden gehuurd voor culturele activiteiten en bijeenkomsten. - Informatie over rondleidingen en zakelijke arrangementen op Paleis Soestdijk.

Het paleis moet gerenoveerd en gerestaureerd worden. Het is wel zo logisch om dat pas te doen zodra een nieuwe bestemming bekend is, omdat dat invloed kan hebben op de aard van de restauratie / renovatie / verbouwing. Het gaat in ieder geval enkele tientallen miljoenen euro's kosten. In 2015 heeft het Rijk een oproep gedaan voor serieuze en creatieve voorstellen voor een economisch duurzame herbestemming van Paleis Soestdijk. Enkele randvoorwaarden: bijeenhouden van het gebouw en het landgoed, zorgvuldig omgaan met het middendeel van het voormalige paleis, behoud van de voorzijde van de gevel, toegankelijk houden voor het publiek. Ook moeten ideeën financieel haalbaar zijn en in lijn liggen met de visie van de provincie Utrecht en de gemeenten Soest en Baarn. - Informatie over het proces van herbestemming van Paleis Soestdijk.

Eind 2015 zijn 4 plannen geselecteerd die hun ideeën verder mogen uitwerken. - In oktober 2016 zijn deze plannen beoordeeld, waarna 3 initiatiefnemers een bod kunnen uitbrengen om hun plan ook echt uit te voeren. Minister Blok van Wonen heeft deze 3 partijen de mogelijkheid gegeven om eind april 2017 een bod te doen op het paleis. Op 9 juni 2017 is de herontwikkeling gegund aan de MeyerBergman Erfgoed Groep met haar plan Made By Holland. Dit familiebedrijf heeft als missie een actieve inzet voor  behoud, ontwikkeling en programmering van monumentaal erfgoed. Op de bovenste verdieping van kasteel Soestdijk komt een hotel met 14 slaapkamers. Verder komt er ruimte voor tentoonstellingen, waarin te zien is wat Nederland te bieden heeft op het gebied van (innovatieve) architectuur, agricultuur, milieu, voedsel en water.

Het paleis en de tuinen veranderen niet, maar elders op het landgoed moet ruimte zijn voor evenementen, horeca en hotels. Ook aan de overzijde van Soestdijk komt horeca, onder meer in de Koninklijke Stallen. Een groot deel van het nu nog afgesloten bosgebied wordt voor iedereen toegankelijk. Op het terrein van de voormalige kazerne van de marechaussee komen 65 huizen om zo mede bij te dragen aan de financiering van het project. In deze video licht de MeyerBergman Erfgoed Groep hun plan Made by Holland nader toe. Mede-eigenaar Maya Meijer-Bergmans heeft alle vertrouwen in de renovatie: "De herontwikkeling van Soestdijk is een complexe opgave. We durven dit aan omdat we de expertise in eigen huis hebben om deze uitgaging tot een succes te maken. We weten waar we aan beginnen; immers met bijvoorbeeld de Westergasfabriek hebben we bewezen een monumentaal gebouwencomplex zorgvuldig te kunnen restaureren, renoveren en herbestemmen. We hebben daarmee van de gebouwen en de omgeving een plek gemaakt waar heel veel verschillende mensen zich thuis voelen."

Overigens bepleiten oud-burgemeester van Soest Hans de Widt en architect Henk van Zeeland in februari 2017 dat Paleis Soestdijk ook heel goed dienst zou kunnen doen als gemeentehuis voor een mogelijke nieuwe gemeente als fusie van de gemeenten Baarn, Soest, De Bilt en Eemnes. Het plan is officieel aangeboden aan minister Plasterk en is volgens de initiatiefnemers te combineren met zowel Eden Soestdijk, Made by Holland en Nationaal ensemble; de 3 overgebleven en 'genomineerde' plannen die anno voorjaar 2017 in opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf worden uitgewerkt. Ze zijn overgebleven na een prijsvraag waarvoor oorspronkelijk 120 plannen zijn ingediend.

Het plan komt tegemoet aan een van de grote bezwaren van omwonenden; dat er voor een succesvolle exploitatie grote bezoekersstromen nodig zijn. Die zitten daar in de tot heden rustige omgeving niet op te wachten. "Door de functie van gemeentehuis toe te voegen wordt een solide exploitatie van het vastgoed veel gemakkelijker, zonder dat je afhankelijk bent van drommen bezoekers." Weliswaar zit een fusie van de gemeenten Baarn, Soest, De Bilt en Eemnes nog niet concreet 'in de pen'. "Maar alle bestuurlijke bewegingen gaan duidelijk wel in die richting. Het Rijk stuurt al jaren aan op de vorming van grotere gemeenten met een omvang van minimaal 100.000 inwoners. De vier gemeenten kunnen zich zo ook wapenen tegen een annexatie door Amersfoort of Utrecht. En Paleis Soestdijk is voor alle gemeenten voldoende neutraal om als centraal stadhuis in de armen te worden gesloten. Het is een natuurlijk icoon met een breed draagvlak", aldus Van Zeeland. (bron: Cobouw, 22-2-2017) Zie ook Paleis Soestdijk op Wikipedia.

- De markante Naald van Waterloo tegenover Paleis Soestdijk dateert uit 1815 en is in 2012 gerestaureerd. De gedenksteen is opgericht ter ere van Willem Frederik, de latere Koning Willem II. Hij weet in 1815 als eerste de aanval van de Fransen tussen Brussel en Charleroi af te slaan. Hij houdt lang genoeg stand om de geallieerden onder leiding van de Engelse opperbevelhebber Wellington de tijd te geven om de opmars van de Franse keizer Napoleon bij Waterloo te stoppen. De Slag bij Waterloo, welke locatie dan nog in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden ligt, betekent een paar dagen later de ondergang van Napoleon.

- Het kleine stationnetje Soestdijk, met chaletdak, gelegen aan de lijn Baarn-Utrecht, dateert uit 1898 en staat, vooral vanwege de luifel, op de monumentenlijst. De architect was J.F. Klinkhamer. Het station geldt als een van de beste vertegenwoordigers van de zeer kleine halte-achtige stations. - Station Soestdijk op Stationsweb, met afbeeldingen van tientallen oude foto's en ansichtkaarten van het station.

- Tegenover Paleis Soestdijk staat het standbeeld van Christoffel Pullmann, die in 1787 door de patriotten is doodgeschoten bij zijn heldhaftige verdediging van het paleis, waarmee hij impliciet heeft voorkomen dat het door de patriotten zou worden veroverd. Voor nadere informatie zie de link. Het standbeeld is in 1937 onthuld door (toen nog) prinses Juliana.

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Paleis Soestdijk is ook een unieke locatie voor een bijzonder hardloopevenement. Vanwege het grote succes van de vorige edities, is er ook op zondag 27 augustus 2017 weer de Royal Run. De 4e editie. Het evenement bestaat uit drie onderdelen; een Kids Run, een individuele loop en als je gezellig met je collega’s wilt lopen een Business Run. Er zijn vier verschillende afstanden: de kidsrun over 1300 m en voor de individuele lopers en de businesslopers: 3,5 km, 7 km of 10,5 km.

Het evenement vindt plaats in het park en de bossen van Paleis Soestdijk. Alle deelnemers lopen als een modern defilé eerst langs het beroemde bordes van het paleis en daarna via het park het Koninklijke bos is, dat het hele jaar gesloten is voor bezoekers, maar speciaal op deze dag voor de deelnemers wordt opengesteld. Er is gratis busvervoer voor alle deelnemers: van de aangewezen parkeerterreinen en het treinstation van Baarn naar het paleis.

De Royal Run is een hardloopfeest. Het startschot wordt gegeven door het eeuwenoude kanon van de Stadskannoniers uit Amersfoort en er zijn jonkvrouwen en lakeien aanwezig om je welkom te heten of mee op de foto te gaan. Er is veel muziek en na afloop is er ruimte voor een drankje en/of hapje op het gezellige foodcourt gelegen direct na de finish. Ook kan desgewenst nog een bezoek worden gebracht aan het paleis, waar gastheren en -vrouwen een rondleiding verzorgen. De opbrengst van de Royal Run is voor een goed doel; het Diabetes Fonds.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Tegenwoordig ligt in het N van het Soester deel van Soestdijk het park Colenso, N van de gelijknamige straat. Verzamelaars van oude ansichtkaarten van Soest zullen allicht een ansichtkaart van Villa Colenso in hun bezit hebben, die hier gestaan heeft. Die villa bestaat nu niet meer. Voor het geval men zich afvraagt waar die gebleven is, dat zit als volgt: Villa Colenso wordt omstreeks 1900 bewoond door de heer A. Cancrien, die niets moet hebben van de Engelsen, omdat die in die tijd in Transvaal (tegenwoordig onderdeel van Zuid-Afrika) tegen de destijds zogeheten Boeren (afstammelingen van Nederlanders en Duitsers in het huidige Zuid-Afrika) vechten. De villa heet op dat moment Fair Hill (en heeft daarvoor ook nog Witsenburg en Schoonoord geheten), maar dit vindt hij te Engels en hij verandert de naam in Colenso, naar een plaats in Zuid-Afrika waar Boeren en Britten slaags zijn geweest in de 'Slag van Colenso' en waar de Boeren een grote overwinning hebben behaald.

In die tijd is de villa een buitengoed van grote allure. Er is een grote tuin, die werk biedt aan vier tuinlieden. De heer G. van Esch is een van hen. Meer dan een halve eeuw is hij in dienst van de familie Cancrien. In 1931 overlijdt de heer Cancrien en daarmee komt ook heel langzaam een einde aan het statige leven van de villa. De tijden veranderen en buitenplaatsen van deze aard en dit formaat blijken al spoedig niet meer te onderhouden. Vooral na de oorlog gaat het snel bergafwaarts met het huis.

"De villa is tegenwoordig eigendom van de gemeente Soest, zodat het besluit kan worden genomen het gebouw te laten slopen. Van de tuin is een wandelpark gemaakt en deze recreatiegelegenheid zal welvaren bij het verdwijnen van de villa. Het park zal groter en mooier worden en de ingang verfraaid, zodat Colenso zonder villa een keurig visitekaartje van de gemeente Soest zal worden." Zo stelt de gemeente Soest in 1959. De Soester Courant schrijft daarover: "De gemeenteraad heeft het besluit genomen dat Villa Colenso gesloopt zal worden. Binnenkort zal het huis er niet meer zijn. Dan krijgt Soestdijk een fraaie entree voor hen die vanuit Amsterdam onze gemeente binnenrijden, maar dan is er ook weer een stuk verdwenen dat het contact bewaart met Oud-Soest." Min of meer op de plek waar Villa Colenso heeft gestaan, is toen de Oranjeparkflat gebouwd, die er nu nog staat (Vredehofstraat 30). (bron: artikel van de Historische Vereniging Soest / Soesterberg in de Soester Courant d.d. 4-6-1997).

De dochter van de hierboven beschreven tuinman van het landgoed dhr. Van Esch, mevrouw Schollaart-van Esch, leest dit artikel en reageert daar als volgt op: "Villa Colenso is mij heel bekend omdat ik tot mijn 22e jaar op dit landgoed in een kleiner huis (dit huis bestaat nog, Vredehofstraat 10) naast deze villa heb gewoond. Colenso was niet alleen een villa, maar ook een landgoed met een vijver, kassen, bos, bloemen- en moestuinen. Mijn vader, Hendrik van Esch, heeft als tuinman de familie Cancrien meer dan 50 jaar gediend, waarvoor hij destijds nog geridderd is, met een receptie in Hotel Trier. Mijn vader was trots op 'zijn' tuin. Voor ons huis, aan de straatkant, had vader een prachtige bloementuin gemaakt en in de zomer werden met kleine witte en rode bloemetjes de tekens Geloof, Hoop en Liefde gemaakt, door middel van een kruis, een anker en een hart. Het verraste mij zeer dit bekende plekje met zoveel jeugdherinneringen terug te zien. Nu ben ik 94 jaar en woon al 70 jaar in Rotterdam."

De Oranjeparkflat is tegenwoordig woonlocatie Oranjepark van woonzorginstelling Pro Senectute. Die heeft het complex in 2010 gerenoveerd tot 'levensloopbestendige' appartementen. Dit houdt o.a. in dat de woningen geen drempels (meer) hebben en gebruiksvriendelijk zijn voor alle leeftijden, ook indien iemand fysieke beperkingen heeft. Er zijn 69 ruime twee- en driekamerappartementen die in oppervlakte variëren van 80 m² tot 135 m².

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Soestdijk (online te bestellen).

Terug naar boven

Beeld

- Fotoserie van Soestdijk, van fotograaf Martin Stevens.

Terug naar boven

Links

- Sport: - Tennisvereniging LTC Soestdijk is de tennisvereniging van Soest. "Je kunt er zowel recreatief als prestatiegericht tennissen. In het clubhuis of op het terras kun je gezellig napraten en afspreken voor de volgende keer. Bij LTC Soestdijk voel je je snel thuis." Aldus de website van de vereniging.

Reactie toevoegen