Soerendonk

Plaats
Dorp
Cranendonck
Zuidoost-Brabant Kempen
Noord-Brabant

soerendonk_plaatsnaambord_kopie.jpg

Soerendonk is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen, gem. Cranendonck. T/m 1924 gem. Soerendonk, Sterksel en Gastel. In 1925 over naar gem. Maarheeze, in 1997 over naar gem. Cranendonck.

Soerendonk is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen, gem. Cranendonck. T/m 1924 gem. Soerendonk, Sterksel en Gastel. In 1925 over naar gem. Maarheeze, in 1997 over naar gem. Cranendonck.

soerendonk_roesdonk_plaatsnaambord_kopie.jpg

Soerendonk heet tijdens carnaval Roesdonk, naar de overkoepelende carnavalsvereniging van het dorp, de in 1961 opgerichte CV De Roesdonkers.

Soerendonk heet tijdens carnaval Roesdonk, naar de overkoepelende carnavalsvereniging van het dorp, de in 1961 opgerichte CV De Roesdonkers.

soerendonk_cv_zurrik_kopie.jpg

Soerendonk heet in het Brabants Zurrik. Carnavalsvereniging CV Zurrik - een van de bijna 20 CV's in dit dorp - is hier dan ook naar genoemd. In 2017 hebben ze het 11-jarig bestaan gevierd (in de carnavalswereld rekent men voor jubilea in eenheden van 11).

Soerendonk heet in het Brabants Zurrik. Carnavalsvereniging CV Zurrik - een van de bijna 20 CV's in dit dorp - is hier dan ook naar genoemd. In 2017 hebben ze het 11-jarig bestaan gevierd (in de carnavalswereld rekent men voor jubilea in eenheden van 11).

Soerendonk

Terug naar boven

Status

- Soerendonk is een dorp in de provincie Noord-Brabant, in de regio Zuidoost-Brabant, en daarbinnen in de streek Kempen, gemeente Cranendonck. T/m 1924 gemeente Soerendonk, Sterksel en Gastel. In 1925 over naar gemeente Maarheeze, in 1997 over naar gemeente Cranendonck.

- Onder het dorp Soerendonk vallen ook de buurtschappen Cranendonck en Winkel.

Terug naar boven

Naam

In het Brabants
Zurrik, en - blijkens de naam van de muziekvereniging - kennelijk ook Soerik.

Oudere vermeldingen
1307 kopie 17e eeuw Zurendonc, 1343 kopie 18e eeuw Zoerendonck, 1434 Sorendonck, 1440 Suerendonck, 1665 Sarendonck, 1740 Zuurendonk, 1773 Zurendonk.

Naamsverklaring
Het tweede deel is donk 'zandige opduiking in moerassig terrein'. Het eerste deel soer wordt in verband gebracht met zurigheid van de veengrond, maar ook valt te denken aan een plantaanduiding vergelijkbaar met het Oudengelse sure 'zuring' en het Middelnederduitse sure 'ui'. Een veldnaam Zurendonk komt voor bij Sprundel.(1)

Carnavalsnaam
Tijdens carnaval heet het dorp Roesdonk, naar de overkoepelende carnavalsvereniging van het dorp, CV De Roesdonkers.

Terug naar boven

Ligging

Soerendonk grenst in het Z aan Budel, in het NW aan Leenderstrijp en in het NO aan Maarheeze, en ligt NNO van de Belgische plaats Hamont, NO van de Belgische plaats Achel, ZO van Valkenswaard, ZZO van Leende, Z van Heeze, W van de A2 en NW van Weert.

Terug naar boven

Statistische gegevens

In 1840 heeft Soerendonk 89 huizen met 560 inwoners. Tegenwoordig heeft het dorp ca. 700 huizen met ca. 1.800 inwoners.

Terug naar boven

Recente ontwikkelingen

- In 2010 heeft de gemeente besloten over te gaan tot de realisatie van een 'nieuw dorpshart' voor Soerendonk. Het project is gerealiseerd op het terrein van Basisschool St. Joan en gemeenschapshuis Den Donck en omvatte: het verplaatsen van de peuterspeelzaal naar Basisschool St. Joan; het realiseren van een medisch cluster, bestaande uit een huisartsen-, een fysiotherapie- en een logopediepraktijk; het bouwen van 13 zorgwoningen; het nieuw bouwen van een gymnastiekzaal; het aanpassen en gedeeltelijk uitbreiden van gemeenschapshuis Den Donck. Het project vergde een investering van ca. 2,3 miljoen euro.

Terug naar boven

Bezienswaardigheden

- Soerendonk heeft 3 rijksmonumenten.

- Soerendonk heeft 15 gemeentelijke monumenten.

- De RK Sint Johannes Onthoofdingkerk in Soerendonk (Dorpsstraat 24) is een zogeheten waterstaatskerk, in 1838 gebouwd naar ontwerp van architect J. van der Reydt. Het is een bakstenen bouwwerk in neoromaanse stijl. De westtoren is in 1908-1910 toegevoegd, mogelijk ontworpen door architect Caspar Franssen. In 1932 zijn, naar ontwerp van zijn zoon Joseph Franssen, ook transept en koor toegevoegd. De toren heeft drie geledingen en wordt gedekt door een ingesnoerde naaldspits. Toegangsdeur en rondboogvensters zijn omlijst met rode baksteen. Ook is er een vieringtorentje. Het van oorsprong eenklaviersorgel is in 1843 vervaardigd door L. Vermeulen en in 1847 uitgebreid. Het is het oudste bewaard gebleven Vermeulen-orgel. Het orgel is een rijksmonument, de kerk is een gemeentelijk monument.

- "Om aan de Duitse Arbeidseinsatz te ontkomen was de in 1912 in Budel geboren Antoon Meurkens in Geldrop ondergedoken bij zijn aanstaande schoonouders. Toen Antoon hoorde dat Budel op 20 september 1944 bevrijd was, besloot hij terug te gaan naar Budel naar zijn ouders, broers en zussen. Onderweg kwam hij Budelnaar Jan Lammers tegen die knecht was bij een boer in Soerendonk; samen liepen ze richting dat dorp. Maar wat Jan en Antoon niet wisten, was dat er in de afgelegen heidegebieden nog Duitse SS'ers zaten. Rond vijf uur in de middag stonden er plots enkele SS'ers voor hun neus met het geweer met bajonet in de aanslag. Antoon en Jan werden staande gehouden en moesten hun Ausweiss laten zien. Jan had er geen bij zich, Antoon wel; ondertussen controleerde een van de SS'ers de tas van Antoon.

Plotseling begonnen de Duitsers tegen Antoon te schelden en riepen "Wir schiessen dich kaputt". Jan Lammers moest doorlopen en enkele tientallen meters verder hoorde hij dat Antoon werd neergeschoten. Waarom Antoon werd doodgeschoten kan men alleen maar gissen; misschien zagen de SS'ers dat hij een vals persoonsbewijs had of dat hij al wat Engelse spullen zoals sigaretten in zijn tas had zitten. Deze gebeurtenis wierp een trieste schaduw over de bevrijding van onze dorpen. In Budel is een straat naar Antoon vernoemd: de verbindingsweg tussen de Gastelseweg en de Molenstraat heet ‘Antoon Meurkensstraat’. Op 20 september 1996 is langs het fietspad nabij Camping Soerendonk een herdenkingskruis voor Antoon Meurkens opgericht." (bron: Heemkundekring De Baronie van Cranendonck)

Terug naar boven

Jaarlijkse evenementen

- Carnaval. De overkoepelende carnavalsvereniging van Soerendonk, die de prins aanlevert en die een volledig programma heeft met carnaval, is de in 1961 opgerichte CV De Roesdonkers. Verder is er in het dorp nog een reeks groepen carnavalisten / wagenbouwers, zoals - CV Zurrik, - CV De Lapzwanzen, - CV De Knotsköp, - CV De Gangmakers, - CV De Mafkezen, - CV De Oelewappers, - CV Nè Lullen, - CV De Brassers, - CV De Herrieschuppers, - CV De Deurzetters, - CV Halfwerk, - CV De Raddraaiers, - CV Wei, - CV Ni Normaal, - CV De Hosseklossers, - CV De Hutseprutsers, - CV Ketel en - CV De Klungels.

- Kermis (zaterdag t/m de daaropvolgende dinsdag, eind juni). Naast alle attracties speelt er iedere avond een andere live band, bij Café De Bout.

- Zoals veel Brabantse gilden viert ook het Sint Jansgilde van Soerendonk het Patroonsfeest, op de zondag voor 29 juni (is Petrus en Paulus). Sint Jan (24 juni) valt dan ook vaak in de kermisdagen. Met kermisdinsdag maakt het gilde vanouds een 'Ommeganck' door het dorp, waarvan deel uitmaken het afhalen van de Koning, het vieren van een Heilige Mis, het bezoeken van het voormalige gemeentehuis op landgoed Cranendonck en de plaatselijke cafés.

Een vast onderdeel is ook een bezoek aan de Sint Jansboom, die voor de Ommeganck door de buurt versierd wordt. Deze eigen boom is een zeldzaam verschijnsel binnen het gildewezen. Het Sint Jansgilde koestert de linde dan ook, hoewel niet bekend is hoe het komt dat het gilde een eigen boom heeft. Begin jaren zeventig is de boom onaangekondigd omgezaagd in het kader van de ruilverkaveling. Het gemeentebestuur heeft de schending van dit lokaal belangrijke cultuurhistorische element goedgemaakt door het gilde een nieuwe boom op nagenoeg dezelfde plaats te schenken.

- Oktoberfest Soerendonk (za/zo/ma eind oktober) vindt plaats op Sportpark De Braken. Ieder jaar wordt het sportpark weer omgetoverd in een Duitse feesttent "mit Wurst und Bier". Je kunt je tickets online kopen of bij Café De Bout en Jaco's Patatkraam.

Terug naar boven

Landschap, natuur en recreatie

- Wie door Soerendonk wandelt, ziet op verschillende plaatsen een groep oude eikenbomen staan. Dat zijn 'brinken'. In het verleden werd rond zo’n brink een aantal boerderijen gebouwd waardoor een sterk sociaal en economisch verbonden buurtschap ontstond. De brinken werden aaneengeschakeld door een web van zandpaden en karrensporen. Langs deze linten dijde het dorp verder uit en werden de historische brinken door bebouwing aan elkaar geregen. Met de Brinkenwandeling doorloop je de ontstaansgeschiedenis van het dorp en onderweg vertelt elke brink zijn eigen verhaal. De wandelroute is 4,5 km lang, prima begaanbaar en voert je langs 8 brinken in het dorp. Met extra 'lussen' door 't Goor en via kasteel Cranendonck kun je het traject verlengen tot bijna 8 km. De wandelkaart met route, verhalen en tekeningen is verkrijgbaar bij de bij de horecagelegenheden in het dorp en bij de VVV in Budel.

- MTB-route Soerendonk bestaat uit 2 lussen: de Cranendonckroute heeft een lengte van 40 kilometer en de Pan-Hugtenroute een lengte van 28 kilometer. De Pan-Hugtenroute is in te korten tot 22 kilometer. De natuur is hier enorm gevarieerd: bossen, vennen en uitgestrekte heidegebieden in het zuiden, overgaand in het coulisselandschap met de traag wuivende hoge populieren in de noordelijke Kempen. Een uniek landschap waarin bospartijen en zandverstuivingen worden afgewisseld door groene weilanden en schilderachtige beekdalen. Je doorkruist de bos- en natuurgebieden Hoenderbos, de Pan en Huygten, de Vloeten, het Goor, Cranendoncksbos, de Berg en Buulder- en Weerter Bergen met z’n prachtige zandduinen en verstuivingen. Op diverse plaatsen afgewisseld met prachtige heidevelden. De start van de Pan-Hugtenroute is bij kasteel Cranendonck. Vandaar gaat het via het Laar richting Hugterbos (trimbos) langs het Grenskerk Monument naar de Pan. Na het nemen van enkele mooie paadjes bij de camping keer je weer terug naar het startpunt. Ook de Cranendonckroute start bij kasteel Cranendonck. Deze route voert richting Gastel en Buulderberg naar de Leenderheide. Van hier gaat het via het Goor naar de bossen in de omgeving van de camping om ook weer te eindigen bij het kasteel.

Terug naar boven

Literatuur

- Nieuwe en/of tweedehands boeken over Soerendonk (online te bestellen).

Terug naar boven

Links / voorzieningen / verenigingsleven

- Nieuws: - Nieuws uit Soerendonk op Facebook. Daarnaast is er het kwartaalmagazine Zurrik Actueel, dat bij de inwoners huis-aan-huis wordt bezorgd.

- Belangenorganisatie: - Dorpsraad Zurrik houdt zich bezig met o.a. instandhouding en waar mogelijk verbetering van voorzieningen en leefbaarheidsaspecten in Soerendonk, zoals zorg, werk, openbaar vervoer, kinderopvang, verenigingen, en optimael beheer en gebruik van de openbare ruimte. Inmiddels is Sociaal Makelaar Mariëtte Claessens benoemd om snel te kunnen schakelen tussen hulpvragers en dorpsgenoten of hulpverleners die hulp kunnen aanbieden.

- Dorpshuis: - Gemeenschapshuis Den Donck. In november 2018 is een werkgroep, bestaande uit bestuursleden van Den Donck, Vereniging Gepensioneerden Senioren Soerendonk, Zonnebloem, Welfare, Vrijwilligers van “Kom er in”, Sociaal Makelaar en gemeente samen in gesprek gegaan, met als doelstelling uit te werken wat een gemeenschapshuis als Den Donck voor de instandhouding van de leefbaarheid van het dorp kan betekenen. De inzet vanuit de groep was koesteren van datgene wat je nu hebt en het inzicht dat vernieuwing en samenwerking voor alle groepen ook weer nieuwe kansen kan bieden. De belangrijkste wens was dat het gemeenschapshuis meerdere dagen open diende te zijn, waarbij het huiskamerproject ”Kom er in” een bredere rol zou kunnen gaan spelen. In maart 2019 is “Kom er in” verhuisd van Café De Sport naar Den Donck en gaat sindsdien verder onder de naam Dorpstrefpunt. Het Dorpstrefpunt wil voor iedereen, jong en ouder, een laagdrempelige en vertrouwde ontmoetingsplek zijn waar mensen elkaar groeten, ontmoeten, een kaartje leggen, schilderen, knutselen, handwerken, biljarten, samen lunchen of gewoon even bij kunnen buurten. Voor zover ons bekend is Den Donck nog niet met een website of -pagina op het internet aanwezig. Wij hebben alleen kunnen vinden dat de voorzitter Sjaak Somers is, tel. 06-30033015.

- Onderwijs: - "Basisschool St. Joan in Soerendonk wil kinderen begeleiden in hun zoektocht naar de wereld om hen heen. We zijn met elkaar de wereld. We willen die wereld ontdekken, de wereld in de school halen en met de kinderen “de wereld” intrekken. Leren houdt voor ons meer in dan alleen het opdoen van kennis. We willen kinderen meer waardevols meegeven dat hen in het leven van pas komt. Onze kerntaak is en blijft het geven van onderwijs. Door middel van goede instructie aan een klas of groep kinderen, het observeren van kinderen en het nastreven van heldere leerdoelen, werken we er hard aan om kinderen op een plezierige manier zo veel mogelijk te laten leren en ontwikkelen."

- Muziek: - Het Soeriks Muziek Gezelschap (SMG) te Soerendonk is in 1989 ontstaan uit een aantal muzikanten en een heleboel enthousiaste beginners. Met de jeugd in opleiding meegeteld bestaan ze uit ca. 60 leden. Elke donderdagavond repeteren ze in gemeenschapshuis Den Donck. De optredens variëren van concerten en uitwisselingen met andere gezelschappen tot muzikale opluistering bij allerlei activiteiten van verenigingen waarvoor ze gevraagd worden.

- Sport: - Voetbalvereniging FC Cranendonck heeft ca. 400 leden en is in 2004 ontstaan uit een fusie van de voetbalverenigingen Gastel Vooruit (opgericht in 1960) en De Kraanvogels uit Soerendonk (opgericht in 1946).

- Gilde: - Het Sint Jansgilde te Soerendonk is opgericht in 1644, en is aldus hun Facebookpagina 'actief als nooit tevoren'. Op 17 Juni 2001 tijdens het landjuweel te Helmond ontvangt het gilde een eremedaille die geschonken is door H.M koningin Beatrix, die mede is toegekend vanwege het actieve jeugdbeleid. Een jaar later, op 17 Juni 2002, tijdens de Kringgildedag te Waalre, mag het gilde wederom een eremedaille die geschonken is door H.M koningin Beatrix in ontvangst nemen. Van de 52 deelnemende gilden presteert het Sint Jansgilde over de gehele dag het beste en krijgt daarom deze ereprijs toegekend.

- Zorg: - "Het streven is om Zorgboerderij 't Schutje ('t Schutje 4, Soerendonk) een zo groot mogelijk sociaal en maatschappelijk karakter te geven en een groen ontmoetingspunt te laten zijn voor zorgvragers. Op deze boerderij kunnen vormen van zorgverlening geboden worden die een ideale combinatie van elementen bieden die er op een boerderij te vinden zijn. Een gezond klimaat, natuurlijke structuur en ritme, rust en ruimte. Mogelijkheden worden geboden om te kunnen werken met dieren en planten, door de aanwezigheid van fok- en sportpaarden en allerlei kleinvee, een grote moestuin en bloementuin.

Wij geloven in kleinschaligheid en een persoonlijke benadering van elke deelnemer vanuit een goede beroepshouding en respectvolle bejegening. Wij beperken ons niet tot een bepaalde doelgroep of indicatie. Elke deelnemer heeft een eigen zorgdossier. Het aanbod van de activiteiten is divers maar productie is niet van belang. Deelnemers worden zo veel mogelijk betrokken bij de werkzaamheden in de tuin en met de dieren. Er zijn ook allerlei creatieve mogelijkheden in onze hobbyruimte. We activeren de nog intacte functies en stimuleren lichaam en geest."

Reacties

(2)

Carnaval in Zurrik is veel meer dan CV Zurrik. CV Zurrik is in feite een groep carnavalisten / wagenbouwers, zoals De Lapzwanzen, De Knotsköp, De Gangmakers, De Mafkezen, De Oelewappers, Ne Lullen, De Brassers, De Herrieschuppers, De Doorzetters, CV Halfwerk, De Raddraaiers, CV Wei, Ni Normaal, De Hosseklossers, De Hutseprutsers, CV Ketel, CV De Klungels.
De overkoepelende carnavalsvereniging van Soerendonk die de prins aanlevert en die een volledig programma heeft met carnaval heet CV De Roesdonkers.

Dank voor uw tip! Ik ging er als buitenstaander van uit dat de CV die naar het dorp is genoemd, wel de overkoepelende CV zal zijn. Maar niet dus. En er zijn er dus nog veel meer. Dank voor uw aanvullingen! Ik heb tekst en beeld er op aangepast.
Met vriendelijke groet, Frank van den Hoven, hoofdredacteur Plaatsengids.nl

Reactie toevoegen